Ramazan Evliya Çelebi ve Ramazan
  • İMSAK 00:00
  • GÜNEŞ 00:00
  • ÖĞLE 00:00
  • İKİNDİ 00:00
  • AKŞAM 00:00
  • YATSI 00:00
  • İFTARA KALAN SÜRE 00:00:00
İMSAKİYE 2024 - İSTANBUL

Evliya Çelebi ve Ramazan

Ramazan ayının içinde olduğumuz şu günlerde sizler için Evliya Çelebi'nin Seyahatneme'sindeki Ramazan'a ait bilgileri derledik. İşte Evliya Çelebi ve Ramazan...

Abone Ol Google News
Haber Merkezi Diğer
Evliya Çelebi ve Ramazan
Ramazan ayının içinde olduğumuz şu günlerde sizler için Evliya Çelebi'nin Seyahatneme'sindeki Ramazan'a ait bilgileri derledik.

Evliya Çelebi 1611'de seçkin bir ailenin oğlu olarak İstanbul'da dünyaya geldi. Annesi de, babası da sarayda görevliydi. Küçüklüğünden itibaren çok iyi bir eğitim gördü. Kendi anlattığına göre evlerine devlet mensupları, zamanın meşhur bilginleri, sanat adamları sohbete gelirdi ve onları dinleyerek büyüdü. Özel dersler ve medrese eğitimi aldı.
Yine kendi yazdığına göre 20'li yaşlarında Ramazan ayının Kadir gecesi Ayasofya'da Kuran-ı Kerim okurken IV. Murad'ın ilgilisi çekti. Bu sayede sarayda eğitim gördü.

  • Seyahatname'sinde bunu söyle yazar:
  • "1045 yılı ramazan ayının Kadir gecesinde (muhtemelen 5 Mart 1636) Büyük Ayasofya'da her sene 3 gece ibadet olunup binlerce adam toplanır... Merhum babam Derviş Mehmed Ağa'nın teşvikiyle o senenin Kadir gecesinde Büyük Ayasofya'nın Bilal-i Habeşi makamı olan müezzinler mahfilinde teravih namazından Hafz kıraati üzere hatm-i şerif okumaya başlayıp Enam suresini tamamlayınca Kozbekçi Mehmed Ağa ve Silahdar Melek Mehmed Ağa mahfile çıktı. Yüz bin cemaatin içinde başıma altınlı bir Yusuf tacı giydirerek: 'Buyurun sizi saadetlü padişah ister' diye elime yapıştı."

İyi bir eğitim almasına rağmen Evliya Çelebi'nin içinde yeni yerler görmek yeni insanlar tanımak isteği vardı. Bir gece rüyasında kendisini İstanbul'da Yemiş İskelesi civarında Ahi Çelebi Camii'de gördü. Orada muazzam bir cemaat vardı. Dikkat ettiğinde, Peygamber efendimiz Muhammed'i baş tarafta gördü. Hazreti Muhammed'in yanına gidip ondan şefaat dilemek istedi. Cesaretle gidince "Şefaat ya Resulullah" diyeceğine, "Seyahat ya Resulullah" dedi ve böylelikle 70 yaşına kadar sürecek , çeşitli tehlike, sıkıntı ve hadiseler geçirmesine rağmen vazgeçmeyeceği seyahati başladı.

Evliya Çelebi 1611'de seçkin bir ailenin oğlu olarak İstanbul'da dünyaya geldi.
Evliya Çelebi 1611'de seçkin bir ailenin oğlu olarak İstanbul'da dünyaya geldi.


Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sinde Ramazan
Prof. Dr. Şeyma Güngör'ün anlattıklarına göre Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sinde Ramazan'a ait özel bir bölüm yoktur. Ancak çeşitli vesileler ile Ramazan üzerine notlar yazmıştır.
Evliya Çelebi geniş topraklara yayılmış Osmanlı devletinde Ramazan'ın gelişini birçok şehirde anlatmıştır. Örneğin yazdıklarına göre Bursa'da Ramazan'ın gelişi, Uludağ'ın köşesinde yer alan Bakacak bölgesinden (Evliya Çelebi burayı fil hortumuna benzetir) takip edilir, Ramazan ayına girildiğini müjdeleyen hilal görülünce ateş yakılır ve şehre haber verilir, şehirde de top atışları başlarmış. Aynı şekilde notları arasında donanmanın da hilali görünce top atışı yaptığını yazmıştır.

  • Evliya Çelebi Mısır'da tanık olduğu ramazan hilalinin görülmesini ve vesileyle düzenlenen 'karnaval geçidini' şöyle anlatır:
  • Büyük Mısır şehrinin 12 bayram alayı vardır. Biri de bu muhtesib gecesi büyük alayıdır ki âşıklar ve ârifler bu alaya Kadınlar Bayramı derler. Zira bu gece Mısır şehrinde kadınlar o gece alay temaşasına giderler. Zira (kadınlar) nikâh kıyılırken bu gece alaya gitmek şartıyla nikâh olunmuştur."
  • Yine Evliya Çelebi'nin yazdığına göre terk edilmiş yüksek kalelerde bile Ramazan'ın gelişini haber vermek için siyah barutlar saklanırmış. Ramazan girer girmez kandiller yanar, etraf aydınlatılırmış. Evliya Çelebi'nin anlattığına göre binlerce fişek atılırmış.
  • Seyahatnamesi'nde Mısır'daki ateşli eğlencesinde yaşanan bir kazayı şu şekilde anlatmıştır" Deli bir çocuk (delikanlı) fişekçi dükkanından bir deli fişek almış, dükkanın önünde ateşlemiş. Deli fişek delilenip dükkana girmiş, dükkanda ki binlerce fişek alev almış, dükkan ve yanındaki dükkanlar hava uçmuş 40-50 kişi ölürken 200 kişi yaralanmış"


Seyahatname'de Ramazan pidesine de yer ayırmıştır. Yazdıklarına göre Ramazan pidesinin üzerine anason, çörek otu, badem, safran, haşhaş gibi şeyler dökülerek beyaz undan yapılırmış.
Devletin bazı yerlerinde Ramazaniye adında bir içecek yapılır, bunun güç kuvvet verdiğine inanılırmış. Tadına bakan Evliya Çelebi Ramazaniye ile ilgili olarak ' Tadı güzel ama bulamaç gibi' yazmıştır.
17. yüzyılda Ramazan eğlencelerinde Evliya Çelebi Kağıthane'deki eğlencelerden bahseder. Dönemin eğlencelerinden farklı olarak Ramazan'da bugünkü gibi iftarlar verilirmiş.
Hatta Evliya Çelebi bununla ilgili olarak 'Ramazan'da imarethanelere gerek yoktu, tüm evlerin kapıları açıktı' yazmıştır.
İftardan, özellikle teravihten sonra bir araya gelinir ve ramazan ruhuna uygun eğlenceler yapılırmış.
Kadir Gecesi özel ise olarak ibadet yapılır, çok kalabalık halk ve devler erkanı Ayasofya'da yapılan ibadetlere katılırmış.

Evliya Çelebi'nin 10 ciltlik Seyahatnamesi, bütün görmüş ve gezmiş olduğu memleketler hakkında oldukça önemli bilgiler içermektedir.
Evliya Çelebi'nin 10 ciltlik Seyahatnamesi, bütün görmüş ve gezmiş olduğu memleketler hakkında oldukça önemli bilgiler içermektedir.



Seyahatname ve ölümü

Evliya Çelebi'nin yazmış olduğu Seyahatname 17. Yüzyıl yazılış ve o döneme ışık tutan birçok bilgiyi bulunduran bir gezi yazısıdır.
Evliya Çelebi, Seyahatname'sinde gezip gördüğü yerleri kendi üslubu ile anlatmaktadır. Evliya Çelebi'nin 10 ciltlik Seyahatnamesi, bütün görmüş ve gezmiş olduğu memleketler hakkında oldukça önemli bilgiler içermektedir. Eser bu yönden Türk Kültür tarihi ve gezi edebiyatı açısından önemli bir yere sahip olmuştur.
Ölümüyle ilgili kesin bir bilgi olmamakla birlikte Seyahatname'nin 10. cildi Mısır'da geçtiğinden ve bundan başka bir gezi yazısı olmadığından dolayı Mısır'da vefat ettiği tahmin edilir.

Canan Karatay’dan oruçlulara 9 tavsiye

Somuncu Baba Külliyesi'nde iftar

Bir Osmanlı âlimi ne okur?

Türkiyeden Gazzeye yardım eli

Türkiye'den Gazze'ye yardım eli

Türkiye Gazze'ye yönelik yardımlarını aralıksız devam ettiriyor. Bu kapsamda son olarak Kayseri'deki 12'nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığımızdan havalanan A400M tipi uçak ile Ürdün'e Gazze'deki ihtiyaç sahipleri için hazırlanan sağlık malzemeleri ulaştırıldı.
TEM Otoyolunda kahreden kaza

TEM Otoyolu'nda kahreden kaza

İstanbul Pendik'te çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği feci bir kaza meydana geldi. TEM Otoyolu'nda seyir halinde bulunan otomobil, otoyoldan geçmeye çalışan yayalara çarptı. Kazada yolun karşısında geçmeye çalışan 5 kişi hayatını kaybetti.
Iraktaki terör bu yaz bitecek

Irak'taki terör bu yaz bitecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan, terör örgütü PKK’ya karşı Irak ve Suriye’deki mücadeleyle ilgili önemli mesajlar verdi. Türkiye’nin Irak sınırlarını güven altına alacak çemberi tamamlamak üzere olduğunu belirten Erdoğan, “İnşallah bu yaz Irak sınırlarımızla ilgili meseleyi kalıcı olarak çözüme kavuşturmuş olacağız” dedi.
Gazze'nin kayıp bebekleri: Ne doğum ne de ölüm kayıtları var

Gazze'nin kayıp bebekleri: Ne doğum ne de ölüm kayıtları var

Yılda 60 bine yakın bebeğin dünyaya geldiği Gazze’de, İsrail’in 7 Ekim’den beri sürdürdüğü soykırımda bebek ölüm ve düşük oranları yüzde 300’den fazla arttı. Sağlık sisteminin çökmesi nedeniyle yeni doğan bebekler kayıt altına alınamıyor, hayatını kaybedenlere de ölüm belgesi verilemiyor. Bu nedenle Gazze’de öldürülen bebeklerin tam sayısı bilinmiyor.

Akademide İsrail tabusu

Akademide İsrail tabusu

Yeni Şafak 30. Yıl Konuşmaları'na konuk olan tarihçi Prof. Zekeriya Kurşun, İsrail'in empoze ettiği korku siyasetinin akademisyenleri de vurduğunu söyledi. Filistin konferanslarına akademisyenlerin katılmak istemediğini ifade eden Kurşun, “Harvard Ünivesitesi’nin rektörü sadece öğrencilerinin konuşmasına izin verdiği için kovuldu. Dolayısıyla akademisyenlerin de birkaç konuda tabusu var” dedi.
Özel ‘bedelli’ diyerek CHP adaylarını vurdu

Özel ‘bedelli’ diyerek CHP adaylarını vurdu

Özgür Özel’in, “Türkiye’yi sevenlerden oy istiyoruz. Bedelli askerliğe kaçanlardan değil” diyerek bedellilere “asker kaçağı ve hain” imasında bulunması en çok CHP’de rahatsızlığa yol açtı. Özellikle İmamoğlu’nun bedelli askerlik, Murat Kurum’un ise gönüllü olarak Silopi’de askerlik yapmış olması partideki ve sosyal medyadaki tepkileri artırdı.
Türkiye restini çekmeli

Türkiye restini çekmeli

MHP lideri Bahçeli, Gazze için Ramazan çağrısı yaptı: Ramazan ayının bereketiyle Filistin halkının gözyaşları silinmelidir. Mescid-i Aksa’nın hüzün ve ıstırap devri kapanmalıdır. Gerekirse Türkiye her ihtimali masaya koyup restini çekmeli, bunun da siyasi eylemini planlayıp fedakarlık ve kahramanlık içinde icra etmelidir.
Rusların ilgisi yoğun: Türkiye’ye beyin göçü

Rusların ilgisi yoğun: Türkiye’ye beyin göçü

Türkiye teknoloji alanında atılım yaparken farklı ülkelerden de yetişmiş personelin ilgisini çekiyor. Geçen yıl başlatılan “yetenek transferi” programına şimdiye kadar 1702 yabancı başvurdu. Şartları karşılayan 1598 kişi Türkiye’deki özel şirketlerde istihdam edildi.
Deprem kendini hatırlattı

Deprem kendini hatırlattı

Çanakkale'nin Yenice ilçesinde 4.9 şiddetinde deprem meydana geldi. İstanbul başta olmak pek çok ilde hissedilen deprem sonrası vatandaşlar sokaklara döküldü. AFAD, depremde can ve mal kaybı olmadığını açıkladı.
Camiler mahyalarla süsleniyor

Camiler mahyalarla süsleniyor

Camilerde 'On Bir Ayın Sultanı'na hazırlık heyecanı başladı. "Ramazan Kur'an ayıdır" yazılı ilk mahya Eyüpsultan Camii'ne asıldı. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'ne 'La ilahe illallah', Sultanahmet Camii'ne ise 'Muhammedün Resulullah' yazılı mahya asılacak.
Enflasyon eğitimden gıdalandı

Enflasyon eğitimden gıdalandı

TÜİK verilerine göre şubat ayında tüketici enflasyonu aylık yüzde 4,53, yıllık yüzde 67,07'yle beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Aylık bazda en yüksek artış yüzde 12,76'yla eğitimde, yüzde 8,25'le de gıda ve alkolsüz içecekler grubunda görüldü.
Bayraktar TB2 Avrupa semalarında

Bayraktar TB2 Avrupa semalarında

Baykar tarafından geliştirilen Bayraktar TB2 SİHA, Arnavutluk ordusunun envanterine girdi. Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, “TB2'ler Arnavutluk semalarında ilk uçuşlarını başarıyla gerçekleştirdi” dedi.
Destici trafik kazası geçirdi

Destici trafik kazası geçirdi

BBP Genel Başkanı Mustafa Destici’nin de içinde bulunduğu makam aracı, seçim çalışmaları için gittiği Tokat’ta kaza yaptı. Su kanalına düşen araçtaki Destici ile birlikte 4 kişi yaralandı. Hastaneye kaldırılan Destici’nin durumunun iyi olduğu açıklandı.
Binlerce Farha’nın hikâyesi

Binlerce Farha’nın hikâyesi

Nekbe’de Filistinlilerin sürülmesini küçük bir çocuğun üzerinden anlatan “Farha”nın yönetmeni Darin J. Sallam, film günleri kapsamında Batman’daydı. Yeni Şafak’a konuşan Sallam, "Filistin’de binlerce Farha var" dedi.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.