
Bursa'daki Zeyniler köyü, cumhuriyet dönemi edebiyatının en önemli eserlerinden 'Çalıkuşu' ile adını tüm Türkiye'ye duyurdu. Reşat Nuri Güntekin'in seyir tepesinde kaleme aldığı, baş karakteri Feride'ye hayat verdiği yer olan Zeyniler'in var olan 3 sokağına, 'Çalıkuşu', 'Reşat Nuri Güntekin' ve 'Feride Hanım' adı verilirken, birbirlerinin isimlerinin başına Çalıkuşu'nu ekleyerek seslenen Zeyniler kadınları ise Avrupa'ya açılıyor. Zeyniler Çalıkuşu Kadınlar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ortağı 42 kadının ürettiği sofralık doğal lezzetler Almanya'ya ihraç edilerek, Avrupa sofralarına lezzet katacak.




Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu romanını yazmaya başladığı, romanın kahramanı Feride'nin, köydeki adıyla Feride Hala'nın yaşadığı yer olan Zeyniler, yöresel lezzetleri ile de yerli turistlerin ilgi odağı oldu. Mahalleye gelen misafirleri, adını Çalıkuşu'ndan alan Zeyniler Çalıkuşu Kadınlar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ortaklarının işlettiği meydandaki taş konak karşılıyor. 2 katlı bina organik lezzetleri ile misafirlerini ağırlarken, kooperatifin ortakları hemen binanın yanında bulunan alanda, şarkı ve türküler eşliğinde sofraları süsleyen o lezzetleri üretiyor.


Zeyniler kadınlarının ürettiği organik ürünler artık Avrupa sofralarına da lezzet katacak. Almanya'daki bir firma ile anlaşma imzaladıklarını ve menemenlik sos ile domatesli acı biberli sosun ihracatına başlayacaklarını söyleyen Makar, “Konuğumuz buraya misafir olarak gelmiş. Ürünümüzü denemiş. Daha sonrasında ürünü alıp kendi evinde test etmiş. Sonrasında tekrar gelip burada tekrar aynı ürünü deniyor ve sonra bu teklifle geliyor. Oturduk konuştuk. Aslında bir ürünle gelen teklife konuşma sonunda ikinci bir ürün eklendi. Ve şimdi bir üçüncüsü için çalışmalar devam ediyor. Almanya ama Almanya üzerinden tüm dünyaya açılan bir site üzerinden devam edecek" dedi.

Çalıkuşu Feride'nin hikayesinden aldıkları ilhamla, hem ailelerine hem de kent ekonomisine katkıda bulunmak için çalıştıklarını söyleyen Makar, kooperatif ortağı kadınların birbirlerinin isimlerinin başına Çalıkuşu'nu ekleyerek seslendiklerine de dikkat çekerek, şöyle devam etti:
“Yola çıktığımızda her birimizin hikayesi aslında farklıydı. Yetiştirilmemiz, hayata bakış açımız, yetilerimiz, ama ortak olan bir noktamız vardı. Bu bölgenin kadınlarıydık. Kızları ya da gelinleri. Ve bu gelinler ve bu kızlar Çalıkuşu kanatları altında birleştiler. Neyi, niçin, nasıl, neden yapabiliriz, diye sorguladılar ve bir yol haritası oluşturdular. Hepsi bir çalıkuşu. Hepsi kanat çırpmış. Bulunduğu mahal için, evi için, ülkesi için, yürek çırpan kadınlarımız. Üretimde bire bir varlar ve kendi hünerlerini, meziyetlerini işin içerisine koyuyorlar. Reşat Nuri Güntekin'in romanındaki Feride öğretmen gibi. Feride Öğretmen, Anadolu'daki tüm genç kızlara emsal olmuş, her biri ülkenin dört bir yanına dağılıp kanat çırpmış nice öğrencilere dokunmuş cumhuriyet döneminin lider kadınları. Biz de bugün aynı misyonla devam ediyoruz. Üretim ayağı, eğitim ayağı. Birlikte sosyalleşme ayağı. Bunun içerisinde hepsi giriyor, kooperatif çatısı altında. Ve görüyoruz ki çıkış noktamızı biliyorsak varacağımız noktaya da ulaşmak bir o kadar kolay oluyor. Ama bu kolaylığı kürek çeken tüm takım arkadaşlarımıza borçluyuz. Tüm çalıkuşlarının kanatları sonsuz bir şekilde çırpsın istiyoruz."

Kızının Çalıkuşu Feride'nin yolundan giderek öğretmen olduğunu söyleyen kooperatif ortaklarından Hamiyet Topçu (53), “Hepimiz ailemize katkıda bulunuyoruz. Bilhassa benim üniversite okuyan kızım vardı. Ona çok faydam oldu. Yazları o da burada çalıştı. Edebiyat öğretmeni oldu. Şu an öğretmenlik yapıyor. Her geçen gün gurur verici şeyler oluyor burada" derken Gülseher Nergüz Çiçek (55), “Güzel bir beraberliğimiz var, üretiyoruz. Yaptığımız şeyler beğeniliyor. Soslar, bu menemenler, her şey beğenildi. Artık Türkiye'ye değil, Avrupa'ya açıldık. Çok şükür" diye konuştu.


Reşat Nuri Güntekin'in ölümsüz eseri, kadınları çatısı altında birleştirdiği kooperatifin yanı sıra Zeyniler'in sokaklarına da adını verdi. Mahalledeki 3 sokağın adı, 'Çalıkuşu', 'Reşat Nuri Güntekin' ve 'Feride Hanım' olarak değiştirildi. Mahalle sakinlerinden emekli öğretmen Aydın Yıldırır (75), “Eski belediye başkanımız Özgen Keskin zamanında, onunla köylülerin ortaklaşa verdiği isimlerdir. Reşat Nuri Güntekin'i bizim dedelerimiz biliyordu. Buraya geldiği zaman 'Muallim Reşat Bey' diye konuşurlardı. En son 1934 senesinde geldiğini söylüyorlardı. Biz şu anda Feride Hanım sokağındayız" ifadelerini kulandı.

180 hanesi ve 200 nüfusu olan Zeyniler, doğal güzellikleri ile de şehrin hemen yanı başındaki saklı bir cennet konumunda. Zeyniler'in özellikle dağcıların ve doğaseverlerin uğrak noktası olduğunu söyleyen mahalle muhtarı Nihat Ülker (40), “Dağcıların tercih ettikleri nokta burası. Yani Zeyniler. Çünkü burası merkez. Buradan Sarıalan'a, Uludağ'a, Çobankaya'ya, Kadıyayla'ya ulaşılıyor. Bütün bu yolların kesiştiği nokta burası olduğu için, buraya uğramadan, burada konaklamadan gitmiyorlar. Trekking yolları var. Şelalerimiz var. Yani Zeyniler başka güzel" diye konuştu.














