Vatandaş enflasyon düşüşünü hissediyor mu?

Optimar’ın uzun süreden bu yana sürdürdüğü Türkiye’nin Nabzı Araştırması’nın son sayısında oldukça önemli bir soru vardı. Soru şöyle: “Son dönemde enflasyonun düştüğüne dair açıklamalar yapılıyor. Siz günlük harcamalarınızda enflasyonun düştüğünü hissediyor musunuz?”

Gerçekten de yıllık enflasyonda düşüş belirgin bir şekilde devam ediyor ve devam eden dezenflasyon programının önümüzdeki dönemde enflasyonu düşürmeye devam edeceğini bekliyoruz. Ancak dönem dönem enflasyondaki düşüşün hanehalkı tarafından hangi seviyede hissedildiğine ilişkin tartışmalar da oluyor. Optimar’ın araştırması bu tartışmalara ışık tutacak sonuçlar içeriyor.

Soruya cevap veren katılımcıların enflasyonunun düşüşünü hissetme konusundaki dağılımı şu şekilde;

* %14,1 Kesinlikle hissediyorum,

* %20,2 Kısmen hissediyorum,

* %15,7 Ne hissediyorum ne hissetmiyorum,

* %17,9 Pek hissetmiyorum,

* %32,1 Hiç hissetmiyorum.

Bu verilerin önümüzdeki döneme ilişkin hanehalkı enflasyon beklentilerinin şekillenmesinde de son derece önemli olduğunu not edelim. Zira hane halkı enflasyon beklentileri tüketim harcamalarına etki ettiği için enflasyondaki düşüşün hissedilmesi konusu önümüzdeki dönemdeki verilerin oluşumunda büyük önem taşıyor.

Optimar’ın araştırmasının sonuçlarına bakacak olursak enflasyondaki düşüşü hissedenlerin toplam oranının %34,3 olması yakından izlenmesi gereken bir konu. Diğer yandan farklı yaş ve eğitim seviyelerinde de enflasyondaki düşüş farklı oranlarda hissediliyor. Örneğin enflasyondaki düşüşü “kesinlikle hissediyorum” diyenlerin sadece %5,2’si yüksek lisans ve doktora mezunu iken lise mezunlarında bu oran %18. Buradaki farkın gelir seviyesi ve tüketim alışkanlıklarından kaynaklandığını değerlendiriyorum. Mesela yüksek lisans ve doktora mezunlarının çocuklarının eğitimi için ağırlıklı olarak özel okul tercih ettiklerini gözlemliyorum. Son dönemde de eğitim enflasyonunun genel TÜFE’nin çok üzerinde seyretmiş olması bu veriyi izah etmek için önemli bir örnek olabilir.

Diğer yandan 55-64 yaş aralığında olanların enflasyondaki düşüşü “kesinlikle hissediyorum” diyerek daha fazla hissettiğini görüyoruz. Ayrıca enflasyondaki düşüşü en yüksek oranda “kısmen hisseden” grup ise 25-34 yaş arası. Ancak tüm yaş gruplarında enflasyondaki düşüşü “hiç hissetmiyorum” diyenlerinin oranı %30’ların üzerinde ve en yüksek oran %36,2 ile 65 yaş üstünde yani emeklilerde.

Optimar’ın araştırması oldukça kapsamlı ve detaylı. Burada tüm detaylara girmek imkansız olduğu için önemli kısımlarını sizlere iletmeye çalıştım. Ancak son olarak şu veriyi de paylaşayım. Araştırmaya katılanların %52,2’si Türkiye’nin en büyük sorunu olarak açık ara ekonomiyi işaret ediyor.