Ülkemizde son yıllarda daha sık görülen insülin direnci hastalığı yoğun olarak araştırılıyor. İnsülin direnci, tüketilen şekerli ve unlu, hamur işleri, ekmek, makarna, pirinç gibi karbonhidratı bol gıdaların beslenme alışkanlığı haline dönüştürülmesiyle gelişen bir hastalıktır. İnsülin direnci testi nasıl yapılır? İnsülin direnci değeri kaç olmalı? Dğer kaç olursa insülin direnci var denilebilir? İnsülin direnci için nasıl beslenilmeli? İşte insülin direncine dair merak edilen bilgiler...
İnsülin pankreastan salgılanan şeker metabolizmasını düzenleyen bir hormondur. İnsülin bu düzenlemeyi yaparken “insülin reseptörü” adı verilen bir yapıya bağlanır ve aktive olur. Bu reseptör, çeşitli nedenlerle insülinin bağlanmasına izin vermez ise; insülin kanda yeterli miktarda olduğu halde görev yapmıyormuş izlenimi verir.
İnsülin direnci, vücuttaki şekeri kontrol etmek için salgılanan insülinin etkisini göstermesindeki zorluk olarak tanımlanabilir. Normal şartlarda vücut şekeri 1 ünite insülin ile kontrol altına alabiliyorken insülin direnci olan hastalarda vücut 2-3 ünite insülin salgılamak durumunda kalır. İnsülin direnci arttıkça, şeker kontrolünü sağlamak için insülin de artmış olur. Bu da vücutta gereğinden fazla insülin salgılanması anlamına gelir.
İNSÜLİN DİRENCİ DEĞERİ KAÇ OLMALI?
İnsülin direnç testi (HOMA) sonrasında kişinin insülin direnci hesaplama işlemi yapılmış olur. Bu test, 8-10 saatlik açlık durumundan sonra alınan kan şekeri ile açlık insülin düzeyi birbiri ile çarptırılır. Bu çıkan sonuç 405'e bölünür. Ortaya çıkan HOMA-IR denilen insülin direnci bulunmuş olur. Bir kişide insülin direnci var demek için çıkan değerin 2.5 üzerinde olması gerekir.
Düzenli egzersiz ve hareket, sağlıklı ve dengeli beslenme ile bu değer azaltılmalıdır. Eğer 2.5 üzerinde çıkan değer azaltılmaz ise kişi şeker hastalığına yakalanabilir. İnsülin direncinin kırılması ancak hareket ve sağlıklı beslenme ile mümkün olan bir konudur.
İNSÜLİN DİRENCİ İÇİN NASIL BESLENİLMELİ?
Kalorisi düşük fakat posa içeriği yüksek ve tok tutan gıdalar tüketilmelidir. Sadece az yemek değil bunun yanında egzersiz yapmak da önemlidir. Yürüyüş, koşu ve spor yapılması şartlar arasındadır. Bu faaliyetler yaşam tarzı haline gelmelidir. İnsülin direnci olan hastaların; kan şekerini yükseltmeyen düşük glisemik indeksli, posa (lif) ve diğer besin öğeleri yönünden de zengin besinleri tercih etmesi gerekir.
Patates, havuç, mısır haricinde tüm sebzeler ile birlikte: Barbunya, nohut, kuru fasulye, mercimek gibi baklagiller, kepek, esmer ekmekler, elma ve portakal gibi meyveler diyet menüsünde yer almalıdır.
Sebzeler hem düşük kaloriye sahip hem de lif içeriği bakımından zengin bitkisel besinlerdir. İnsülin direnci hastalarında kan şekeri düzeyinin kontrolünde olumlu etki sağlayabilirler. Domates, kuşkonmaz, taze fasulye, havuç, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler ve brokoli gibi turpgil sebzeler, insülin direnci diyeti kapsamında hastaların tüketmesi önerilen sebzeler arasında yer alır.
