Medeniyet perspektifi ve pergel metaforu olmadan aslâ!

Türkiye'nin, en temel varoluşsal sorunu, medeniyet iddialarını ve medeniyet perspektifini yitirmesidir.

. Bu da, kaçınılmaz olarak, ülkemizde, coğrafyamızda ve dünyada yaşanan hâdiselere çığır açıcı şekillerde bakabilmemizi mümkün kılacak

yol açtı.

Sonuçta, Batılılaşma / sekülerleşme projesiyle

benimsedik.

kendi sorunlarımıza bakma aymazlığı sergiledik. O yüzden

Sonuçta, bizim yaşadığımız varoluşsal sorunlara bile başkalarının iddialarıyla ve bakış açılarıyla baktığımız için, çözmek için el attığımız

, daha da içinden çıkılmaz hâller alıyor.

Ve daha vahim bir felâketin,

hepimizi...

Bir toplum için

ve tehlikesiyse; başkalarını, başka medeniyetleri ve kültürleri gözardı eden

ve tehlikelidir.

Osmanlı'nın çöküşünde bu aşırı-özgüven duygusu belirleyici bir rol oynadı.

Tanzimat'tan bu yana eşiğine sürüklendiğimiz, Cumhuriyet'le birlikte tehlikeli boyutlar kazanan Batı'ya karşı duyduğumuz aşağılık kompleksi ise bütün hayatımıza, bütün kesimlere, bütün kurumlarımıza sirayet etti.

Batı'ya karşı duyduğumuz aşağılık kompleksi, hem bizim kendimize olan güvenimizi yetirmemize hem de her şeyi Batı'dan ithal eden nesneleşmiş bir topluma dönüşmemize yol açtı.

Bunun çok ağır sonuçları oldu:

. Tarih bilincimizi linç ettik. Batı'da üretilen her şeyi kutsadık; kendimizi, kendi medeniyet iddialarımızı ve bakış açılarımızı kaldırıp attık.

Ortaya çıkan manzara çok ürkütücü:

'nın dediği gibi,

:

O yüzden

. Bu, mümkün değildi zaten. Yalnızca Batılıların ürettiklerini tüketen, onların bakış açılarıyla bakan bir toplum yalnızca nesneleşebilir, hiç bir zaman özneleşemezdi.

Ama ürpertici olan nokta şu burada: Bunun, yani en temel meselemizin, yönümüzü de, yörüngemizi de, medeniyet iddialarımızı ve bakış açılarımızı da yitirdiğimizin, dolayısıyla tarihi yalnızca Batılıların yaptığının, bizim ise ancak Batılıların yaptıkları tarihte tatil yaptığımızın,

, bu sürecin

Oysa bir toplum ancak

, değişen şartlarda zihin ve ufuk açıcı şekillerde

, yeniden üretebildiği zaman

Yine

Kendi sorunlarınızı anlama ve çözme sürecinde, elbette ki, başka medeniyetlerden ve kültürlerden de besleneceksiniz. Ama kendi sorunlarınızı yalnızca başkalarının kavramlarıyla ve bakış açılarıyla anlamaya, anlamlandırmaya ve aşmaya kalkıştığınız zaman bu

da çok iyi bileceksiniz.

. Bir ülkenin eğitim sistemi, müfredatı, yöntemleri kendine ait olduğu zaman o ülkenin çocukları, özgüven sahibi olabilir, başka medeniyetlerden de yararlanma imkânları geliştirebilir.

Aynı şekilde

. Hem medeniyet iddiaları üzerinden yükselebilir hem de medeniyet perspektifiyle ele alınabilir.

Medeniyet perspektifi, insanlık tarihi ölçeğinde zengin bir bakış açısı, özgüven duygusu ve başka medeniyetlere kompleksiz bakabilme zeminleri sunar.

Medeniyet perspektifi, genç kuşakları da, aydınları da

; en önemlisi de medeniyet iddialarına sahip kişilerin

ve insanlık tarihinin yapılmasında kilit rol oynayan zihin, ufuk ve çığır açıcı muazzam bir perspektif var:

, doğrudan

bu.

Pergel metaforu,

kendi medeniyet iddialarınıza basmanızı, oradan beslenerek,

Unutmayalım: İnsanlık tarihindeki bütün büyük atılımlar, Hz. Mevlânâ'dan önce de, sonra da işte bu pergel metaforuyla gerçekleştirilebilmiş ve insanlığın önünü açabilmiştir.

Sözün özü: Başta eğitim olmak üzere, medya, kültür, sanat, siyaset, iktisat vs. gibi bütün alanlarda

Daha da vahimi ise,

ve bir süre sonra da

. Vesselâm.