Yazarlar Doğal gazda arz güvenliği meselesi

Doğal gazda arz güvenliği meselesi

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

19. Yüzyıl’da kömür, 20. Yüzyıl’da petrol ve 21. Yüzyıl’da ise her ne kadar yenilenebilir enerji öne çıksa da bu yüzyılın temel enerji kaynağının doğalgaz olduğu tartışma götürmez.

Doğalgaz her ne kadar fosil kaynak olsa da ve fosil yakıtlardan kaçışın olduğu bir dönem yaşansa da doğalgazın temiz enerji olması hem evlerde hem üretimde kullanılması nedeniyle stratejik bir ürün olduğu herkes tarafından kabul edilen bir gerçek.

Son dönemlerde artan doğalgaz fiyatı ve doğalgaza sahip olan kaynak ülkelerin talebi karşılayamaması ya da karşılamada isteksizlikleri gibi sorunlar kış aylarına girerken doğalgaz bağımlılığı yüksek olan özellikle de Avrupa ülkelerinin en önemli sorununun doğalgaz arz güvenliği meselesi olduğu açıktır.

Bu nedenle enerji arz güvenliği meselesi için kanıtlanmış en fazla doğalgaz rezervlerine sahip olan ülkeler ile en fazla doğalgaz üreten ülkelere bakmakta fayda var.

PEKİ DÜNYANIN EN BÜYÜK DOĞALGAZ REZERVLERİNİN SAHİBİ KİM ?

Dünyada bir yandan artan doğalgaz talebi diğer yandan bu talebi karşılamada arz sıkıntıları yaşanırken diğer yandan dünyada kanıtlanmış en fazla doğal gaz rezervlerine sahip olan ülkeler var iken bu ülkelerin yanında bir de en fazla doğalgaz üreten ülkeler var.

Yani dünyada kanıtlanmış en fazla doğalgaz rezervlerine sahip olan ülkeler ile, en fazla doğalgaz üreten ve dolaysıyla ihraç eden ülkeler aynı ülkeler değil. Bunun da arkasında üretim zorlukları, teknolojik yetersizlikler, siyasi ve ekonomik sorunlar gibi bir çok neden var.

Mesela dünyada kanıtlanmış en fazla doğalgaz rezervlerine sahip olan ülke Rusya olurken, Rusya’yı sırasıyla İran, Katar, ABD, Türkmenistan, Suudi Arabistan ve BAE izliyor.

DÜNYANIN EN BÜYÜK DOĞALGAZ ÜRETİCİLERİ KİM?

ABD dünyada kanıtlanmış en fazla doğalgaz rezervlerine sahip ülkeler arasında 4. sırada yer alırken, üretimde dünyada en fazla doğalgaz üreten ülkelerin başında gelmektedir. ABD’nin dünya piyasalarına sunduğu doğalgazın miktarı, piyasanın yaklaşık dörtte birine yakın miktara denk gelmektedir.

Bu da ABD’yi doğalgaz üretiminde önemli aktör haline getirmektedir.

ABD’nin dünya piyasalarına arz ettiği doğalgazın transferi ve piyasalara ulaşımı LNG yoluyla olması ABD’yi bir adım daha öne çıkarmaktadır.

Dünyada en fazla doğalgaz üreten ülkeler sıralandığında ise ABD’yi sırasıyla Rusya ve İran izlemektedir.

AB ÜLKELERİNİN TALEBİNİ KİM KARŞILAYACAK?

AB ülkeleri, kullandıkları doğal gazın yarısını Rusya’dan karşılıyorlar. Bu nedenle, Rusya doğalgaz arz miktarını arttırdığında AB ülkeleri rahatlamakta, doğalgazı kıstığında ise AB ülkeleri için önemli sorunlara neden olmakta. Öte yandan, doğalgaz tedarikçilerine ve AB ülkelerinin doğalgaz taleplerine baktığımızda ise kısa sürede bu talebin de karşılanması gerekiyor.

Ancak, mevcut durumda boru hatlarıyla bu talebin karşılanmasının zorluğu, Rusya’nın doğalgazı arz etmede isteksizliği ve AB ülkeleri ile Rusya arasında var olan gerginlikler AB ülkelerinin yeni alternatifler aramalarını zorunlu kılıyor.

Diğer yandan, dünyada kanıtlanmış en fazla doğalgaz rezervlerine sahip olan ülkelere baktığımızda ve Rusya ve İran bu ülkelerin dışında kaldığında, Körfez ülkeleri olan Katar, Suudi Arabistan ve BAE, AB ülkelerinin başta da İngiltere’nin içinde bulunduğu doğalgaz enerji arz güvenliği sorununun çözümünde öne çıkan ülkeler olmakta.

Körfez ülkelerinden sağlanacak doğalgazın da LNG olarak temin edilecek olması özellikle bu dönemde olası enerji krizlerini önleyecek ve arz güvenliğini sağlayacak olması açısından çok kritik bir tercih olduğu açıktır.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.