İnebolu Pazarı

Balat’ta Esnaf Loncası Sokağı’ndan içeri giriyorum. Oralara galiba işportacıları yerleştirmek amacı ile küçük dükkânlardan oluşan, daracık bir çarşı yapmışlar. Lakin kimselerin gelip geçmediği bir köşede kapalı bir çarşı nasıl çalışsın? Müşteri yok, iş yok. Belli bir iki dükkân açılmış, sonra devren satılık tabelasını asıp kapanmış. Yüz dükkândan doksan beşi boş.

Onun yerine dükkânların sokağa bakan yüzü önünde pazar günleri “İnebolu Pazarı” kurulmaya başlamış.

Evet, her pazar İnebolu’nun sütü, yoğurdu, kaymağı, peyniri, çökeleği buraya taşınıyor. Bilenler gidip taze taze alıyorlar. Ayrıca hemşehriler birbirlerini görüyor.

Böylece Balat sokaklarında köylülük bir kez daha yeşeriyor.

Tezgâhlarda yumurta, pestil, elma kurusu, kiraz kurusu, erik kurusu, pekmez, mısır unu, pazı, ıspanak ve ısbıt.

Isbıt’ı tanımıyordum. Nedir bu, diye sordum. O sırada biri iki kilo tarttırıyordu. Sen yiyemezsin onu, dedi bana, acı gelir... Niçin o, dedim... Alışkın olmayan yiyemez imiş. Ispanak gibi haşlanıp yenilen bir sebze ısbıt.

Sokak boyunca yürüyorum. Bir otobüs yazıhanesi. Cide-Soğuksu-Kurucaşile-Fakaz...

Gele gele Ferruh Kethüda Camii’ne kadar geldim.

Bahçesinde doğudan geldikleri başlarındaki takkelerden, yün örme başlıklardan belli olan birkaç ihtiyar oturuyor. Avlu ve bahçe harap, bir yana temel eşilmiş, galiba bazı inşaat işleri var burada. Balat Camii diye de bilinen Ferruh Kethüda Camii, Mimar Sinan’ın eseri. Sadrazam Semiz Ali Paşa’nın kethüdası Ferruh Ağa tarafından yaptırılmış. Ferruh Ağa’nın mezar taşı yok. Sadece kıble duvarı önüne yeni bir mezar yapılmış ve Latin harfleri ile orada yattığı belirtilmiş. Vefat tarihi 1562. Ferruh Ağa’nın Hadikatü’l-Cevâmi’de belirttiğine göre zaviyesi, mahkemesi ve çeşmesi de varmış. Caminin önüne bir son cemaat yeri ilave edilmiş. Bu son cemaat yerini ilave ederken caminin mimarisini göz önünde tutmak gerek. Ama fukara vatandaş, kendi kesesinden ancak bu kadarını yapabiliyor. İçi ahşap ve direksiz. Camlarında sade vitraylar var, irice ve tuhaf saçaklı bir avize sarkıyor tavandan. Erzurumlu müezzin ile dertleşelim biraz dedim, “Yanlış zamanda geldin abi” dedi. Belli ki cami ve bahçesi açısından bazı dertleri var ama, açamıyor.

Mimar Sinan eseri Ferruh Kethüdâ Camii.