Enerji fiyatları Fed’i zorluyor!

ABD Merkez Bankası Fed, 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek politika faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırarak %3,75-4 aralığına yükseltti. Karar oy birliği ile alındı.

Fed karar metninde ekonomik faaliyetin sağlam bir hızda genişlediği vurgulanıyor. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle belirsizliğin yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiği de dikkat çeken bir değerlendirme. Elbette burada açıkça yazılmasa da esasen artan enerji fiyatları yani petrol ve türevlerinin enflasyonist etkisine atıf yapılıyor.

Küresel ekonominin istikrarı açısından hiç başlamaması gereken ABD-İran savaşının tahmin edilenden çok daha uzun sürmesi ve buna ek olarak hem Körfez’deki hem de Rusya’daki petrol rafinerilerinin fiziki hasar görmesi nedeniyle rekor seviyeye yükselen motorin ve benzin marjları ciddi bir enflasyonist risk oluşturmaya devam ediyor. Bu riskten en çok etkilenen ülkelerin başında ise ABD geliyor. Bu yüzden Fed’in bu yıl için enflasyon tahminini %3,6’dan %3,7’ye yükselttiğini görüyoruz.

Bu bakımdan Fed’in bu faiz artışı son olmayacak gibi görünüyor. Zira Fed yönetim kurulu üyelerinin gelecekteki faiz beklentilerini gösteren nokta grafiği 18 yetkilinin 16’sının bu yıl en az bir defa daha faiz artışı öngördüğüne işaret ediyor.

Elbette ABD’deki faizler maalesef bizim gibi gelişmekte olan ekonomileri de yakından ilgilendiriyor. Çünkü ABD’de de faizlerin yükselmesi Dolar Endeksi’ni güçlendirdiği için yerel paraları savunmak öncekine göre daha maliyetli olabiliyor. Maliyet kastım faizlerin yüksek kalması ve Türkiye özelinde Merkez Bankası rezerv kullanımının artması.

Türkiye’de TL’nin reel olarak değerli kalması dezenflasyon programının en önemli sac ayaklarından birisi. Bu bakımdan bir yandan hem politika faizi hem de piyasa faizleri yüksek tutulurken diğer yandan da olası sert yukarı yönlü hareketlere karşın aktif bir rezerv yönetimi yapılıyor. Özellikle yüksek belirsizlik dönemlerinden rezerv kullanımı yoğunlaşabiliyor. Hatta yakın dönemde olduğu gibi politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihalelerine ara verilip faizler fiili olarak yükseltiliyor.

Bu bakımdan hem jeopolitik risklerin oluşturduğu enflasyonist baskı hem de yurt içinde yaşanan ekonomiye etki eden ekonomi dışı faktörlerin etkisi ile sıkılaşma dönemi istenmediği kadar uzun sürüyor. Elbette bunun yan etkileri var. Bu yan etkilere daha önce bu köşede defalarca değindiğim için bugün tekrar etmeyeceğim. Ancak bilmemiz gereken en önemli konu 22 Ekim’deki Para Politikası Kurulu toplantısında faiz indirimi gelse bile finansal koşulların bir süre daha sıkı kalmaya devam edeceği. Yani faiz indirimleri algısal olarak rahatlık sağlasa da teknik olarak sıkılık devam edeceği için söz konusu yan etkileri bir süre daha yaşamaya devam edeceğiz.