İstanbul Ticaret Odası Meclis Başkanı Erhan Erken, İstanbul’un köklü semtlerinden Vefa’nın isminin tarihsel arka planını anlattı. Erken, bugün bir lisede, bir spor kulübünde ve asırlık bir dükkân tabelasında yaşamaya devam eden “Vefa” adının köklerinin 15. yüzyıla uzandığını belirtti.
BİR SEMTTEN FAZLASI
İstanbul’da Vefa denildiğinde akla yalnızca bir mahalle gelmiyor. 1872’de kurulan Vefa Lisesi, 1876’dan bu yana aynı sokakta hizmet veren Vefa Bozacısı ve 1908’de kurulan Vefa Spor Kulübü bu ismi taşıyor. Ancak bu adın kaynağı, bir semtten çok daha derin bir manevi ve tarihî geçmişe dayanıyor.
İSMİNİ BİR GÖNÜL VE İLİM İNSANINDAN ALIYOR
Erken’in aktardığına göre Vefa ismi, köklerini Şeyh Muslihuddin Mustafa Vefa’dan alıyor. Konya ve Edirne’de ilim tahsil eden Şeyh Vefa, Zeyniyye yolunda seyrü sülukunu tamamladıktan sonra 1464 yılında İstanbul’a geldi. Bu geliş, sıradan bir göç değildi. Fatih Sultan Mehmet, Şeyh Vefa’yı büyük bir hürmetle karşıladı ve bugün Vefa adıyla anılan bölgede bir cami ile hamam yaptırdı. Ayrıca Çorlu civarında araziler temlik edildi. Şeyh Vefa, caminin çevresinde derviş hücreleri, bir kütüphane, imaret işlevi gören bir mutfak ve evler inşa ettirdi. Böylece bölgede ilim ve irfanın iç içe geçtiği bir merkez oluştu.
VAKIFLARLA BÜYÜYEN BİR İLİM MERKEZİ
1485 yılında kendisine bağışlanan arazileri, bazı yapıları ve şahsi kitaplarını vakfeden Şeyh Vefa, bölgede kurumsal bir yapılaşmanın temelini attı. Zamanla burası bir külliyeye dönüştü.
Rivayetlere göre Fatih Sultan Mehmet’in namazını bizzat Şeyh Vefa kıldırdı. II. Bayezid ise vefatının ardından caminin yanına türbe yaptırdı. Medresenin de bu dönemde inşa edildiği kabul ediliyor. Yüzyıllar boyunca onarılan, zaman zaman yıkılan ve yeniden ayağa kaldırılan yapı topluluğu, 1900’lerin başında büyük ölçüde harap oldu. 1990’lı yıllarda ise aslına uygun şekilde yeniden inşa edildi.
İSTANBUL’UN DERİN MERKEZLERİNDEN BİRİ
Erhan Erken, bugün İstanbul’da birçok köklü kurumun adını taşıyan Vefa semtinin arka planında, fetihten sonra şehre gelen ve ona manevi bir ruh kazandıran Şeyh Vefa’nın izinin bulunduğunu vurguladı.
