Anomik erkek: Toplumsal sarsılmayla gelen erkek şiddeti

Yine erkek şiddeti: Yine boşanma, yine eski koca, yine bıçaklama. Boşanan kadını ikinci defa bıçaklayan eski bir koca. Büyüyen çocukların feryadı hala kulaklarımızda. “Babam annemi öldürecek bizi koruyun” diye bağırıyor. Bir erkekler çılgınlığı dolaşıyor kadınlar üzerinde.

Her gün yeni kadın cinayetleri ve yeni erkek katiller ortaya çıkıyor. Artık erkek şiddetinin kadın bedenine yönelen vahşeti üzerine ciddi ciddi düşünmeliyiz. Temel ve basit soru şudur: Erkekler niçin kadına şiddet uyguluyor? Bunun cevabını bulmak için bilimsel araştırmalar yapmalıyız. Konunun odağından sapmadan hareket etmeliyiz. İstanbul Sözleşmesi, temelde kadına yönelen şiddeti önlemek için hazırlanan bir proje güya. Ancak biz onunla daha fazla cinsiyet eşitliğini, gay ve lezbiyenliği tartıştık. Çünkü o projeden gündemi oluşturanlar bu gruplar oldu. Kadına uygulanan şiddet ikinci plana atıldı.

Elbette bir kanunla ne şiddet yok olur ne de namus. Anlamakta zorlandığımız bu. Tanzimat kafasıdır bu. Türk modernleşme ufkunun darlığı. Bir kanun çıkar ve sonra tüm sorunlar çözülsün! O nedenle bizde bütün meselelerde hukukçular önde. Siyasetten sağlığa kadar bu böyledir. Oysa kanun tek başına bir hiçtir. Mesele daha derin. Hala şiddetin geniş toplumsal kökenleri üzerine standart raporlarımız yok. Erkek şiddetinin ana temellerini gösteren araştırmalarımız nerede? Salt “anketler” oluşan araştırmalar var. Bunlar üzerine düşünen bilimsel kafa olmadıktan sonra bu anketler bir hiçtir. Bize bir şey söylemezler. Mesela şiddeti uygulayan erkekler üzerine geniş çaplı bir araştırmayı hiç bilmiyorum. Halbuki yıllardır tartışıyoruz.

Yaptığımız tek şey var: Erkeklere küfretmek ve kadınlara yüceltmeler çekmek. Bütün medya bunu yapıyor. Bir sosyal terapi yaşıyoruz. İşlenen suçların ürettiği acılar, bu sosyal terapistlerle bir süre diniyor. Oysa küfretmek ve kadına güzellemeler çekmek çözüm değil. Kadına tanrısal yüceltmeler de yapsak sonuç değişmez. Çünkü sorun kadına yönelik düşüncelerle sınırlı değil. Sorunun temeli kadının ve erkeğin içinde konumlandığı toplumsal yapının sarsılmaları, dalgalanmaları ve kaotik dönüşümleri ile alakalı. Erkek alkolizme ve madde bağımlılığına yöneliyorsa ya da iş ve saygınlık kaybına uğruyorsa oradan şiddet yükseliyor. Erkek, içine girdiği acizlik karşısında şiddete başvuruyor. Erkek ikincil, işe yaramaz, terk edilmiş, hayatı elinden alınmış hissediyorsa şiddete başvuruyor. Erkek işsiz, evirip çeviremeyen, ailesine bakamayan ve eşine sahip çıkmayan olunca şiddete başvuruyor. Erkek, bir Aşırılar Çağı’nın( kavram ünlü tarihçi Habsbown’a ait) aktörü ise şiddete başvuruyor. Etnisite de şiddet, dinsel fanatizmde şiddet, ırkçılıkta şiddet ve cinsiyette şiddet. Bir şiddet aktörüne dönüşüyor erkek.

Pozitivist de olsa Durkheim büyük bir sosyolog. İlk defa uygulamalı sosyolojiyle 60 bin üzerindeki intihar vakalarını araştırıyor. Araştırma sonucunda büyük sarsıntılarla gelen anominin nelere yol açabileceğini gösteriyor. Kadına yönelen şiddet de bir toplumsal sarsıntılarla gelen anomik durum. Erkeğin bu sarsıntılarla anomik duruma düşme hali. Köklü toplumsal kurumların, değerlerin ve ilişkilerin sarsılmasıyla erkeğin içine girdiği bunalım. Şiddet de bu yapısal sarsılma ile gelen erkek kimliğinin içine girdiği çaresizlik ve bunalımdan doğuyor. O nedenle çok hızlı bir biçimde odak araştırmalar yapmalı ve bu sarsıntıları doğuran nedenleri ortadan kaldıracak politikalar üretmeliyiz.