Sandıktan kaos çıkabilir
00:00, 03/11/2020, SalıG: Güncelleme: 03:16, 03/11/2020, Salı
Yeni Şafak
ABD’de Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump ile Demokrat rakibi Joe Biden arasındaki başkanlık yarışı, tüm hızıyla devam ediyor. Ülkede ulusal bazda yapılan tüm önemli anketleri derleyen analiz sitesi Real Clear Politics’e göre, ulusal çaptaki anketlerde, Biden, Trump’ın yaklaşık 7 puan önünde görünüyor. Ancak ABD’de başkanlık seçimlerinde en fazla oyu alan aday değil en fazla delegeyi kazanan aday, başkanlık koltuğuna oturuyor. “Delegeler Kurulu” (Electoral College) adı verilen sistemde, her eyalete farklı ağırlıklarla dağıtılmış toplam delege bulunuyor. Bu sayının yarıdan 1 fazlasına, yani 270 delegeye ulaşan aday, başkan olmaya hak kazanıyor. 2016’daki son seçimleri kazanan Trump 304 delegeye ulaşmış ancak rakibi Hillary Clinton, Trump’tan yaklaşık 3 milyon fazla oy almıştı.
ABD tarihinin en kritik başkanlık seçimleri bugün yapılacak. Cumhuriyetçi Başkan Trump ile Demokrat rakibi Biden kozlarını sandıkta paylaşacak. ‘Erken oy’ hakkı nedeniyle şimdiye kadar 93 milyondan fazla seçmen oyunu kullandı. Ülkede seçim sonucunun belirlenememesi halinde kaos ve anayasal kriz beklentisi yüksek. Trump’ın kaybetmesi halinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini net bir dille söylememesi tartışmaların şiddetlenmesine yol açtı.
ABD’de bugün yapılacak 59. başkanlık seçimleri için yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle 80 milyona yakın kişinin postayla oy kullanacak olması, kullanılan posta oylarının sayım sürecindeki farklılıklar ve seçim sonuçlarının 3 Kasım gecesi netleşmeme ihtimali gibi nedenlerden dolayı ülkeyi yakın tarihinin en zorlu seçim süreci bekliyor.
Seçimim neticesinin 3 Kasım gecesi belirlenememesi halinde sokaklarda ve siyasi sistemde kaos yaşanabileceği endişesi hakim.
Seçimi kimin kazandığına dair kararın mahkemede neticelenmesi de ihtimaller arasında. Şimdiye kadar 93 milyondan fazla seçmenin ‘erken oy’ hakkını kullandığı belirtiliyor. KATILIM REKORU KIRILABİLİR
Bu kişilerin 59 milyondan fazlasının posta yoluyla,
34 milyondan fazlasının da birebir erken seçim merkezlerine giderek oyunu kullandığı belirtiliyor.
ABD’de sadece erken kullanılan oylarla 2016’daki toplam kullanılan oy sayısının yaklaşık yarısına ulaşıldığı ve Cumhuriyetçi seçmenlerin büyük oranının oy için 3 Kasım’ı beklediği göz önüne alındığında, bu yılki seçimlere katılımın son zamanların rekoru kırılabileceği belirtiliyor. POSTAYLA OY KAOSU GETİREBİLİR
- ABD’de uzun zamandır var olan “posta yoluyla oy kullanma” yönteminin, salgın nedeniyle neredeyse seçmenlerin yüzde 70’ini kapsayacak şekilde genişletilmesinin, bu oyların seçim sonuçlarının şekillenmesinde önemli rol oynaması bekleniyor.Posta yoluyla oy kullanma sürecinde, bazı eyaletlerin 3 Kasım gününe kadar oy sayım sürecine başlayamaması ve bazı eyaletlerin seçim gününden sonra da gelen onaylı oyları kabul edecek olması ise hem yeni tartışmaları doğurarak hem de seçim sonuçlarının gecikmesi ihtimalini beraberinde getirerek süreci daha da kaotik hale sokuyor.
SALINCAK EYALETLER BELİRLEYİCİ OLACAK
Eyaletlerde postayla oy talep etme ve oy pusulalarının adreslere gönderilmesi işlemleri, tüm eyaletlerde sona ermiş durumda. Seçimin kaderini belirleyecek
“Salıncak Eyaletler” diye nitelenen kritik eyaletlerden Florida’da, 3 Kasım’dan sonra seçim merkezlerine ulaşan ve posta yoluyla kullanılan oylar kabul edilmeyecek.
Seçim sonuçlarının kafa kafaya çıkması durumunda, Florida’nın 29, Pennsylvania’nın ise 20 Seçiciler Kurulu Delegesi, muhtemelen seçimlerin kaderini belirleyecek.AVUKATLARI DEVREYE GİRECEK
ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım gecesi sonuçlar belirlenmezse avukatlarının devreye gireceğini belirtmesi ülkede gerilimi artırdı.
Trump, bugün yapılacak başkanlık seçiminde oy sayımının aynı gün bitmemesi durumunda avukatlarının devreye girebileceğini söyledi. ABD’de altı eyalet, 3 Kasım’dan sonra postayla gelecek oyları kabul ediyor. Bunlar Pennsylvania, Iowa, Minnesota, Nevada, North Carolina ve Ohio. Bazıları 13 Kasım’a kadar oy kabul eden eyaletlerde adayların birbirine yakın oy alması durumunda kazananı öğrenmek için postayla gelecek oyları beklemek gerekebilir.
Böyle bir durumda Trump’ın seçim kampanyasının mahkemeye başvurarak oy sayımını durdurma yoluna gidebilir. ANAYASAL KRİZ YAŞANABİLİR
- ABD’de bir süredir gündemde olan konulardan birisi de bu. Başkan Trump’ın kendisiyle yapılan bazı mülakatlarda kaybetmesi halinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini net bir dille söylememesi bu konudaki tartışmaların şiddetlenmesine yol açtı.ABD Anayasası’na göre, başkan seçimlerinde sorun yaşanması halinde Yüksek Mahkeme ve Kongre’nin devreye girmesi öngörülüyor. Daha önce 2000 yılındaki seçimler Yüksek Mahkeme’ye taşınmıştı. Mahkeme, Florida eyaletindeki oy sayımıyla ilgili Cumhuriyetçi Parti adayı George W. Bush lehine karar vermiş ve Demokrat Parti adayı Al Gore da konuyu Kongre’ye taşımayarak, yenilgiyi kabul etmişti.Trump kendi döneminde yaptığı 3 atamayla 9 üyeli Yüksek Mahkeme’de 3 liberal yargıca karşı muhafazakar yargıç sayısı 6’ya yükseldi.
