Cari açık sorun olmaktan çıkıyor mu?

Cari açık, Türkiye ekonomisinin en ciddi sorunlarından birisidir.

Cari açık, hem ülke ekonomik yapısı hakkında bilgi vermekte hem de yol açtığı sonuçlar nedeniyle birçok ekonomik göstergede olduğu gibi ekonomik politikalarda da ciddi değişimleri beraberinde getir-mektedir.

Cari açık, ülke ekonomisinde başta dış ticaret dengesi yani ihracat ve ithalat arasındaki dengesizlikten önemli ölçüde olumsuz etkilenmektedir. İthalat yüksek olduğu dönemlerde cari açık zirve yapmakta, ihracat önemli ölçüde arttığında ise azalmakta ya da fazla vermektedir.

Türkiye ekonomisinde de cari açık, ithalatta sürekli meydana gelen yükseliş ve özellikle ithalat içinde enerji payının yüksek olması sebebiyle artmaktadır.

Ekonomik büyüme için gerekli olan enerjinin ithalat zorunluluğu ya da enerji fiyatlarında meydana gelen artış, ithalatı ve dolayısıyla cari açığı arttıran önemli bir faktördür.

Bu nedenle, üretimin sürdürülebirliğini olumsuz etkilememek için enerji ithalatını kısmak ya da enerji fiyatlarındaki artışı kontrol etmek kolay olmadığı için, cari açığı azaltan önemli kalem olan ihracatı arttırmak veya zorunlu olmayan ithalatı azaltmaya yönelik politikaları uygulamak zorunlu bir tercihtir.

Cari açığın iyileşmesi ve dolayısıyla dış ticaret dengesindeki olumlu iyileşmeler ile, ekonomik büyüme daha dengeli bir yapıya kavuşacaktır.

Çünkü, cari açıkta artış olduğunda, bu açığı azaltmak için uygulanacak daraltıcı politikalar ekonomik büyümeyi olumsuz etkilemektedir.

Cari açık ve ekonomik büyüme arasındaki bu tercih daha düşük GSYH, daha düşük kişi başı gelir ve ülke gelir grubunun değişmemesi gibi göstergeler nedeniyle ülke ekonomisi açısından ciddi bir fedakarlık anlamına gelmektedir.

Dolayısıyla cari işlemler kaleminde meydana gelen iyileşme birçok göstergenin iyileşmesi ve makroekonomik istikrar için ciddi bir adım olmaktadır.

Türkiye ekonomisinde, 2024 yılının Mayıs ayında 2023 yılının aynı ayına göre yüzde 84,1 gerileyen cari açık sayesinde, 2023 yılının Mayıs ayında 57 milyar dolar olan yıllık cari açık 2024 yılının Mayıs ayında 25,2 milyar dolara gerilemiştir.

Son dönemlerde cari açıkta meydana gelen düşüş ve bu düşüşün sürdürülebilir olması birçok açıdan daha önemli hale geliyor.