Dolandırıcı ne demek?

“Son zamanlarda sıkça duyuyorum; Dolandırıcı. Ne demektir dolandırıcı? Ben bunu anlamıyorum. Dolandırıcı birinin etrafında dolanmak mıdır? Yoksa başka birine yapılan oyalama eylemi midir? İnsanımız birine dolandırıcı dediği zaman ben şunu anlıyorum. Sen dolanıyorsun ama beni de oyalıyorsun.”

“Bir kişinin yaşama tarzını değiştirmesi, onun karakterinin değiştiğini göstermez. O, yine aynı insandır; değişen sadece bilgisi, ona aynı hedefe başka yollardan da gidilebileceğini gösteren bilgisidir.”

Yukarıdaki sözlerin sahibi Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı olan Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 89 yaşında 2 Ekim 2026 Cuma akşamı yaşamını yitirdi.

Özellikle “İnsan ve Değerleri” ile “Etik”, Kuçuradi’nin değer felsefesi ve etik alanındaki yaklaşımının önemli eserleri arasında yer aldı.

**

Babası İstanbul doğumlu bir Sisam göçmeninin oğlu, annesi ise Çorlu’dan İstanbul’a göç etmiş bir ailenin kızı.

Akademik çevrelerde İstanbul doğumlu Rum kökenli Türk vatandaşı olarak adı geçen ve Hocaların hocası olarak isimlendirilen Kuçuradi’yi yine kendi düşünceleri ve sözleriyle uğurlayalım;

“Açılan her kapı bir başka kapıyı kapatır hep.”

“Düşünceye düşünceyle karşı çıkılır, cezayla değil.”

“Bilgisizliğin yarattığı sonuçlar yüzünden acı çekiyoruz.”

“40 dakika boyunca susuzluğa dayanmayı, ihtiyacın karşılanmasını geciktirmeyi öğrenmeliler. Benim kendi deneyim ve gözlemlerine göre şiddetin en temel nedeni kendini tutmayı öğrenmemiş olarak görünüyor. Buna ise çocuklarımızın eğitiminde yanlış olan bir özgürlük anlayışının, -benim ‘özgürlükçülük’ dediğim anlayışın- önemli bir rol oynadığını düşünüyorum.”

“Mesleki eğitimden önce ‘insanlaşma eğitimi’ verilmeli.”

“Güneş hem kötü hem de iyi insanların üstünde parlar.”

“İnsan haklarının korunması kişilere ve devletlere bağlıdır.”

“Okullarda felsefe öğretsek 20 yıl sonra farklı bir Türkiye olur.”

“Bütün fikirlere saygı... Benim çok takıldığım bir şey bu. Fikirler saygı konusu değildir, insanlar saygı konusudur, fikirler değerlendirme konusudur.”

“Bir tek insan hakkı ihlali vardır; o da kişiye farklı davranmaktır.”

“İnsanları tedirgin eden, olan biten değil, olan bitenle ilgili inandıkları.”

“İnsanlar “başkalarının yargı gücüne kendi yargı güçlerinden çok güvenliler.”

“Şu andaki durumuyla dünyamız, biz insanların yarattığı bir dünyadır. Başka türlü de olabilir.”

“Hayata ‘evet’ deme aynı zamanda acıya, işkenceye, eksikliklere, açlıklara, ölüme de ‘evet’ demektir.”

“Biz şeyleri kendi çıkarımız doğrultusunda değerlendiriyorsak o şeylere değer atfetmiş oluyoruz ki bu o şeylerin gerçek değeri değil. Bir de şeyleri toplumsal, ahlaksal ya da dinsel olarak değerlendiriyoruz buna da değer biçmek deniyor. Bu da şeylerin gerçek değeri değil.”

“Bir kişiyi ele veren değer yargılar değil, değerlemeleridir -fiilen yaptıkları, ortaya koydukları, yaşadıklarıdır.”

“Sürü insanının bütün kaygısı “sürüce ayakta durmaktır”; sürü teki pasiftir ve her türlü yaratıcılıktan yoksundur.”

“Dünya problemlerine felsefeyle baktığımızda, hangisine bakarsak bakalım, hepsi, insan haklarıyla ilgili görünüyor.”

“Kesintiye uğramış olan insan haklarının eğitimini, özellikle de etik eğitimini, ülke düzeyinde, kesintisiz sürdürmek gerekiyor.”

“Özgür insan, yaratıcı insan, realiteye çevresini ve zamanını yöneten moralin gözlükleriyle bakarak fikir yürütmez; insanlar karşısında yargıç rolü oynamaz.”

“Her -izm bir genelleme, bir sınır aşma, bir toptan açıklama ya da bir soyutlamadır.”

“Varlık temeli olmayan herhangi bir düşünceye saplanmak, böyle düşünmeyenlere de saldırmak: işte yobazlık budur.”

“Ve İnsanlar her şeyi yapmayanlardan, her şeyi yapamayacak olanlardan bile her şeyi bekleyerek yaşıyorlar.”

“İnsanlar üzerinde pek çok şey söylenir, ama insandan söz edilmez hiç.

Hür insan kendi kendisi olmak ister.”

“Soyluluk, insanın nereden geldiğine değil, insanın nereye doğru gittiğine bağlıdır.”

**

Düzeltme ve özür notu:

Geçen çarşamba günü bu köşede yer alan (30 Eylül 2026 Çarşamba tarihli) yazıda geçen anekdotta Orgeneral Sabri Yirmibeşoğlu ve Yasin Yirmibeşoğlu isimleri kasten değil sehven yer almıştır. Düzeltir özür dileriz.