16 bin 860 sinemasevere selam olsun!

Ali Murat Güven

00:00, 08/09/2012, CumartesiG: Güncelleme: 23:44, 08/09/2012, Cumartesi

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

'Beyaz Sinema' hareketinin günümüzdeki en yetkin temsilcisi İsmail Güneş'in geçtiğimiz yılki Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin 'kadın ve kadına yönelik şiddet' temalı ulusal yarışmasında ön elemeyi dahi geçemeyen; bu arada gösterimde kaldığı 8 hafta boyunca yalnızca 16 bin 860 kişi tarafından izlenerek mütedeyyin kesimin sinemaseverleri tarafından gişede bütünüyle sahipsiz bırakılan başyapıtı 'Ateşin Düştüğü Yer', dünyanın en prestijli festivallerinden Montréal'de yüzlerce rakibini safdışı bırakarak 'En İyi Film' ve 'Dünya Sinema Yazarları Birliği (FIPRESCI) Büyük Ödülü'nü aldı.

alimuratg@yahoo.com

Geçtiğimiz yılın sonlarında Yeni Şafak Sinema Sayfası
'nın da düzenleme komitesinde yer aldığı mütevazı bir

kutlama töreni

eşliğinde sinema sektöründe yönetmen olarak 25
'inci yılını

geride bırakan

değerli sanatçı İsmail Güneş
, meslek hayatının olgunluk çağında ortaya koyduğu yürek burucu başyapıtı “Ateşin Düştüğü Yer”
ile, ülke içindeki izleyici kitlesinin değilse bile, dünyanın farklı köşelerindeki rafine sinemaseverlerin kalbini adım adım fethetmeyi sürdürüyor.

/resim/site/222103d1de11009cdfbby.jpg

4 Mayıs 2012 Cuma
günü, Pinema Film
'in dağıtımında 51 kopya
ile gösterime girdiği ülkemizde 8 hafta
boyunca afişlerde kalan “Ateşin Düştüğü Yer”
, sinema yazarları cephesinde şimdiye kadar bir benzeri daha görülmemiş, son derece güçlü bir konsensüsle beğenilip desteklenmesine rağmen, özellikle Güneş
'e estetik ve ideolojik açıdan yakın durduğu varsayılan bir toplumsal kesimin mutlak ilgisizliğiyle karşılanmıştı. Film, ülkemizde gösterime sunulan en sıradan Hollywood serüvenleri ya da animasyon türündeki çocuk hikâyelerinin gişe gelirlerinden bile kat be kat geride kalarak, 8 haftada
ancak 16 bin 860 izleyici
toplayabildi.

/resim/site/67104310881009ce0eby.jpg

Türkiye'nin en can yakıcı toplumsal sorunlarından biri konumundaki “töre cinayetleri”
ni zerrece duygu sömürüsü yapmadan, Yeşilçam
'ın geleneksel melodram formülleriyle sulandırmadan ve didaktik gevezeliklere boğmadan tertemiz bir sinema diliyle beyazperdeye taşıyan “Ateşin Düştüğü Yer”
, gişede uğradığı bu ağır hezimetle, biçim ve içerik açısından “beyaz sinema”
hareketine dahil edilebilecek filmler söz konusu olduğunda mütedeyyin kamuoyundan yükselen geleneksel bir eleştirinin tabanının da aslında ne denli boş olduğunu deşifre etmek gibi “rahatsız edici”
bir misyon üstleniyordu. “Milliyetçi-muhafazakâr sanatçılar aşırı didaktik bir dil eşliğinde filmler yapıyorlar. Eğer ki biraz daha inceltilmiş bir anlatım tekniğine başvursalar, dînî-ahlâkî duyarlılıkları yüksek kamuoyu onları gişede var gücüyle destekleyecektir”
şeklindeki o beylik yaklaşım, bilindiği üzere, Türk sinemasında belli bir felsefî/ahlâkî kaygısı olan filmlerin son 10-15
yıldır karşı karşıya kaldıkları izleyici ilgisizliğinin de en temel gerekçesi olarak öne sürülmekteydi. Buna karşılık, Güneş
'in aynı yöndeki bütün eleştirileri kökünden bertaraf eden arıtılmış sinema dili, ele aldığı -Anadolu topraklarında yaşayan herkesi şu ya da bu oranda ilgilendiren- hassas konu, ortaya koyduğu yüksek sinema estetiği ve kadrajında buluşturduğu oyuncu kadrosunun göz alıcı performanslarına rağmen ortaya çıkan ticarî başarısızlık, sorunun gerçekte dindar yönetmenlerden değil, dindar izleyicinin kültür ve sanat alanıyla ilişkilerindeki muazzam kopukluktan, artık iyiden iyiye kökleşmiş bir umursamazlıktan kaynaklığını
gün ışığına çıkarıyordu. Öyle ki büyük bir bölümü “gösterim sonrası ödeme”
anlaşmalı borçlardan oluşmuş yaklaşık 900 bin TL
bütçeyle çekilen “Ateşin Düştüğü Yer”
in yapım ekibi, salonlardan gelen inanılmaz düşüklükteki izlenme rakamları üzerine birbirinden yıpratıcı mâlî krizlerle boğuşmak zorunda kalacaktı. Daha da vahimi, son on yıl içinde -aynı akıma dahil edilebilecek diğer birkaç dikkate değer film gibi- “Ateşin Düştüğü Yer”
in de ticarî açıdan yerlerde sürünmesi, bu istikamette bir sinema anlayışının izini sürmeye çalışan

bütün kıdemli ya da genç yönetmenlerin heveslerini bir daha kolay kolay geri gelmemek üzere kırmak

gibi vahim bir sonuca yol açtı. Sözgelimi, Feza Film
'in kurucusu da olan ünlü yapımcı, senarist ve yönetmen Mehmet Tanrısever
'in (sonradan çeşitli ekstra finansman kaynaklarıyla artırılmak üzere)
başlangıçta 5 milyon Lira
bütçe ayırdığı “Çanakkale Savunması”
temalı filminden, toplumsal gidişâtta herhangi bir destek umudu görmeyerek radikal bir kararla vazgeçmesi, bu karanlık manzaranın en üzücü tezahürlerinden biri…

/resim/site/51103f79971009ce09by.jpg

Meslek hayatının onuncu uzun metrajlı filminde yaşadığı yoğun ilgisizlik ve yalnızlık üzerine geçtiğimiz aylarda

uzun metrajlı sinemayı bırakma kararı alan

; bundan böyle sadece televizyon dizileri, müzik klipleri, reklâm filmleri gibi "daha kolayca tüketilir yapımlar"
la ilgileneceğini açıklayan İsmail Güneş
, politik kimliği her zaman için sanatsal yetkinliğinin önünde değerlendirilme bahtsızlığına uğramış bir sanatçımız… Kendisi, geçtiğimiz yılın sonbaharında, “Ateşin Düştüğü Yer”
ile genel konsepti “kadın ve kadına yönelik şiddet”
olarak belirlenen Antalya Altın Portakal Festivali / Ulusal Uzun Metrajlı Film Yarışması
'na başvurmuş, bu yarışmanın ön eleme aşamasında ise 9 kadın sinemacıdan oluşan
bir seçici kurulun dehşet verici kararıyla yarışma dışı bırakılmıştı. Söz konusu yapıtı laboratuvar işlemlerinin gerçekleştirildiği Şafak Film Stüdyoları
'nda hep birlikte ve geniş perdede izlemeye davet edilen seçici kurul üyelerinin bazıları bu davete icabet dahi etmemiş, lütfedip gelebilenler de filme 1
ile 100
arasında puanların verildiği değerlendirme tablosunda üye başına 0,1
(1 değil, 0,1)
vererek, filmi 100 üzerinden toplam 0,9 puanla
yarışmadan elemişlerdi.

Antalya
yolundan henüz ön eleme aşamasında dönen “Ateşin Düştüğü Yer”
, geçtiğimiz temmuz ayında ise Magazin Gazetecileri Derneği
seçici kurulu tarafından “En İyi Film”
, “En İyi Yönetmen”
ve “En İyi Erkek Oyuncu”
ödülleriyle onurlandırılacaktı.

/resim/site/logo102cb1971009cdc6by.jpg

Bu ödüllerin hemen ardından, dünyanın en prestijli film festivallerinden biri konumundaki Kanada- Montréal
'e başvuran ve orada yapılan ön elemede de yüzlerce adayın arasından sıyrılarak finalde büyük jürinin karşısına çıkacak 17
filmden biri olma hakkını elde eden “Ateşin Düştüğü Yer”
, başkanlığını saygın İngiliz aktrist Greta Scacchi
'nin üstlendiği 7
kişilik seçici kurul tarafından ayakta alkışlanarak karşılanıyordu. Jüri başkanı Scacchi
'nin “Ateşin Düştüğü Yer”
i izledikten hemen sonra “Bu yarışmanın birincisi daha şimdiden belli gibi; bizim asıl görevimiz diğer ödüllerin sahiplerini belirlemek”
şeklindeki sözleri festivalin kulislerinde dalga dalga yayılırken, filme bir önemli ödül de uluslararası sinema yazarları birliği FIPRESCI
'den geldi. Dünyada sinema yazarlarının oluşturduğu en etkili meslek örgütü olarak kabul edilen FIPRESCI
'nin seçici kurulu da “Ateşin Düştüğü Yer”
i kendilerine tahsis edilmiş olan diğer bir kategoride yine “Büyük Ödül”
ile taçlandıracaktı.

/resim/site/gunes2102d97531009cdc8by.jpg

Bütün suçu, Anadolu'da kadınlara yönelik ayrımcı tutum, evlat sevgisi ve törenin birey üzerindeki ezici baskısı gibi ciddi toplumsal olgular üzerine Türk sinema tarihinin en etkileyici filmlerden birini çekmek olan, böyle bir “suç”
u işlediği için de son birkaç yıldır hacizler, hakaretler, yoksulluklar ve yoksunluklarla boğuşup duran sevgili yönetmenimiz İsmail Güneş
'i, ulusal sinemamızın özveri ve ısdırapla örülmüş duvarlarına eklediği bu sağlam tuğla için bir kez daha gönülden kutluyoruz.

Biz zaten ta ilk günden beri ödünsüz bir şekilde O'nun yanındaydık; bundan böyle de gittiği yere kadar yanında olmayı sürdüreceğiz. Vicdanî bir sorguya oturması gerekenler, son yıllarda etik değerler noktasında dudak uçuklatıcı bir gevşemişliğe düçâr olanlardır. Bu gevşemişliğin her alanda yol açtığı derin umursamazlıklar, en stratejik meselelerde bile gözlenen dayanışma yoksunlukları yüzündendir ki hem politikada hem de sanatta Cumhuriyet tarihine damgasını vurmuş bir büyük “toplumsal duruş”
un resmen sonu geldi ve meydan yapış yapış bir oportünizmin, bünyeleri ürkütücü bir süratle yavşatan ılık rüzgârlarına kaldı!

* * *

/resim/site/kutu1_greta_scacchi102e13b31009cdcaby.jpg

MONTRÉAL DÜNYA FİLMLERİ FESTİVALİ / 2012-BÜYÜK JÜRİSİ

(Başkan) Greta SCACCHI
/ Aktrist (Birleşik Krallık)

Vera BLEMONT
/ Yapımcı-Yönetmen (Fransa)

Michel CÔTÉ
/ Aktör (Kanada)

Kim Dong HO
/ Aktör-Yapımcı-Festival Organizatörü (Güney Kore)

Andrei PLAKHOV
/ Film Eleştirmeni-Yazar (Rusya Federasyonu)

Goya TOLEDO
/ Aktrist (İspanya)

Wang XUEQI
/ Aktör (Çin)

* * *

/resim/site/kutu_2_klaus_eder102f8e4f1009cdccby.jpg

FIPRESCI Genel Sekreteri Eder: 'Festivalin en müthiş sürpriziydi'

“Bizim bu filmden nasıl oldu da hiç haberimiz olmadı? Eğer ki haberdar olsaydık, onu geçtiğimiz yıldan itibaren davet ettireceğimiz daha bir sürü uluslararası festival söz konusu olabilirdi! Böylesine müthiş bir sinemasal başarının Türkiye'de izleyiciler ve jüriler tarafından bu denli kısa sürede ve yüzeysel bir şekilde es geçilmesi yazık, çok yazık…”

KLAUS EDER

FIPRESCI (Uluslararası Sinema Yazarları Birliği) Genel Sekreteri

Montréal'deki ödül töreninden hemen sonra yönetmen İsmail Güneş ile yaptığı sohbetten…