Çocuklarda deprem travmasına ve bu belirtilere dikkat: Gerilemeye neden olabilir

İstanbul Bilgi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Zeynep Şimşek, deprem gibi travmatik durumların sonrasında bazı çocuklarda duygusal ve davranışsal gerilemeler görülebileceğini söyledi. Peki, deprem sonrasında çocuklarda görülen duygusal tepkiler nelerdir? Bu tepkilere karşı aileler nasıl önlem almalı?

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Marmara Denizi Silivri açıklarında 23 Nisan'da meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki deprem, fiziksel ve psikolojik boyutuyla yetişkinlerin yanı sıra çocukları da olumsuz yönde etkiledi. Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Zeynep Şimşek, 23 Nisan'da yaşanan depremin, çocuklar ve yetişkinlerde şiddetli korku ve kaygı gibi tepkilere yol açtığına değindi.

DEPREM HANGİ DUYGUSAL TEPKİLERE YOL AÇTI?

Depremin ardından vatandaşların farklı yönlerde tepkiler verdiğini vurgulayan Şimşek,

"Bazılarımız sabaha kadar dışarıda bekledi, bazılarımız şehri terk etti, bazılarımız ise ne yapacağını bilemeden sessiz bir bekleyişe girdi. Bu tür olayların ardından korku, öfke, suçluluk, çaresizlik gibi duygusal; unutkanlık ve dikkat dağınıklığı gibi zihinsel; uyuyamama, mide ya da baş ağrısı gibi bedensel; konuşmaktan kaçınma, ani irkilme ya da kişiler arası çatışmalar gibi davranışsal tepkiler görülebiliyor."

ifadelerini kullandı.

23 Nisan'da yaşanan depremin ardından birçok İstanbullu geceyi dışarda geçirdi.

DUYGUSAL TEPKİLER HANGİ FAKTÖRLERE BAĞLIDIR?

Şimşek, bu tepkilerin stres hormonunun yükselmesine bağlı olarak gelişen doğal ve normal süreçler olduğunu, sarsıntının şiddeti, süresi, kişinin yaşı, geçmiş deneyimleri ve çevresel koşullar gibi birçok faktörün bu tepkilerin süresi ve şiddetini etkileyebileceğini kaydetti.

DEPREM SONRASINDA ÇOCUKLAR NASIL TEPKİLER VERİR?

Deprem sonrası yetişkinlerin hem kendilerini hem de çocuklarını toparlamakta zorlanabileceğini vurgulayan Şimşek,

"Yetişkinlerin önce kendi ruhsal ve bedensel sağlıklarını korumaya odaklanması önemli. Basit nefes egzersizleri, kişiyi rahatlatan ve enerji veren sinir sistemini harekete geçirir, bu sayede beden ve zihin rahatlar."

değerlendirmesinde bulundu. Beyin ön kısmı henüz gelişimini tamamlamamış çocukların, bu süreçte yetişkin desteğine ihtiyaç duyacağına dikkati çeken Şimşek,

"Bazı çocuklarda duygusal ve davranışsal gerilemeler görülebilir. Alt ıslatma, yalnız yatamama, konuşmada zorluk gibi davranışlar ortaya çıkabilir. Bu durumlar geçici. Aileleri kaygılandıracak bu belirtilerin yaşanması, doğal bir durum."

değerlendirmesini yaptı.

DEPREM SONRASINDA ÇOCUKLARA NASIL DAVRANILMALI?

Şimşek, deprem sonrasında çocukların temel ihtiyaçlarının karşılanması ve bu süreçte onlarla hareket edilmesinin önemli olduğunu, çocuklara yaşlarına uygun oyunlar oynatarak destek olunabileceğini aktardı. Çocukları küçük karar alma süreçlerine dahil etmenin ve günlük rutinler oluşturmanın güven duygusunu artırdığını belirten Şimşek, şunları kaydetti:

"Balon şişirip oynamak nefes egzersizi sağlar. Top oynama, ip atlama gibi oyunlar fiziksel hareketi teşvik eder. Kuklalarla hikaye anlatmak, birlikte resim yapmak, tehlike avı oynayıp güvenli alan yaratmak, çocukların duygularını ifade etmesine yardımcı olur. Kahvaltı, oyun, meyve saati gibi düzenler, kaygıyı azaltır. Diğer çocuklarla vakit geçirmek, komşularla bir araya gelmek, hem çocuklara hem ebeveynlere iyi gelir. Uyku, beslenme, sevgi ve şefkat, bu dönemde hayati öneme sahip. Çocuğunuza sarılın, onun yanında olduğunuzu sözle ve davranışla hissettirin. Boyama, hamurla şekil yapma, öykü anlatma, spor gibi etkinliklerle duygularını ifade etmesine yardımcı olun."

Çocukların kaygılarını azaltacak etkinliklerden biri balon şişirmedir.

DEPREM SONRASI UZMAN DESTEĞİ GEREKLİ Mİ?

Şimşek, çocuklarının davranışlarıyla başa çıkmakta zorlanan ebeveynlerin uzman desteği almaktan çekinmemesi gerektiğine değinerek, "Duygusal sorunlar da fiziksel hastalıklar gibi tanınabilir ve tedavi edilebilir durumlar. Unutmayın, sevgi, sabır ve ilgi bu dönemin en güçlü ilaçları. Oyun, çocukların dili, oyuncaklar ise kelimeleridir. Onları oyunla, sevgiyle, sabırla desteklemek çok kıymetli. Her kriz, bir fırsattır. Belki bu kaygı ve korku, bizim aile toplantımızı yapıp, ne zaman, nerede, neyi, nasıl yapacağımızı belirlememize yardımcı olur. Önceden hazırlık yapmak, stresimizi hafifletip bizi sağlıklı kılar." dedi.

#İstanbul Bilgi Üniversitesi

#İstanbul Bilgi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Zeynep Şimşek

#deprem