SİNEMAYI SANAT YAPANLAR
JOHN BOORMAN
MESLEĞİ:
Yönetmen, senarist ve yapımcı
DOĞUM TARİHİ VE YERİ:
18 Ocak 1933 / Londra-İngiltere
ÖLÜM TARİHİ VE YERİ:
Halen hayatta ve aktif olarak sinema sektöründe…
SEKTÖRDEKİ LÂKABI:
(Köken olarak İngiliz olmasına karşın, çok uzun yıllardır kendi tercihiyle İrlanda topraklarında yaşayıp çalıştığı için)
“Fahrî İrlandalı”
EN TİPİK ÖZELLİĞİ:
Soylu İngiliz sinemasının nesli artık tükenmekte olan son kibar çocuklarından biri konumundaki
John Boorman
, kariyeri boyunca gösterişli dekor ve kostümlerle bezenmiş bol figüranlı tarihsel filmler çekmeye hep ayrıcalıklı bir ilgi duydu. Ancak, bu tür destansı yapımlar aynı zamanda yüksek bir bütçe ve esaslı bir teknik zanaatkârlık da gerektirdiğinden, kafasından gelip geçen böylesi iddialı projeleri çoğu kez ertelemek zorunda kaldı. En büyük hayâli de 1970'lerin başlarında popüler İngiliz yazar
John Ronald Reuel Tolkien
'in
“Yüzüklerin Efendisi”
adlı fantastik üçlemesini beyazperdeye aktarmaktı. Bu gösterişli öyküyü lâyıkıyla çekebilmek için uzunca bir süre hazırlık yaptı, bir dizi ön sözleşmeye imza attı. Fakat, Tolkien ve yasal mirasçılarının bu erken dönem uyarlama için kendisine yeterince güvenmemeleri nedeniyle, kitabın telif haklarını bir türlü elde edemedi. O da
“Yüzüklerin Efendisi”
nin hazırlıkları sırasında kazandığı bütün teknik ve estetik deneyimleri,
Kral Arthur ile Yuvarlak Masa Şovalyeleri
'nin öyküsünü anlattığı 1981 tarihli kült filmi
“Excalibur”
a aktaracaktı. Sanatçı, kendisinin bir ömür boyunca çekmek isteyip de çekemediği bu kitabın yıllar sonra Yeni Zelandalı yönetmen
Peter Jackson
tarafından yapılan uyarlamasından haberdar olduğunda da
“Meslektaşımın çabasıyla gurur duyuyorum. Öyküyü üç bölüm olarak çekmek bile son derece doğru bir fikir. Belki de doğru olanı buydu, sinemacılıkta dijital teknolojilerin gelişmesini beklemek gerekiyordu. Jackson'un projesi eminim ki çok büyük bir başarı elde edecek”
şeklinde yorum yapmıştı.
YÖNETTİĞİ FİLMLERİN SAYISI
(1963-2010 yılları arasında / Yalnızca uzun metrajlı sinema filmleri toplamı)
: 17
Bunların dışında, Boorman aynı zaman diliminde (1963, 1964, 1994) üç ayrı İngiliz televizyon dizisinin sayılamayacak kadar çok bölümünün yönetmenliğini üstlenmiş, yarım düzineden fazla TV filmi, belgesel ve kısa metrajlı yapıma da hem senarist hem de yönetmen olarak imza atmıştır.
SEKTÖRDEKİ EN HAS DOSTLARI:
Bunlardan ilki, tartışılmaz bir biçimde, müteveffa Amerikalı aktör
Lee Marvin
(1925-1987)… Boorman ve Marvin yalnızca iki filmde birlikte çalıştılar; ki bunlar da yönetmenin en iyi yapıtları sayılan
“Kör Nokta”
ile
“Pasifik Cehennemi”
ydi. Elde ettikleri parlak başarıdan sonra da aralarındaki derin hukuk, Marvin'in 1987 yılında kalp krizinden ölümüne kadar kesintisiz sürdü. Boorman, erken yaşta yitirdiği Amerikalı dostuna yönelik bağlılığını, 1998 yılında hazırladığı
“Lee Marvin: John Boorman İmzalı Kişisel Bir Portre”
adlı 55 dakikalık şık bir belgesel filmle taçlandıracaktı. Bir söyleşisinde de yine Marvin için,
“40 küsur yıldır içinde bulunduğum sinema dünyasında, tanıdığım diğer herkesten öğrendiğimden çok daha fazla şeyi o bana tek başına kazandırdı”
demiştir.
Yönetmenin bu sektördeki bir diğer önemli yol arkadaşı da olgunluk döneminde tanıştığı İrlandalı aktör
Brendan Gleeson
(1955-…) oldu. Gleeson ile ilk kez 1998'de
“Soyguncular Kralı”
nda çalışma fırsatı bulan Boorman, onun çalışma tarzını o kadar sevdi ki sonraki 8 yıl içinde kendisine toplam 4 filminde önemli roller verecekti.
KILAVUZ SÖZÜ:
“Film izleme eylemi, aynen hayâl kurmak gibidir. Aradaki tek fark, izleyiciye kafasından geçireceği görüntüleri biz sinemacıların peşinen ve hazır biçimde vermemizdir.”
MUTLAKA İZLENMESİ GEREKEN 8 FİLMİ:
-
“Soyguncular Kralı”
(The General), 1998
-
“Umut ve Zafer”
(Hope and Glory), 1987
-
“Zümrüt Ormanı”
(The Emerald Forest), 1985
-
“Excalibur”
(Excalibur), 1981
-
“Taş Tanrı: Zardoz”
(Zardoz), 1974
-
“Kurtuluş”
(Deliverance), 1972
-
“Pasifik Cehennemi”
(Hell in the Pasific), 1968
-
“Kör Nokta”
(Point Blank), 1967
