Benim Pakistan’ım

Pakistan benim için sonrasını da belirleyici bir hayat yolculuğunun adıdır. İlk gençlik yıllarının verdiği heyecanla türlü çeşit hayaller kurduğum yıllardı lise dönemim. Bu hayallerden biri de yurt dışında İslami ilimler tahsil etmekti. Takdir-i ilahi bu hevesin bir mükafatı olarak bizi İslamabad’a sevk eyledi.

1987 yılının Eylül ayında Pakistan Havayolları uçağıyla İslamabad Uluslararası Havaalanı'na ayak bastığımda farklı ama sevecen bir dünyaya adım attığımın ilk işaretlerini almaya başlamıştım. Pakistan’da kaldığım altı sene boyunca bu sevecenlik dozu gittikçe artacaktı.

Taksi getirip İnternational İslamic University’nin kapısına bıraktığında aslında tam bir belirsizliğin içine düşmüştüm. Çünkü Arapça ve İngilizcem yok seviyesindeydi ve ne yapacağıma dair hiçbir bilgim yoktu. Tam bir saldım çayıra Mevla’m kayıra hali! Pakistanlı üniversite çalışanları bana yardım edebilmek için seferber olmuşlardı. Niye geldiğimi derdimin ne olduğunu anlamaya çalışıyorlar ve İngilizce olduğunu anladığım sorular soruyorlardı ama ben sadece suratlarına bakıp ‘Türki, Türki’ diyebiliyordum. Bir müddet sonra bir Türk öğrenci arkadaşı bulup getirdiklerinde benim için her şey kolaylaşmıştı.

Yaşadığım bu ilk krizi çözen Pakistanlı üniversite çalışanlarının Türk olduğumu anladıklarındaki samimi yaklaşımı ve yardım edebilme adına seferber oluşlarını asla unutamam. Kimse benimle dalga geçmedi. Şimdi düşündüğümde tam bir komedi sahnesi yaşamış ve yaşatmışım! Pakistan’ı sevmemde bu sahnenin önemli katkısı olduğuna inanıyorum.

Faysal Mescidi ilk gördüğümdeki hayranlığımı ve uzun süre bakışlarımı alamadığımı unutamam. Muhteşem, düzenli bir şehrin en uç noktasına kondurulmuş bir saltanat mührü gibi duruyordu. Gerçekten bir yapının bir kentle kurduğu muhteşem uyum ilk anda bakışınızı diğer her şeyden koparıp bu güzel yapıya yönlendiriyordu. Sonradan caminin projesini Vedat Dalokay adında bir Türk mimarın çizdiğini öğrenecektim ve gururlanacaktım tabii ki.

Camiyi ilk ziyaretimde dış avluda da ayakkabıların çıkarıldığını görünce şaşırmıştım çünkü Türkiye’de mescitlerin bu dış bölümlerinde ayakkabılarımızla dolaşırdık. Pakistan’daki uygulamanın ibadet mekanlarının nezahetine ve kutsallığına daha uygun olduğuna inanıyorum.

Pakistan renklilik içerisinde sadeliği yaşayan bir ülke. Hayatın her alanında bu paradoksal uyumu görmek mümkün. İslamabad dışına çıktığınızda ilk anda kaotik bir manzarayla karşı karşıya olduğunuz zehabına kapılabiliyorsunuz ancak bir süre sonra kendi içerisinde bir mantığı olan ve sadelik etrafında organize olmuş bir kümelenme olduğunu fark ediyorsunuz. Rawalpindi’ye her gidişimde bu kaos içerisindeki sadeliği hayranlıkla şaşkınlık arası bir duyguyla temaşa ediyordum.

Soldan akan trafik ilk dikkatimi çeken şeylerden biri olmuştu. Sağdan akan trafiğe alışık biri olarak ilk zamanlar çok sıkıntı çekmiştim. Ama insan nelere alışmıyor ki! Pakistan, Britanya Hindistanı’ndan soldan trafik uygulamasını miras almıştı.

Günlük alışkanlıkların ve iş yapma biçimlerinin birçoğunda bu İngiliz sisteminin izlerini görmek mümkündü. Aslında bu durum pek de şaşırtıcı değildi. İngilizler, Hindistan alt kıtasının büyük bir bölümünü uzun süre yönetmişlerdi.

Birçok bölgedeki irili ufaklı medreselerin yaygınlığı dikkat çekiciydi. Medreseler toplumsal olarak aktif ve dinamik müesseselerdi. Aralarındaki kimi metod ve anlayış farkına rağmen geniş tolum kesimlerinde yaygın kabul gören medreseler resmi anlamda da kabul gören müesseselerdi. Medreselerden birinin dışardan bitirme sınavlarına girmiştim ama maalesef başarılı olamamıştım. Boyumun ölçüsünü yeniden ölçme girişiminde bulunmaya cesaret edememiştim sonrasında.

Pakistan libasına biraz gecikmeli de olsa adapte olmuştum. Ülkede yaşanan sıcak iklimin gereği olarak bol ve ferah elbiseleri tercih eder olmuştum. İklimin bir çok anlamda insan için temel yaşam zeminini kurduğunu Türkiye’den Pakistan’a gittiğimde yaşadığım iklim değişikliği ve getirileri tecrübesinden sonra fark edebilmiştim. Hem ‘modern’ hem de ‘geleneksel’ giyim ve yaşam biçiminin iç içe yaşadığı bir tecrübeye sahip Pakistan.

Baharat yoğun yemek kültürüne alışmakta zorluk çektiğimi itiraf etmeliyim. O sebepten dışarıya çıktığımda çok sıkıntı yaşadığımı hatırlıyorum. Ama zamanla ve aşamalı olarak Pakistan mutfağını sevmeye başladım. O sıralarda Türkiye’yi ziyaret etmiş Pakistanlı bir arkadaşa izlenimlerini sormuştum, verdiği cevap çok ironikti: ‘En çok Türk yemeklerine alışmakta zorlandım!’

Pakistan İslam Üniversitesi, ortaya koyduğu vizyon ve barındırdığı çeşitlilik ve dünyanın bir çok bölgesinden talebeleriyle bir ümmet prototipi olarak tebarüz ediyordu. Hem okul kampüsünde hem de yurtta her an farklı bir Müslüman çehreyle karşılaşmanın masalımsı hazzını yaşıyorduk. Dilimiz döndüğünce kırık Arapça ve İngilizcelerimizle bir birimize espriler yapmaya çalışıyorduk, dertleşip fikir alış verişinde bulunuyorduk.

Pakistan’da yaşadığım tecrübe hayatımın geri kalanını belirleyen bir tecrübe oldu desem asla abartı olmaz. Orada kurduğum emsalsiz arkadaşlıklar hala hayatımın en değerli kazanımları arasındadır. İslamabad her zaman bir serde yaşayan bir hayal gibi takip eder beni.

Pakistan bu sebeple ikinci vatanım olarak durur orada. Hayır orada değil, tam kalbimin ortasında...