Siyonist propaganda ve yerleşimci kolonyalizm paradigması

Bazen geçmişte okuduğum ve zihin dünyamda iz bırakan eserlere yeniden bakıyorum. Bu eserlerden bir tanesi de Rudolph Peters’in “Islam and Colonialism: The Doctrine of Jihad in Modern History” adlı kitabıdır. Kitap 1979’da yazılmış. Ben bu kitabın Nehir Yayınları tarafından 1989’da basılmış çevirisini okumuştum. Mütercim Süleyman Gündüz, kitabın adını “İslam ve Sömürgecilik Modern Zamanlarda Cihad Öğretisi” şeklinde tercüme etmiş.

Rudolph Peter’in İslam ve Sömürgecilik başlığı ile dilimize çevrilen eserinde Filistin’le ilgili bölümü yerleşimci kolonyalizm paradigmasına uyumlu olup olmadığı merakı ile yeniden okudum. Bugün benimsediğim yaklaşım biçiminin bende ne zaman yer ettiği sorusunun da cevabını bulmak istiyordum. Peters’in kitabında Filistin’le ilgili bölümün başlığı şu şekildeydi: “Filistin’de İngiliz Kolonyalizmi ve Siyonizm Karşısında Dinî Muhalefet”. Bölüm başlığı dahi bugün yeniden yaygınlaşmasını istediğim yaklaşım biçimini yansıtıyor. Makalede İsrail’in İngiliz kolonyalizminin eseri olduğu çok açık ifade edilmiş. Bugünkü fikirlerimizin 1980’lerde yayımlanan kitaplara dayandığını fark etmek en azından benim için çok şaşırtıcı ve anlamlıydı.

Rudolph Peters’in kitabında geçen şu ifadeler bugün dahi önemlidir: “Filistin, Suriye gibi sadece yabancı bir gücün hâkimiyeti altında bulunmakla kalmıyor, bir de bölgede yerleşen Siyonistlerin koloniler teşkil etmelerine maruz kalıyordu.” Bu bölümlerin Türk fikir hayatı üzerindeki etkisini tespit edecek bir durumda değilim ama bir karşılaştırma yapmaktan da kendimi alamıyorum. Bahsi geçen çeviri eser Nehir Yayınları tarafından 1989 gibi bugünden geriye doğru bakınca epeyce bir zaman önce yayımlamış olmasına rağmen yıllar içerisinde Siyonist fikirlerin Türkiye’de yeniden hâkim olması hakikaten izaha muhtaçtır. Kitapta İngiliz manda yönetiminin yeni bir kolonyal girişim olduğu yönünde oldukça açık cümleler var. Yazar, Filistin direniş gruplarıyla ilgili olarak da ufuk açıcı cümleler kurmuş. Örneğin şu cümle bugün dahi kıymetlidir: “Siyonist belânın kökünün İngiliz tasallutunda yatmakta olduğunun bilincine varan [Filistinli siyasi] partilerden çoğu, hükûmet karşısında [İngiliz manda yönetimi] daha köktenci bir eğilim içerisine girmeye başladılar.”

Peters’in kitabında İzzeddin el-Kassam’la ilgili bölümler Filistin mücadelesinin entellektüel boyutunu anlamak açısından oldukça önemlidir. Yazar, İzzeddin el-Kassam’ın “İngiliz manda idaresine ve Siyonist yerleşim planlarına aynı anda karşı çıktığını, İslam vatanının bütünlüğüne bir tecavüz olduğu ve sonuçta cihadın farz- ayın olduğu hükmüne vardığını” söylüyor.

“İslam ve Sömürgecilik” adlı kitabın basımından bugüne kırk yıla yakın bir zaman geçmiş. 1980’lerin ortalarından itibaren yayımlanan kitapları çok yakından takip ediyordum. Belirli yayınevlerinin neredeyse bütün kitaplarını topluyordum. O dönemde “İslâmî yayınevleri” deniliyordu. Herhâlde on yıllık bir zaman diliminden bahsedebiliriz. Bu dönemde kendi içinde bütünlük arz eden bir yayıncılık anlayışı vardı. ABD ve İngiltere’nin Irak’ı işgal etmesiyle başlayan yeni dönemde ise çok şey değişti. Bundan sonra Siyonist propagandanın önü yeniden açıldı. ABD hegemonyasının bütün sahaları derinden etkilediği bu dönemde FETÖ yayın dünyasında belirleyici bir güç hâline geldi. Holokost ve pogrom kavramlarını merkeze alan Yahudi propagandası tedavüle girdi. Siyonist yerleşimcilik, İngiliz manda ve kolonyal siyaseti, yerleşimci kolonyalizm gibi kavramlar da gündemden düştü. Doksanların sonuna gelindiğinde Türkiye’de Filistinlilerin Siyonizm, İngiltere ve ABD’ye karşı mücadelesinin İslam’a uygun olmadığı yönünde değerlendirmeler yaygınlaştı. Bu bağlamda kırk yıla yaklaşan zamanı dönemlere ayırmak ve bu dönemleri Siyonizm’e verilen tepkiler bakımından karşılaştırmalı olarak incelemek çok faydalı olacaktır.

Yerleşimci kolonyalizm paradigmasına göre Siyonistleri Filistin topraklarına getiren asıl güç İngiltere ve ABD’dir. Bugün daha çok Anglosakson kolonyalizmi diyoruz. Siyonistler ise İsrail’in varlığını Yahudi yaşamının korunması, Yahudi tarihi ve Yahudi ilahiyatı üzerinden anlatıyor. Siyonistlerin bu yaklaşımı Hıristiyan Siyonizm’inin temel tezleriyle de uyumludur. Bugün bütün dünyada bu iki ayrı paradigmanın mücadele içinde olduğunu görmek gerekir. Yerleşimci kolonyalizm paradigmasını Siyonizm’e karşı en güçlü meydan okuma biçimi olarak değerlendirebiliriz. 7 Ekim 2023’ten sonra yerleşimci kolonyalizm paradigması dünya çapında kabul gördü.