Barzani'nin ağır konuk misafirperverliği ile karşılandığı ama 'birleşik Irak' yanıtı aldığı Washington ziyareti.. Rum kesimi Dışişleri Bakanı Kasulidis'in; 'Kıbrıslı Türkler 1974'e kadar çok çekti' açıklaması.. Washington'un Yunanistan'a parmak sallayarak yaptığı, 'Türk akımı uyarısı'.. ABD Dışişleri Bakanlığı Enerjiden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Hochstein'in, “ABD tabii ki bu projeyi-Türk Akımı-istemiyor” demesi.. Makedonya'da Türk Akımı ile de ilişkilendirilen garip iç hareketlenmelerin başlaması..
Barzani'nin ağır konuk misafirperverliği ile karşılandığı ama 'birleşik Irak' yanıtı aldığı Washington ziyareti.. Rum kesimi Dışişleri Bakanı Kasulidis'in; 'Kıbrıslı Türkler 1974'e kadar çok çekti' açıklaması.. Washington'un Yunanistan'a parmak sallayarak yaptığı, 'Türk akımı uyarısı'.. ABD Dışişleri Bakanlığı Enerjiden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Hochstein'in, “ABD tabii ki bu projeyi-Türk Akımı-istemiyor” demesi.. Makedonya'da Türk Akımı ile de ilişkilendirilen garip iç hareketlenmelerin başlaması.. Suud Kralı Salman'ın ABD'de buluşacağı Obama'yı atlatması.. Yunanistan Dışişleri Bakanı Kocias'ın, 'Ege sorunu bitebilir' beyanı.. NATO üyesi 28 ülke dışişleri bakanlarının Antalya'da toplanması ve aynı zaman ve 'eş-gündemle' Soçi'de gerçekleşen Lavrov-Putin-Kerry görüşmeleri…
Bunlar olurken; Karadeniz ve Akdeniz'de Çin-Rus ortak askeri tatbikatı sürdürülmesi.. Almanya'nın İsrail'e 4 Patriot bataryası vermesi ve 4 korvet satışı için sözleşme imzalaması…
Riyad-Ankara ittifakının Batı'yı endişelendirdiğine ilişkin haberlerin önce yabancı sonra yerli basın organları tarafından işlenmesi.. Irak Cumhurbaşkanı Fuad Masum'un Tahran ziyaretinde mevkidaşı Ruhani tarafından karşılanıp, Irak'ın bütünlüğüne-bu sefer-İran tarafından yapılması.. Moskova'nın Atina'yı BRİCS'e davet etmesi.. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Arnavutluk ziyareti.. Türk ve Yunan bakanların birlikte “We are the world” şarkısını söylemesi…
Devam.. Cumhurbaşkanı'nın, “Avrupa'nın güvenliği bizim Doğu sınırımızdan başlar” ifadesi.. Pakistan'da içinde diplomatların bulunduğu helikopterin füzeyle vurulması.. Pakistan-Karaçi'de polis kıyafeti giyen saldırganların bir otobüse düzenledikleri saldırıda 45 kişinin öldürülmesi.. ABD'nin Bin Ladin'i ölü ele geçirdiği ve meçhule gömdüğü operasyonunun baştan sona kuru-sıkı olduğu ve aslında 2006 yılından beri Pakistan istihbaratının elinde bulunduğu bilgisinin sızması!..
Siz bunları birbirinden bağımsız mı sanıyorsunuz?
Ben size, bir ucu Ukrayna'da diğer ucu Çin'de doğu-batı kavgasının 'kuyruğunu' anlatayım…
AMERİKA'NIN 'BACAKLARINI' KIRMAK
Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin Çin ziyaretinin başladığı gün, Çin resmi haber ajansı Pakistan başbakanı Navaz Şerif'in yazdığı bir makaleyi yayınladı! (Esasen bu metnin sadece yayınlanmış olması bile kendi başına meseledir; 'A relationship beyond realm of diplomacy', 05/12, Xinhua. Oysa Başbakan Modi ziyaretinden önce Çin'in popüler sosyal medyası 'Sina Weibo'da bir hesap açıp selam göndermiş, Çin internet dünyasını şaşırtmış, sadece birkaç gün içinde 50 bine yakın takipçi toplamıştı.)
Bilindiği gibi, Pakistan'ın son dönem dış politika kronolojisinde iki kritik adım var; 1. Ortaya İran'ı alan Türkiye-Pakistan-S.Arabistan üçgeni kurulduğuna ilişkin bilgi, ve 2. Çin Devlet Başkanı Şi Jinping'in geçtiğimiz ay gerçekleştirdiği Pakistan ziyareti. Pakistan için “demirden dost” tanımlamasını kullanan Pekin'in Modi'yi bu makale ile karşılaması Hindistan için 'demir leblebi' anlamına geliyor.. İslamabad'a “kaygılanma, sorun yok” mesajı iletiyor.
Çin-Hindistan-Pakistan ilişkileri hayli tehlikeli ve küresel dengeyi etkileyecek kudrette bağlantılar içeriyor. Bu yüzden şu cümle önemli; Pakistan, Çin'in dünya piyasasına girebilmesi için kritik bir geçit haline geliyor. Bunun Türkiye dahil herkes için bir anlamı var. Ama özü şudur; ABD'nin Asya'daki bacaklarını kırıyor. Haliyle Hindistan da kendini ABD'nin yanında konumlandırıyor ve/veya bu şekilde vitrinliyor.
Çin ve Pakistan arasında inşa edilmeye çalışılan ekonomik mimarinin etkileri hayli büyük dalgalarla bölgedeki tüm sahillere vuracak. Kaldı ki, ne ABD'nin ne de Hindistan'ın bu ekonomik gelişmeye karşı çıkmaya niyetleri yok. Çünkü onların da işine yarayacak. (Hindistan-Çin ekonomik ilişkilerinin olası vaatleri Pakistan'ı bile cezbedebilir!) Ancak şu an Pekin'in tercihi Pakistan'a dönük ve Hindistan ile ilişkilerini-örneğin sınır sorunları-zehirleyen derin korkular var. Yine de iki süper gücün ilişkilerini ticari bir temele oturtması, buna Pakistan'ı da eklemesi global politik, ekonomik sonuçlar üretebilir.
Esasen, Çin'in Hindistan ile ilişki kurma “şevkinde” bir ön yargı yok. Fakat Yeni Delhi'nin septik bir bakış açısı var ve Modi bunu ne kadar aşmak istese de Hint “müesses nizamı” katılığını koruyor.
Çok detaya girmeyelim.. Sonuç olarak dünyanın bize uzak gibi duran bu yeni denge arayışları Ankara'nın burnunun dibine kadar geliyor. Çin-Pakistan-Suudi Arabistan-Türkiye ilişkileri ayrı ve üst sınıf bir çatı-hat olarak okunmalı. Bunun işte ilk paragraflarda saydığımız güncel ve stratejik gelişmelere hem iyi hem kötü dönüştürücü etkileri olacaktır.
Peki, Ankara bu haritayı görebiliyor mu? Elbette görüyor. Fakat mesele artık görmek değil. Bunu yönetmek. Nasıl ve kimin yöneteceği de işte dönüp dolaşıp, Haziran sandığına dayanıyor…
twitter.com/nedretersanel
#Narendra Modi
#birleşik Irak
#rum kesimi
