
Bazı markalar kullanıcının ilgisi ve kullanım oranı, ürünün başarısıyla doğru orantılı olarak zaman içinde ürettikleri ürünlerin ismiyle anılmaya başlıyorlar. Jenerik markalar da deniliyor bunlara. Yani başka bir markanın aynı işleve sahip ürününe de o markanın ismiyle hitap etmeye başlıyorsunuz ve bu zamanla toplumsal alanda normal hale geliyor, yadırganmıyor. BAYKAR Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, "İnsansız hava araçlarının Türkiye'deki ismi Heron'du. İHA değil, Heron deniyordu. Dünyada bu sınıftaki SİHA'lara artık Bayraktar denmeye başlandı" dedi. Biz de sizler için markalarıyla özdeşleşen ürünleri derledik...

Milli Teknoloji Hamlesi konulu programda öğrencilerle bir araya gelen BAYKAR Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar " İnsansız hava araçlarının Türkiye'deki ismi Heron'du. İHA değil, Heron deniyordu. Dünyada bu sınıftaki SİHA'lara biraz Bayraktar denmeye başlandı" dedi.


Evde annenin sıcak sıcak yaptığı, babanın beraber gidilen kahvehanelerde "Bana bir çay, küçüğe bir oralet" diye ısmarladığı çocukluğumuzun içeceği Oralet. Portakal, elma, mandalina gibi birçok meyve aromasına ait içecek tozu olarak satılan Oralet, aslında Eczacıbaşı'nın bir markası. Ama benzer tüm ürünler hem geçmiş yıllarda, hem de günümüzde Oralet olarak anılıyor.

Özellikle simitin yanında sık sık tükettiğimiz karper peynirin bir marka adı olduğunu söylesek? Bel Grup'un ürettiği ve kullanıma kazandırdığı eritme, üçgen peynir Karper aslında bir marka ancak artık neredeyse geleneksel bir Türk peyniri haline gelen Karper bize göre tüm üçgen peynirler.

Amerikalılar draje şekerlere yine bir marka olan m&m's derken biz Kent markası Bonibon'u kullanıyoruz.

Dünyaya hazır kahveyi sunan ilk marka olmasının avantajını yaşayan Nescafe, aslında Nestle'ye ait olan bir suda çözülebilir hazır kahve markası. Hem tüketicinin tanıştığı ilk hazır kahve markası olması, hem de her eve girebilmesi sebebiyle artık tüm benzer hazır kahveler Nescafe adı altında anılıyor.

Selpak aslında Eczacıbaşı firmasının kağıt mendil, havlu, tuvalet kağıdı markasıdır. Ancak zaman içinde kağıt mendillerin adı 'selpak' olmuştur.

Yeni eve taşınan birine hediye almanız gerektiğinde gidip ilk aldığımız ürünlerden biri Borcam. Ama aslında Borcam bir ürün değil, marka adı. Ama hiç kimse gidip "Isıya dayanıklı fırın kabı alabilir miyim?" demiyor değil mi?
1968 yılında kurulan Teknik Cam San. A.Ş'nin ısıya dayanıklı fırın kabı ve benzeri pres ürünlere BORCAM adını vermesi ve tescil etmesi sonucu ürün tüm evlere, tüm mutfaklara girdi ve zamanla piyasadaki tüm benzeri ürünler Borcam adıyla anılmaya başladı.

50'li yıllarda "Kir ve lekeleri yok eder" ismiyle evlere giren Vim markası zamanla nasıl tüm toz deterjanları kapsamış ve vimlemek diye kendi fiilini oluşturduysa Unilever'in 1985 yılında bizimle tanıştırdığı CİF de zamanla tüm leke temizleyicilerin adı oldu tüketicinin gözünde. Yine benzer şekilde ciflemek fiili de bir anda hayatlarımızın bir parçası oldu.

Fransız King Camp Gillette'in kurduğu Gilette bir tıraş bıçağı imalatçısı olarak kuruldu ancak Türkçe'de "jilet" olarak okunan bu marka zamanla tüm tıraş bıçakları için kullanılır oldu.
Benzer şekilde Gillette'in alt ürünlerinden olan Permatik de tüm kullan-at tıraş bıçaklarının genel adı olarak dilimize yerleşti.

Nestle'nin süt içmeyi sevmeyen çocukları hedefleyerek neredeyse 60 yıl önce çıkardığı Nesquik markası amacına ulaşınca ve annelerin çocuklarına süt içirebilmek için çikolata tozu yani Nesquik'i evlerine sokmasıyla tüm benzer ürünler ülkemizde Nesquik olarak anılmaya başladı.

Fanta, aslında Coca-Cola'nın meyveli meşrubat markası. Birçok aroma çeşidi olsa da daha çok turuncu rengiyle ve portakal aromasıyla özdeşleşen Fanta artık markası Fanta olmayan tüm meyveli gazlı içecekler için kullanılıyor.

Yurt dışında tüm jelli şekerlere Haribo olarak yaklaşılsa da Türkiye'de durum farklı. Türkiye’nin ilk ve tek jelli şekeri olarak üretilen Jelibon o günden bu güne küçük, içi ve dışı jel kıvamında olan tüm şekerler için kullanılıyor.

Nutella, Türkiye piyasasına girmeden ve bu kadar popülerleşmeden önce kahvaltı sofralarına konuk olan tüm sürülebilir fındık kremaları bizim için Sarelle idi. Ancak Sarelle aslında ilk kez Sagra'nın ürettiği, sonra Sagra'nın satışından sonra Toksöz Grup bünyesindeki Sanset'e geçen bir sürülebilir fındık kreması markası.

Üretildiği zamanlarda pazarda rakibinin olmaması ve ekonomik olması sebebiyle tüm evlere girmesi onu kullanıcının gözünde değerli yaptı. Bu yüzden aslen bir margarin markası olan Sana zaman içinde tüm margarinlerin genel ismi gibi kullanılmaya başladı.

Dupont markasının yanmaz tava markası olan Teflon artık günümüzde tüm yapışmayan zemine sahip tavaların adı olmuş durumda. Öyle ki "Şu markanın teflon tavası var mı?" diye bile sorabiliyoruz.:)

"Ay şu yerleri bir viledalayayım" diyerek cümle içinde bile sık sık kullandığımız Vileda aslında paspas, süpürge, eldiven, örtü, ütü masası ve bulaşık teli gibi dayanıklı, mekanik temizlik ürünleri üreten 1948 yılında kurulmuş bir şirket. Ancak o kırmızı kovası ve paspasıyla o kadar aklımıza kazınmış ve hayatımıza girmiş ki tüm benzer ürünlerin ortak adı kullanıcı nezdinde Vileda olarak biliniyor.

Aslen jakuzi (Jacuzzi) bir marka olup, bilinen köpüklü küvetin adı 'hidromasajlı küvet''tir.






