Great Amerika mı, regret Amerika mı?

Trump’ın meşhur seçim sloganından yola çıkarak başlığı ben uydurdum: “Büyük Amerika mı, yoksa pişman Amerika mı?”

Hatırlarsanız Rusya-Ukrayna savaşının ilk ayını henüz geçirmişken yazdığımız bir makalede Rusya’ya uygulanan yaptırımların çokluğundan bahisle takip etmekte zorlandığımızı ifade ederek buna çözüm olarak Rusya yaptırımlarını takip portalı açıldığını duyurmuştuk.

Yakın zaman evvel her gün iki ileri bir geri haliyle Başkan Trump’ın imzaladığı kararnameleri takip etmekten yıldığımı hissettim. Tam o esnada acaba diyerek interneti yokladım ve vardı. Benim gibi süreçten yılanlar, not almaktan yorulanlar için bir portal yapılmıştı. Trum’ın tarife portalı!

19 Şubat ila 10 Mart arasında ABD’nin düşen endekslerinde buharlaşan takriben 5 trilyon doların bu belirsizlik ile meydana çıktığını ifade edebiliriz.

Ancak bahse konu enstrümanlar likit olduğundan aşağı veya yukarı tepkiler çok hızlı gelişiyor. Bize manzarayı tam olarak ifade etmekten uzak diyebilirim.

Bumerang, hava, rüzgar, hız ve fırlatma tekniği gibi tüm faktörler birlikte çalıştığında, fırlatan kişiye geri dönmek üzere tasarlanmış bir kanattır; her zaman başlangıç noktasına geri dönecektir.

ABD’nin Trump gelmeden yaşadığı coşkunun bugünlerde ABD’de ağır kayıplara ve endişeye sebep olması tam da bumerangın kendine yönelmesi sebebiyledir.

Trump ABD’sinin attığı her adıma daha evvelki makalelerimizde ifade ettiğimiz gibi “reciprocal” Türkçesi “karşılık” prensibi gereği taraf ülkece cevap verildi. Cevap verilmeyen yaptırım yok.

İşin diğer bir yönü ABD’nin ithal etmesi kaçınılmaz olan ürünler ile alakalı; Reuters tarafından görülen bir mektuba göre Quaker Oats ve Folgers kahve gibi büyük ambalajlı gıda üreticileri Trump'tan kakao ve meyve gibi ithal ürünlere yönelik gümrük vergilerinden muafiyet istedi.

PepsiCo, Conagra ve J M Smucker da Tüketici Markaları Derneği adlı ticaret grubu tarafından gönderilen mektupta Başkan'dan ABD kaynaklarından temin edilemeyen bileşenlerin muaf tutulmasını talep etti.

ABD’de akıllı telefonlar, masaüstü bilgisayarlar ve tabletler gibi ürünlere ilk kez gümrük vergisi uygulanmaya başlanırken, diğer ürünlere uygulanan vergiler de yükseldi.

ABD'nin video oyun konsolu ithalatının %87'si, akıllı telefonların %78'i, dizüstü bilgisayar ve tabletlerin %79'u ve monitörlerin üçte ikisi Çin'den geliyor ve artık tarifeye tabi. Senelik yüzde 4-5 enflasyona katlanamayan ABD’lileri yüzde 20’lik artışlar bekliyor.

Şubat ayında Tayvanlı Acer firması, Çin'e uygulanan %10'luk gümrük vergisi nedeniyle dizüstü bilgisayarlarının fiyatının %10 artacağını belirtirken, ABD'li HP grubu da gümrük vergileri nedeniyle kârının düşeceği uyarısında bulunmuştu. Zira hiçbirinin kârı uygulanan tarifelerden fazla değil. Ayrıca şimdilerde bu oran %20’ye çıktı.

Gelir ayağı müphem.

Kanada, Meksika ve Çin'den yapılan 2024 ithalat verilerine dayanarak, açıklanan tarifeler, talebin değişmediği varsayımıyla, ABD'nin toplam tarife gelirlerini yaklaşık 300 milyar dolar artırabilir.

Ancak bu, üreticilerin tarife uygulanmayan ülkelerden ürün tedarik etmeye çalışması nedeniyle tarifelerden etkilenen bölgelerden yapılan ithalata olan talebin muhtemelen azalacağı gerçeğini hesaba katmamaktadır.

ABD'li tüketiciler enflasyondan etkilenmeye devam ettikçe ve fiyatları yükselen mallara olan taleplerini azaltmaya çalıştıkça, bu durum özellikle tüketici ile ilgili sektörler için ciddi olabilir.

Azalan talep ve potansiyel ikame etkileri göz önüne alındığında, gelirdeki nihai artışın yukarıda belirtilen 300 milyar dolardan daha küçük olması muhtemeldir.

Tüketiciye etkileri önemli ancak bunun ötesinde üretim ağında yaşanacak sıkıntılar ABD’yi etkileyebilir. Bunu da bir sonraki makalede ele alalım.