Osmanlı devletinin kuruluşunun 700. yıldönümü münasebetiyle yapılan toplantıların en geniş kapsamlı, en muhtevalı ve anlamlısının XIII. Türk Tarih Kongresi olduğu söylenebilir. Türk Tarih Kurumu tarafından tertiplenen ve içinde bulunduğumuz 4-8 Ekim tarihleri arasında Ankara''da yapılmakta olan kongrenin bu seneki oturumları bütünüyle Osmanlı devletine ayrılmış bulunuyor. 31 ülkeden 136''sı yabancı olmak üzere 350 kadar bilim adamı altı seksiyon halinde beş gün boyunca Osmanlı devletini çeşitli
Osmanlı devletinin kuruluşunun 700. yıldönümü münasebetiyle yapılan toplantıların en geniş kapsamlı, en muhtevalı ve anlamlısının XIII. Türk Tarih Kongresi olduğu söylenebilir. Türk Tarih Kurumu tarafından tertiplenen ve içinde bulunduğumuz 4-8 Ekim tarihleri arasında Ankara''da yapılmakta olan kongrenin bu seneki oturumları bütünüyle Osmanlı devletine ayrılmış bulunuyor. 31 ülkeden 136''sı yabancı olmak üzere 350 kadar bilim adamı altı seksiyon halinde beş gün boyunca Osmanlı devletini çeşitli açılardan tartışıyorlar, tartışacaklar.
Türk Tarih Kurumu bu kongrede Osmanlı tarihçiliğini inceleme masasına yatırmayı ön plana almış. Burada iki gün boyunca ağırlıklı olarak dünyada ve Türkiye''deki Osmanlı tarihçiliğinin son 50 yılı irdelendi. Başlıca Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa, Almanya, Yunanistan, Romanya, Arnavutluk, Japonya, Rusya, Kafkasya, İran, Mısır ve Körfez ülkelerindeki Osmanlı tarihçiliğinin gelişme seyri, problemleri tamamı bu ülkelerden gelmiş olan Osmanlı tarihçileri tarafında ele alındı. Bunun yanında Osmanlı hukuk tarihçiliği, Osmanlı devleti ve İslam, Osmanlı devletinde milliyetçilik hareketleri, Osmanlı devletinde sanat, hat sanatı, arşivcilik, şehir tarihi araştırmaları, para ve fiyat hareketleri de bu seneki kongrenin tartışılan ve ilgiyle takip edilen özel konularıydı.
Bunların yanısıra çok sayıda ilim adamı serbest tebliğlerle ilgilendikleri alandaki bilgi birikimlerini ortaya koyup vardığı sonuçları dünyanın dört bir yanından gelen meslektaşlarıyla tartışmaktalar. Osmanlı tarihiyle ilgili yeni kaynakların tanıtımı, Osmanlıların komşu devletlerle altı asır boyunca sürdürdükleri ilişkiler, Osmanlı devletinin idari yapısı ve zaman içinde bu yapıda meydana gelen değişiklikler, iktisadi yapı, tarım ve sanayi, gayrimüslim azınlıklar, Tanzimat dönemi, Osmanlı hukuku ve adli teşkilatı, Osmanlı diplomasisi, Osmanlı devletinde tarikatlar, mezhepler, Osmanlılarda medresler, vakıflar, eğitim, edebiyat, bilim, sanat, felsefe, Osmanlılarda, mimari, şehircilik, sosyal hayat, giyim kuşam burada ele alınmakta olan konuların başlıcaları. Bu konu çeşitliliği bile beş gün sürecek olan kongrenin ilmi zenginliğini göstermeye yeter sanırım.
Kongrenin güzel bir organizasyonu var. Ankara Sheraton otellerinin koridorları ellerinde kongre programıyla bir salondan diğerine seçtiği tebliğleri dinlemek ve tartışmak isteyen bilim adamlarının hareketleriyle farklı bir canlılık kazandı bugünlerde. Aslında yasak savar gibi geçiştirilen nice kutlama programının ardından Türk Tarih Kurumu''nun tertip ettiği bu kongre Osmanlı devleti ve medeniyetinin şanına yakışır bir kutlama oluyor. Bu kongrenin tesirleri sadece bugünler sınırlı kalmayacak. Uzun yıllar bilim adamları burada edindikleri bilgileri, yorumları çalışmalarına yansıtacaklar.
Bu başarılı organizasyondan dolayı Türk Tarih Kurumu yetkililerini kutlamak gerek. Gönül bu tür ciddi kongre ve organizasyonların çoğalmasını arzu ediyor. Diğer tür kutlamalar geçici heyecan veriyor. Kalıcı iz bırakacak olanlar bu tip ilmi toplantılar.
