Ölümcül sıkışmışlıklar ve psikozlarımız

Şu aralar, gâliba en sâkin kıt’a Güney Amerika.. Tabii, ne kadar sâkinse… Tamâmen mukayeseli düşünüyorum... Evet, sosyal uçurumlarıyla, askerî darbeleriyle, acımasız uyuşturucu kartelleriyle, popülist sol liderleri ve popülist sağ diktatörleriyle, korkunç gecekondularıyla Lâtin Amerika bildik hallerini devâm ettiriyor. Rutinlerin dışında pek bir şey yok... Acaba Şili’de yaşayan ve dünyâyı iyi kötü tâkip eden biri için Gazze, Lübnan, Sûriye ne demektir? Veyâ Rusya-Ukrayna savaşı onun duygusal dünyâsında nerelerdedir? Pasifik’te olup bitenlere nasıl bakar? Vallâhi merak ediyorum... Aşağı yukarı kestirebileceğim bir şey, o şahsın bu hâdiseleri merakla, muhtemelen endişe ve üzüntüyle tâkip ettiği, ama meselâ bir Avrupalı, bir Afrikalı veyâ Asyalı gibi panik yaşamadığıdır.

Siyâsal kültürde de bu patolojik hâlin izlerini tâkip edebiliyoruz. Aşırı beklentilerle yükselen tansiyonlar derin bir sukut-u hayâle bırakıyor yerini... Hemen arkasından, manik hâllerde kullanılan dil, kahırlı hesaplaşmalarla terk ediliyor. Bunu yerine onun tam zıttı olan depresyon dili hâkim oluyor... Ama yıkılanlar ve geri çekilenler, yâni depresif bir hâle girenler orada kalmıyor; yakaladıkları ilk manik rüzgârda yeniden şâha kalkıyor, hatta aynı ifâdelerle aynı değerlendirmeleri tekrar edebiliyorlar. Duygu savrulmalarının kendilerine nasıl hatâ yatırdığını çok kolay unutuyorlar. Son Sûriye hâdiselerine verilen aksülamellerde bunu çok berrak olarak gördüm... Zamânında Sûriye meselesinde bize büyük manik hatâlar yaptıran söylemler yine devrede... Ayakları yere basan bir analiz bulmak için bayağı aramak gerekiyor.

Allah kimseyi memleketinden dûr ve cüdâ eylemesin... Ama hîn-i hâcette gidilecek yer derseniz, aklıma Ant Dağları’nda sâkin bir kasabanın hayâlinden başa bir yer gelmiyor.