Cari denge dış ticaret dengesi için önemli bir gösterge olduğu gibi ülkenin üretim gücünü göstermesi açısından da önemli bir göstergedir. Cari dengeyi belirleyen önemli kalemler vardır. Bu kalemler, dış ticaret dengesi yani ihracat-ithalat, hizmet alım ve satımları dış yatırım gelirl eri ve giderleri ve karşılıksız olarak elde edilen dış gelirler-ve yapılan dış giderler kısacası cari transferlerdir. Her ne kadar cari dengeyi belirleyen birçok kalemden bahsedilirse de cari dengeyi ağırlıklı olarak
Cari denge dış ticaret dengesi için önemli bir gösterge olduğu gibi ülkenin üretim gücünü göstermesi açısından da önemli bir göstergedir.
Cari dengeyi belirleyen önemli kalemler vardır. Bu kalemler,
dış ticaret dengesi yani ihracat-ithalat, hizmet alım ve satımları
dış yatırım gelirl
eri ve giderleri ve karşılıksız olarak elde edilen dış gelirler-ve yapılan
dış giderler kısacası cari transferlerdir.
Her ne kadar cari dengeyi belirleyen birçok kalemden bahsedilirse de
cari dengeyi ağırlıklı olarak bir ülkenin gerçekleştirdiği ihracat ve ithalat belirlemektedir.
Peki, cari dengede oluşan açık ve fazla hangi durumda meydana gelir.
Cari açık, ülkenin gerçekleştirdiği ihracatın ithalatından daha düşük olduğu durumda meydana gelir.
Tam tersi durumda da yani ihracat ithalattan fazla olduğunda cari fazla gerçekleşir.
CARİ AÇIĞIN NEDEN OLDUĞU SORUNLAR
Her ülke cari fazla vermek ister ama esas sorun cari açıktır.
Cari açık artarsa, cari açığı kapamak için
borçlanmak zorunluluğu
ortaya çıkar. Diğer yandan, cari açık esas olarak tüketimin üretimden fazla olması yani talebin arzdan fazla olmasından dolayı
enflasyon meydana gelir.
Bu da ülke
para biriminin değer kaybetmesi ve yatırım ortamının bozulmasına
anlamına gelmektedir.
CARİ AÇIĞI AZALTMAK İÇİN NE YAPILMALI?
Cari açığın oluşmaması için üretimin tüketimden daha fazla olması gerekmektedir.
Artan üretim sayesinde hem yurtdışından ithal edilecek ürünler ülkede üretilmiş olacak hem de üretim fazlası ihracat olarak gerçekleştirilecektir. Bu durum, cari açığı önemli ölçüde azaltacaktır.
Ülkede de dış ticaret dengesi üzerinde olumsuz etkisi olan
zorunlu ithal eden ürünlerin kısa
sürede azaltılması zor olsa da birçok girdi veya ürünün
ithalatının aşamalı olarak azaltılması
temel politika olmalıdır.
Yani
, dışa bağımlılığın azaltılması cari açığın en önemli reçetesidir.
Diğer yandan, ithal kalemleri içerinde yer alan ancak
ülkede de üretilen bu ürünlerin ithalatının da azaltılması cari açığın azaltılmasında
önemli
bir katkı yapacaktır.
Bunun yanın da lüks olarak tüketilen kalemlerin azaltılması da cari açığı azaltacaktır.
CARİ AÇIK VERİLERİ
Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan dış ticaret istatistiklerine göre cari açık azalmaktadır.
2023 yılı Ocak ayında 10,4 milyar dolar olan cari açık 2024 yılı Ocak ayında 2,6 milyar dolar olarak gerçekleşti. 2024 Ocak ayı itibariyle yıllıklandırılmış cari açık da 37,5 milyar dolara gerçekleşmiştir.
#ekonomi
#Ticaret
#Cari Açık
#Erdal Tanas Karagöl
