IBAN dolandırıcılığı mağdurlarının sayısı artarken, suç şebekeleri yeni yöntemlerle hesap sahiplerini hedef alıyor. Son dönemde özellikle “evde paketleme”, “boncuk dizme” gibi ilanlarla ev kadınları ağa çekiliyor. Hesaplarına kasıtlı olarak fazla para yatırılan kişilerden, daha sonra “yanlışlıkla fazla gönderildiği” gerekçesiyle paranın başka bir IBAN’a aktarılması isteniyor. Fazla ödemeyi iade ettiğini düşünen kişiler ise farkında olmadan yasa dışı bahis veya suç örgütlerinin para transferlerinde aracı haline geliyor.
Yasa dışı bahis şebekeleri ve çeşitli suç örgütleri, yüklü para transferlerini, kendilerine kiralanan ya da sahibini kandırıp ele geçirdikleri hesaplar üzerinden gerçekleştiriyor. Hesaplarını her ay düzenli ödeme karşılığında bu gibi şebeke ve suç örgütlerine kullandıranların yanı sıra banka hesapları bilgileri dışında kullanılan kişiler, yasa dışı para transferleri nedeniyle mağdur oluyor. Bir anda “şüpheli” veya “sanık” sıfatıyla davalık olan IBAN mağdurlarının sayısı her geçen gün artırıyor.
EN YAYGIN YÖNTEM: "HESABIMDA BLOKE VAR"
IBAN mağduriyetlerinde birçok senaryo kullanılıyor. En yaygın yöntemi, kişilerin banka hesaplarını veya kartlarını güvendikleri arkadaşlarına, akrabalarına ya da yakın çevrelerine kullandırmaları. “Hesabımda bloke var”, “İcra nedeniyle işlem yapamıyorum” ya da “Acil para almam gerekiyor” gibi gerekçelerle hesap veya kart talep ediliyor. Kartını veren kişiler bunun yasa dışı para transferinde kullanılacağını bilmiyor. Bazen hesabı kullanan kişi kartı başka dolandırıcılara da devredebiliyor.
EVE PARÇA BAŞI İŞ ALAN KADINLAR DİKKAT
Ev ekonomisine katkı için eve parça başı iş alan ev kadınları da yasa dışı bahis şebekeleri ile çeşitli suç örgütlerinin hedefinde. “Evde paketleme, boncuk dizme” gibi ilanlarla ağa çekilen kadınlara, ödeme banka yoluyla yapılıyor. Hesabına özellikle fazla para gönderilen kadınlara “Yanlışlık oldu” denilip, fazla miktarın verilen IBAN’a transferinin yapılması isteniyor. Kendisine gönderilen fazla parayı iade ettiğini düşünen ev kadını, hesabını bilmeden suç örgütlerine kullandırmış oluyor.
HESABINI KİRALA KOMİSYON KAZAN
Bir diğer senaryo da “kredi notunu yükseltme” vaadi. Bazı kişi veya ofisler, kredi notunu yükselteceklerini ve kredi çıkartabileceklerini belirterek vatandaşlardan banka bilgilerini alıyor. Birkaç farklı bankanın hesap bilgileri alınıp yasa dışı para transferinde kullanılıyor. “Hesabını kirala, komisyon kazan” reklamları da hayli yaygın. Hedef kitle tecrübesiz gençler. Para hayaliyle birçok genç bilmeden hesabını bu şebekelere açıyor. İş vaadiyle şehir dışına çağrılan kişilerin de mobil bankacılık uygulamalarına erişim sağlanıp suç faaliyetinde kullanılıyor.
ŞÜPHELİ İŞLEMLERE HIZLI MÜDAHALE EDİLMELİ
IBAN Mağdurları Platformu Başkanı İlyas Ataş, bu gibi şebekelerin önemli kısmının yurt dışında faaliyet yürüttüğünü, bazılarının arkasında organize suç şebekeleri olduğunu kaydetti. Ataş, “Bu nedenle asıl failler çoğu zaman tespit edilemezken, hesapları kullanılan kişiler mağduriyet yaşıyor” dedi. Bazı durumlarda vatandaşlardan habersiz hat veya hesap bile açıldığı bilgisini veren Ataş, bankalara da şüpheli işlemlere daha hızlı müdahale etmeleri çağrısında bulundu.
Maddi manevi zarar gördük
IBAN mağduru ailelerin anlattıkları, suç örgütü ve şebeke üyelerinin güven kazandıktan sonra kendilerini yasa dışı para transferinde kullandıklarını ortaya koydu.
Kandırılan ile kiralayan ayrılacak
- Kimi bilmeden kandırıldı, kimi ise menfaat karşılığı IBAN’ını kullandırdı. Bu iki durumun birbirinden keskin şekilde ayrılması için yasal adım atılıyor. Banka hesaplarının üçüncü kişilere para karşılığı kullandırılmasının önüne geçilecek. Türk Ceza Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, banka veya ödeme kuruluşlarındaki hesap bilgilerini maddi menfaat karşılığında başkalarına veren, kullandıran ya da kullanan kişiler için müstakil bir suç tanımı getirilecek. Düzenleme kapsamında söz konusu fiili işleyenlere 6 aydan 12 aya kadar hapis cezası uygulanacak.
