Enflasyon, sıkılaştırma, likidite

Türkiye çok ciddi bir sürecin içerisinden geçiyor. Bir yanda küresel tarafta ekonomiye etki eden gelişmeler yaşanırken diğer yanda içeride patlak veren fon krizi konusu piyasalardaki tedirginliği artırıyor. Her ne kadar düşüş trendinde olsa da enflasyonun halen istenilen seviyede olmaması ve devam eden sıkılaştırmanın reel sektör üzerindeki yan etkilerinin yoğun olması nedeni ile zaten zorlu günler geçiren bir piyasa ortamındayız. Böylesi bir piyasa ortamında piyasanın ihtiyaç duyduğu likiditenin yakından takip edilmesi gerekiyor.

Maalesef yaşanan fon krizinden sadece bireyler değil aynı zamanda pek çok reel sektör şirketi de olumsuz etkileniyor. Temerrüde düşen fonlar nedeni ile bazı firmaların finansal yükümlülüklerini zamanında yerine getiremediğini gözlemliyoruz. Bu durum da çek, senet ve ticari krediler ile reel sektör cari borçları tarafında sorunların artma riskini artıyor. Diğer yandan yine fonlarla bağlantılı bir konu daha var. Sermaye piyasalarına entegre belirli büyüklükteki şirketlerin ihraç ettikleri sukuk ve bonoların müşterisi genellikle fonlardan oluşuyor. Bu bakımdan fon piyasalarında yaşananlar nedeni ile önümüzdeki günlerde reel sektör sukuk ve bonolarında daha fazla temerrüt haberi duyma ihtimali olduğunu öngörmek mümkün.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bu ve benzeri risklerin farkında olarak hafta içinde şu şekilde bir sosyal medya paylaşımı yaptı: “Reel sektörümüzün yatırım, istihdam, üretim ve ihracat kapasitesini korumak önceliğimizdir. Gelişmelerin finansal sisteme ve reel ekonomiye olumsuz yansımaması için başta piyasanın ihtiyaç duyduğu likidite olmak üzere gereken tedbirleri almaya devam edeceğiz.”

Bu konuyu önemsiyorum çünkü yaşananların ciddi bir sistemik soruna dönüşmemesi için piyasada zaten sıkışık olan nakit akışının bir şekilde desteklenmesi gerekiyor. Konunun yargıya intikal eden boyutundaki gelişmeleri zamanla göreceğiz. Diğer yandan fon krizinin teknik çözümüne yönelik olarak da en kısa sürede belirsizlikleri ortadan kaldıracak adımların atılması gerektiği aşikâr.

Gelelim enflasyon tarafındaki gelişmelere. Eylül ayı enflasyon beklentilerinde %2’nin üzerinde oluşan seviyelerin enflasyonun düşüş hızını yavaşlattığını gözlemliyoruz. Özellikle enerji fiyat hareketlerinin işleri daha zorlaştırma ihtimali var. Petrol fiyatlarının bir türlü düşmemesinin yanı sıra benzin ve motorin marjlarındaki artışlar akaryakıt fiyatlarındaki artış üzerinden enflasyon yayılımını artırıyor.

Geçmiş dönemde yapılan çalışmalar vatandaşların enflasyon beklentilerinin şekillenmesinde akaryakıt fiyatlarının çok önemli bir değişken olduğuna işaret ediyor. Ekonomi yönetimi de bu konuyu bildiği için yakın zamana kadar akaryakıt ÖTV’si üzerinde önemli değişiklikler yaparak maliye politikası tarafından ciddi destekler sağladı. Özellikle motorindeki yıl sonuna kadar sürdürüleceğini de not edelim.