Bir siyasi hareketten bir ülke dönüşümüne

14 Ağustos 2001’de AK Parti kurulduğunda Türkiye, yakın tarihinin en ağır ekonomik krizlerinden birinin içindeydi. Bankalar çökmüş, ekonomi küçülmüş, enflasyon ve faiz yükselmiş, siyaset kurumuna güven ciddi biçimde aşınmıştı.

Aradan 25 yıl geçti.

Bir siyasi hareketin çeyrek asrını değerlendirirken günlük tartışmalardan biraz uzaklaşıp şu soruyu sormak gerekir:

2002’nin Türkiye’si ile 2026’nın Türkiye’si aynı ülke midir?

Rakamlar bu soruya oldukça açık cevap veriyor.

AK Parti iktidarının ilk yıllarında 2001 krizinin ardından başlatılan ekonomik program kararlılıkla sürdürüldü. Mali disiplin sağlandı, bankacılık sistemi güçlendirildi, enflasyon uzun yıllar düşük seviyelere indirildi. Türk lirasından altı sıfır atıldı.

Ardından Türkiye’nin ekonomik ölçeği büyümeye başladı.

2002’de 36 milyar dolar mal, 14 milyar dolar hizmet olmak üzere yaklaşık 50 milyar dolar olan toplam ihracat, 2025’te yaklaşık 396 milyar dolara ulaştı. Hizmet ihracatı tek başına 122,6 milyar doları buldu. Yani Türkiye’nin dünyaya sattığı mal ve hizmetlerin toplam değeri yaklaşık sekiz katına çıktı.

Üstelik bu dönüşüm sakin bir dünyada gerçekleşmedi.

2008’de Lehman Brothers battı, dünya finans sistemi sarsıldı. Ardından Avrupa borç krizi, Suriye savaşı ve bölgesel istikrarsızlıklar geldi. Türkiye 2016’da bir darbe girişimi yaşadı. 2020’de pandemi küresel ekonomiyi ve tedarik zincirlerini durma noktasına getirdi. Daha etkileri geçmeden Rusya-Ukrayna savaşı enerji ve emtia fiyatlarını sıçrattı. 2023’te ise tarihimizin en yıkıcı depremlerinden biriyle karşılaştık.

Son yıllarda yeniden yükselen enflasyonu da bu olağanüstü dönemin şartlarından bağımsız değerlendirmek eksik kalacaktır.

Dikkat çekici olan, bütün bu çalkantılara rağmen Türkiye’nin yatırım yapmayı bırakmamış olmasıdır.

2002’de 6 bin 101 kilometre olan bölünmüş yol ağı 30 bin kilometrenin üzerine çıktı. Marmaray, Avrasya Tüneli, Yavuz Sultan Selim ve Osmangazi köprüleri, İstanbul-İzmir Otoyolu, İstanbul Havalimanı gibi büyük altyapı projeleri hayata geçirildi.

Ama değişim yalnızca beton ve asfalt değildi.

Sağlıkta Dönüşüm Programı ile vatandaşın hastaneye ve ilaca erişimi değişti. Genel Sağlık Sigortası hayata geçirildi, şehir hastaneleri kuruldu. TOKİ ile sosyal konut üretim kapasitesi büyüdü. Havacılığın serbestleşmesiyle uçak yolculuğu toplumun çok daha geniş kesimlerinin ulaşabildiği bir imkâna dönüştü.

Bence 25 yılın en dikkat çekici ikinci safhası ise Türkiye’nin stratejik teknolojiyi kendisi üreten bir ülke olma arayışıdır.

Bunun en çarpıcı göstergesi savunma sanayiidir.

2002’de yalnızca 248 milyon dolar civarında olan savunma ve havacılık ihracatı, 2025’te 10 milyar 54 milyon dolara ulaştı.

Yaklaşık 40 katlık bir artıştan söz ediyoruz.

İHA ve SİHA’lardan millî gemilere, hava savunma sistemlerinden HÜRJET ve KAAN’a uzanan dönüşüm böylece yalnızca teknolojik bir başarı değil, ihracata dönüşen yeni bir endüstriyel kapasite haline geldi.

TOGG’u, Karadeniz doğal gazını, Akkuyu’yu ve yenilenebilir enerji hamlelerini de aynı büyük çerçevenin parçaları olarak görüyorum:

Türkiye’nin kendi imkânlarıyla yapabilme kapasitesini artırmak.

Ve bütün bu 25 yıllık hikâyenin merkezinde elbette Recep Tayyip Erdoğan vardır.

Erdoğan’ın siyasi liderliğinin en belirgin özelliklerinden biri, Türkiye’nin yapabileceklerine ilişkin çıtayı sürekli yukarı taşımasıdır.

Pek çok büyük projede önce aynı cümleyi duyduk:

“Yapılamaz.”

Sonra yapıldı.

Ve birkaç yıl sonra hayatın olağan bir parçasına dönüştü.

Belki en çarpıcı örnek deprem bölgesidir. 2024’te muhalefetten, TOKİ yalnız deprem konutlarını yapsa bile işin 10 yılı bulacağı eleştirisi geliyordu. Oysa 6 Şubat’ın üzerinden üç yıl dolmadan 367.995 konut, 65.672 köy evi ve 21.690 iş yeri olmak üzere toplam 455.357 bağımsız bölüm tamamlandı.

Bu ölçekte yeniden inşa sanki olağan bir kamu hizmetiymiş gibi zihinsel ajandamızın gerisine düştü. Halbuki 11 ili ayağa kaldırırken bunu başarabilmek başlı başına olağanüstü bir iştir.

Belki de Erdoğan döneminin en dikkat çekici taraflarından biri tam da budur: Bir süre önce imkânsız görülen işler, gerçekleştirildikten kısa süre sonra hayatın olağan bir parçası haline geliyor.

Çünkü çıta değişiyor.

Dün “yapılamaz” denilen, bugün sıradanlaşıyor. Dün Türkiye’nin kapasitesini aşacağı söylenen işler, bugün yeni hedeflerin başlangıç noktası oluyor.

AK Parti’nin 25 yıllık hikâyesini yalnızca seçim sonuçlarıyla, yollarla, köprülerle ya da tek tek projelerle anlatmak bu nedenle eksik kalır. Asıl büyük değişim, Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye’nin kendi imkânlarına, kendi mühendisliğine, kendi sanayisine ve nihayet kendi gücüne bakışının değişmesidir.

Çeyrek asrın sonunda geriye dönüp baktığımızda görünen yalnızca yapılmış eserler değil; mümkün olanın sınırının genişlediği bir Türkiye’dir.

14 Ağustos 2001’den 14 Ağustos 2026’ya kalan en güçlü cümle de belki budur:

Türkiye artık aynı Türkiye değil.