Harekât daha ilk haftayı tamamlayamadan, ABD Başkanı ve İsrail Başbakanı’nın ağzından ilan edilen “rejim değişikliği” hedefi, İran’ı bombalamaktan, İran’a kara operasyonu gibi marjinal uçlara savrulmaya başladı… Ciddi uzmanlara kulak kabartırsanız, Amerikan ve İsrail uçaklarının İ ran hava sahasına girebilmişliği bile yok. Kaldı ki kara!.. Asıl dramatik olan, ABD’nin ne yapmak istediğini ve bunu başarıp başaramayacağını bilip-bilmediği konusunda şüpheler bulunması. Konvansiyonel başarı bir noktaya
Harekât daha ilk haftayı tamamlayamadan, ABD Başkanı ve İsrail Başbakanı’nın ağzından ilan edilen “rejim değişikliği” hedefi, İran’ı bombalamaktan, İran’a kara operasyonu gibi marjinal uçlara savrulmaya başladı…
Ciddi uzmanlara kulak kabartırsanız, Amerikan ve İsrail uçaklarının İ
ran hava sahasına girebilmişliği
bile yok. Kaldı ki kara!..
Asıl dramatik olan, ABD’nin ne yapmak istediğini ve bunu başarıp başaramayacağını bilip-bilmediği konusunda şüpheler bulunması. Konvansiyonel başarı bir noktaya kadar ve stratejik hedef ve başarı?..
Askerler ise daha konvansiyonel hedeflere razı görünüyor ve Beyaz Saray yüzünden rezil olmamak arzusunda gibiler; ABD Genelkurmay Başkanı’nın izahlarına bakarsanız saldırıların nihai hedefi; İran’ın balistik füzelerini, üreten sistemleri ile donanmasını yok etmek…
Bu hedefleri hayata geçirmek için de, tüm Ortadoğu’yu kelimenin tam anlamıyla askerî, enerji, ulaşım yolları, ‘Aramco dahil’ petrol-doğal gaz tesisleri, 8-9 ülkeyi cayır cayır yakıyorlar…
Yine harekâtın 4’üncü gününe gelindiğinde kayıplar da yaşandı. Üç ABD savaş uçağının düşmesi, daha doğrusu “dost ateşiyle” düşürülmesine herkes gülmüş olmalı. 4 uçak oldu ve insan kayıpları da yükseliyor. Mesele miktarları değil. Daha artacak, hem Washington hem Pentagon gelecekteki zayiatın altını hazırlıyorlar zaten. Hâkim görüntü ise şu; İran her yeri vuruyor…
***
Yine ABD yönetimi, “Daha ağır saldırılara başlamadık bile, turpun büyüğü heybede” mealinde açıklamalar yaparken, bir yandan da İran’la görüşmelere yol vereceklerini de resmen söyledi. Trump nükleer müzakerelere damadını göndereceğini duyurdu…
Türkiye’de “Vuracak mı vurmayacak mı” tartışmaları o kadar uzun ve sert yapıldı ki, zımnen, eğer savaş başlarsa müzakere masasının da öleceği kabulü ortaya çıktı. Masa hâlâ yaşıyor.
Daha doğrusu, “masa masada”…
Ankara da bunun o derece farkında ki, bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dışişleri Bakanlığı ve İletişim Başkanı ortak ağızdan ve aynı gün içinde, Türkiye’nin arabuluculuk, müzakerelerin toparlanması girişimlerine el vermeye hazır olduğunu duyurdular…
İran’ı hiç sormayın. Tahran’a bakarsanız, yeni göreve gelenler, “bir daha asla” noktasındalar ama ABD ile mesajlaşmayı sürdürüyorlar. Sadece, “varsayılan mesaj süresi”ni açık tutuyorlar. Tahran stili budur…
İran’ın masa/müzakere biçimi, dayak yemeden önce veya dayak yedikten sonra fark etmiyor. Süreci, “
fayda/zaman açısından
” görüyorlar ve bu yüzden muhatapları, “ne konuşuyorduk biz yahu” diyene kadar sündürüp, sulandırıyorlar…
Amerikalılara göre savaş bundan çıktı zaten. “Top çeviriyorlardı, baktık kafamız karışacak, savaşa bağladık” anlamındadır söyledikleri…
İsrail’in, “Bu savaşın hazırlıkları aylar öncesinden başladı/hazırdı” lafına da kulak asmayın. Mikrop aklı bu; ABD’yi küresel kamuoyu önünde savaşa ve kendine daha bağlamak içindir…
***
Amerikan planı; uç veren iç/sosyal hareketliliklere yol verip, teşvik etmek yolunda önce yöneticileri ortadan kaldırmak, alttakilerin başsız tavuklar misali sağa sola çarpmasıyla doğacak kaosu bu “direnişle” buluşturarak ivme yaratmak, içinden ‘rejim değişikliği’ devşirmek ise…
İşlemeyeceği üzerine geniş ve kalın bir mutabakat bulunuyor…
İran muhalefetinin yapısını Trump ve ekibi anlamıyor. Muhalefet sadece lidersiz ve organize olmaktan uzak ve zayıf değil, aynı zamanda
bölünmüş
durumda! Artı, dünyada daha önce ziyadesiyle tekrarlanan benzerlerinin aksine “ayaklanma fikri”, İran halkını rahatsız ediyor. Bu “devlet bilinci” anlamına gelir ki, “
devletsizlik korkusu
”dur, 250 yıllıklarda bulunmaz. Milliyetçilikle birleştiğinde, kesseniz acımaz…
Trump şöyle demişti: “Biz işimizi bitirdiğimizde hükümeti devirip, ele geçirin. Tek şansınız bu. Hep bizden yardım istediniz ama alamadınız. Artık istediğinizi veren bir ABD Başkanı var.”
Bunun İran’da bir karşılığı yok.
***
Gelelim ‘
Kürt Kartı
’na…
Hakan Fidan; “Bölgede birinci savaşta da benzer bir kıpırdanmanın emaresini görmüştük. Şimdi bir kımıldama olur mu olmaz mı, bunu yakından takip ediyoruz. Farklı çizgideki Kürt grupların bir araya gelerek ittifak kurduklarını görüyoruz. Bunlar rejimle ne kadar savaşacaklar, bulundukları yerdeki diğer etnisitelerle ne kadar savaşacaklar, ne hedefliyorlar, nereden ne çıkar, hepsini takip ediyoruz”…
Bir
, ilk paylaştık, İran’daki beş silahlı grup, “İran Kürdistan Siyasi Güçleri İttifakı” adında yeni bir koalisyon kurduklarını açıkladı. İttifak, amacının,
İran İslam Cumhuriyeti’ni devirmek
, Kürtlerin kendi kaderini tayin hakkını güvence altına almak olduğunu belirtti”. (22/02, X ve 28/02 Yeni Şafak.)
İki
, ABD Büyükelçisi Barrack’ın Irak’ta Mazlum Abdi ve Bafıl Talabani’yle yaptığı toplantı. (28/02, Yeni Şafak.)
Üç
, Başkan Trump’ın geçtimiz pazar Irak’taki Kürt liderlerle telefon görüşmesi yaparak, İran savaşına destek vermelerini, “
daha çok efor sarf etmelerini
” istemesi. İddia o ki, Mesut Barzani ve Bafıl Talabani ile görüşmüş. (“Scoop: Trump calls Kurdish leaders in Iran war effort”, 02/03, Axios.)
Dört
, İran bölgede her yeri vuruyor ama bunların içinde Erbil ve varlıkları ayrı yer tutuyor. Saldırıyı sık tekrarlıyor, ABD üssüyle sınırlı tutmuyor, havaalanı dahil vurmayı sürdürüyor. Yani, ‘mesajı aldım’ diyor…
Beş
, Başkan Trump’ın ağzından prensiplerine aykırı biçimde ilk kez duyulan, “kara harekâtı” lafı…
Altı
, İsrail’in son 36 saatte Irak-İran sınırında yoğunlaşan hava saldırıları…
Askeri operasyonlarla İran’da “
güvenli bir alan
” yaratarak ilerleme girişimi herkesin aklına gelmeli. Gün sonunda İran’ın parçalanması anlamına da gelir. Ama şu mânâya da gelir; ‘Pax-Trumpa’yı da bitirir.
#İran
#ABD
#İsrail
