Aydın'da sadece yaş tüketilen sofralık siyah incirin, kurutulabilen çeşidi geliştirildi. Türk tarımı için bir ilk olan bu geliştirme siyah incirin bilinmeyen özelliklerini de ortaya çıkardı. Sarılopa yakın değerlerde kurutulabilen siyah incirler üç kat daha fazla antioksidan içeriyor. Bu değerlere sahip siyah incirler antikanserojen, antidiyabetik etki gösteriyor ve ayrıca kalp damar rahatsızlarına da olumlu katkı sağlıyor.
Aydın'da incirde araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile kalite analizlerinin yapıldığı İncir Araştırma Enstitüsü'nde daha sadece yaş olarak tüketilen siyah incirin, kurutulabilen çeşidi geliştirildi. Geleneksel kurutmalık "Sarılop"un birçok özelliğini taşıyan kurutmalık siyah incirin, sarıloptan daha fazla antioksidan özelliğinin olduğu tespit edildi.
İncir Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce yürütülen "Melezleme ve Mutasyon Islahı Yöntemleriyle Üstün Nitelikli Kurutmalık ve Sofralık İncir Çeşitlerinin Geliştirilmesi" projesi kapsamında enstitüde Türkiye'nin çeşitli yerlerinde getirilmiş 273 incir çeşidinin bulunduğu 'İncir Genetik Kaynakları Parseli'ndeki siyah incir türlerini incelemeye alındı.
İncelenen sofralık siyah incirler arasında sadece 3 türün kurutmaya elverişli olduğunu belirleyen enstitü müdürlüğü mühendisleri, bu 3 türün üzerinde çeşitli araştırmalar ve kurutma denemeleri yaptı. Denemelerden olumlu sonuç olan enstitü yetkileri, geleneksel sarıloptan 3-4 kat fazla antioksidan özelliği ile antikanserojen ve antidiyabetik etkisi olan siyah kuru inciri, tescillenmesinin ardından üreticilere ve tüketicilere sunmaya hazırlanıyor.
İncir Araştırma Enstitüsü Müdürü Selim Arpacı, yaptığı açıklamada enstitüde bulunan açık alan genetik kaynakları parselinde 273 farklı incir çeşidini bulundurduklarını, bunlar arasında melezleme ve mutasyon ıslahı çalışması yaparak yeni çeşitler geliştirdiklerini söyledi.
Dünyada son günlerde koyu renkli meyveler ilginin arttığını ve bu yönde bir talebin geliştiğini belirten Arpacı, "Koyu renkli meyveler antioksidan değerlerini fazla olması nedeniyle tercih ediliyor. Bizim de dünyada üretiminde birinci olduğumuz geleneksel sarılop çeşidimiz var. Biz de sarılopa alternatif olabilecek ve bazı toplumların da tercih ettiği koyu renkli kurutmalık inciri yetiştirebilmek amacıyla bahçemizde 3 farklı tipte aday koyu incir seçtik" dedi.
Arpacı, seçilen çeşitlere yönelik incelemelerin yapıldığını dile getirerek, şunları kaydetti:
"Yürüttüğümüz projede bu siyah incir çeşitlerinin meyve özelliklerini ve içeriklerini belirledik, bunların sarılopa yakın değerlerde kurutulabildiği ortaya çıktı. Üreticiden bu yönde talep alıyoruz. Biliyorsunuz koyu renkli kuru incir piyasada yok. Birçok özelliği belirlendikten sonra tescillenecek ve biz de bu çeşitleri hem çiftçinin hem de tüketicinin beğenisine sunacağız."
Proje yürütücüsü Ramazan Konak da dünyada gıda güvenliği ve sağlıklı gıda algısının arttığını, siyah meyvelerin tümör oluşum risklerini ve hücre yıkımını azaltan antioksidan özellikleri dolayısıyla ilgi gördüğünü ifade etti.
Konak, proje kapsamında değerlendirilen ve kurutulabildiği tespit edilen siyah incirlerin sarılopa göre kısmi farklılıklar içerdiğine dikkati çekerek, "Kuruma kapasitesi ve meyve kalitesi sarılopa yakın değerlerde. Ancak yanı sıra ilave özellikleri olarak yaklaşık 3 kata antioksidan özelliği olduğu belirlendi. Siyah kuru incir ismiyle piyasaya çıkacak bu çeşitlerimiz, antioksidan içerikleri yüksek olduğu için antikanserojen, antidiyabetik etki gösterecek ayrıca kalp damar rahatsızlarına olumlu katkı sağladığını biliyoruz" diye konuştu.
- Antioksidanlar kanserin önlenmesinde önemli rol oynuyor
- Antioksidanların çoğu, meyve ve sebzelerde doğal olarak bulunur. Bu antioksidanların sağlık faydaları konusunda pek çok bilimsel çalışma yürütülmektedir. Antioksidan tüketiminin arttırılması, kansere ve kalp hastalığına karşı koruyucu bir etki gösterebilmektedir. Serbest radikallerin neden olduğu hücre hasarının, yaşlanma sürecinde ve hastalıkların ilerlemesinde merkezi bir rol oynadığı düşünülmektedir. Antioksidanlar, serbest radikal hasarına karşı ilk savunma hattımızdır ve sağlığın korunması açısından kritiktir. Antioksidan ihtiyacı, serbest radikallere maruz kalma oranı arttıkça çok daha kritik hâle gelmektedir. Kirlilik, sigara kullanımı, ilaçlar, hastalık ve stres, serbest radikallere maruz kalma oranını arttırabilmektedir. Oksidatif streste pek çok faktör etkili olduğu için duyarlılığın bireysel olarak değerlendirilmesi önemlidir. Araştırmalar, antioksidanların kalp hastalığının ve bazı kanser türlerinin önlenmesinde ya da ilerlemesinin yavaşlatılmasında çok önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.
