Türkiye - Pakistan kardeşliği ve hukuk birliği

Pakistan İslam Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını kazanmasının ve egemen bir devlet olarak dünya milletleri arasındaki onurlu yerini almasının 79’uncu yıl dönümünü, İstanbul 2 No’lu Barosu ve şahsım adına en içten dileklerimle kutluyorum.

14 Ağustos, Pakistan halkı bakımından yalnızca bir devletin kuruluş tarihini gösteren takvim günü değildir. Bu tarih; bir milletin kendi geleceğini tayin etme iradesinin, inançlarını ve kimliğini koruma kararlılığının ve kendi hukuk düzeni altında özgürce yaşama idealinin tarih sahnesindeki karşılığıdır.

Türkiye – Pakistan dostluğu devletleri aşan bir dostluktur. Zira Pakistan henüz bağımsız bir devlet olarak kurulmadan önce, Güney Asya Müslümanları Anadolu’da yürütülen Millî Mücadele’yi yakından takip etmiş; milletimizin bağımsızlık mücadelesine maddi ve manevi destek vermiştir. Bu destek, Türk milletinin hafızasında unutulmaz bir yer etmiştir.

Alt kıta Müslümanları, Anadolu’nun işgal altında bulunduğu ve milletimizin istiklali için mücadele ettiği en zor günlerde yanımızda durmuşlardır. Yaptıkları yardımlar, düzenledikleri dayanışma faaliyetleri, gösterdikleri hassasiyet; gönül bağlarının coğrafi mesafeleri yok ettiğini ortaya koymuştur. Yine Türkiye ve Pakistan özellikle doğal afetlerden sonra birbirlerinin acısını kendi acıları olarak görmüştür. Bu durum İslam kardeşliğinin tarihi örneğidir.

Türkiye - Pakistan dostluğu, kardeşliği ve samimi ilişkileri bütün devletlere örnek olabilecek nitelikte bir ilişkidir. Daha sevindirici olanı ise bu ilişki hem halklar arasında hem de yöneticiler arasında vardır.

Dünyanın birçok ülkesinde çeşitli vesilelerle bulundum. Ne kadar samimi ilişkiler olursa olsun, içimde yabancı ülkede bulunma hissi hep vardı. Pakistan’da bulunduğum süre boyunca kendimi hep ülkemde hissettim. Muhatap olduğum Pakistanlı her kardeşim öz kardeşlerim kadar samimi davrandı. İnanç ve samimiyet temelinde kurulu bu dostluk, kader birlikteliğine dönüştürülüp her alanda ortak çalışmalara zemin yapılmalıdır.

Ben bir hukukçu olduğum için hukuk alanındaki iş birliğini önemsiyorum ve hayati buluyorum. Esasen hukuk bir yönüyle hayat tarzıdır. Hukuk ve yargıda birlik hayat tarzlarının birleştirilmesi, kader ortaklığı yapılması demektir. Türkiye ve Pakistan hukukçuları arasında kurulacak her bağın, iki ülke arasındaki kardeşliğin kurumsal ve kalıcı temellerini daha da sağlamlaştıracağına inanıyorum.

Esasen adalet tarih boyunca insanlığın ortak ideali olmuştur. Hukuk (hukuk normları ve yargı mekanizmaları) ise adalete giden yoldur. Bu yolların birleştirilmesi adalete ulaşımı kolaylaştıracaktır. Günümüz dünyasında buna acil ihtiyaç vardır.

Hem insanlık tarihi boyunca hem de günümüz dünyasında yaşanan sömürü, katliam ve soykırımlar tüm dünyada hukuk birliğine, hukukun üstünlüğünün dünyaya hâkim olmasına, bütün güçlerin adalet sınırları içinde tutulmasına acil ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır. Gazze’de İsrail’in işlemeye devam ettiği soykırım ve insanlığa karşı suçlar tüm insanlığın vicdanını kanatmaya devam etmektedir.

Dünyamızda yaşanan; savaşlar, terör, sömürü, yabancı düşmanlığı, İslam karşıtlığı insanlığın geleceğini tehdit etmektedir. Uluslararası hukukun uygulanmasındaki çifte standart kendisini her alanda göstermektedir. Bütün bu olumsuzluklar karşısında uluslararası hukuk mekanizmalarının yetersiz kalması, Türkiye ile Pakistan arasındaki dayanışmanın ortak ideallere birlikte yürümenin önemini daha da artırmıştır.

İki ülkenin uluslararası barışın, adaletin, insan onurunun ve milletlerin egemen eşitliğinin korunması konusunda birlikte hareket etmesi; yalnızca Türkiye ve Pakistan için değil, bölgesel ve küresel istikrar için de gereklidir. Sömürünün, terörün, haksız devlet saldırılarının acımasızca devam ettiği günümüz dünyasında savunma sanayiinde de ortaklık zorunludur.

Pakistan’ın Keşmir konusunda sürdürdüğü haklı mücadeleye ve Keşmir halkının adalet arayışına ilişkin dayanışmamızı da açıkça ifade etmek isterim. Keşmir meselesinin, Birleşmiş Milletler kararları, uluslararası hukuk, insan hakları ve halkların kendi geleceğini belirleme hakkı çerçevesinde; Keşmir halkının iradesini esas alan adil, kalıcı ve barışçıl bir çözüme kavuşturulması zorunludur.

İstanbul 2 No’lu Barosu olarak Gazze’de işlenen soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar karşısında hukuki mücadele verdiğimiz gibi, Keşmir halkının temel hak ve özgürlüklerinin korunması, maruz kaldıkları hak ihlallerinin sona erdirilmesi ve kendi geleceğini belirleme iradesine saygı gösterilmesi hususunda da aynı hukuk ve adalet anlayışıyla Pakistan’ın ve Keşmir halkının yanında olduğumuzu ifade ediyoruz. Bizim için mazlumun milliyeti, coğrafyası veya dili değil, hakları önemlidir. Dünyanın neresinde meydana gelirse gelsin işgale, zulme, dinî değerlere yönelik saldırılara ve temel insan haklarının ihlaline karşı çıkmak; yalnızca mesleki değil, aynı zamanda insanlık vicdanından kaynaklanan tarihî bir sorumluluktur.

Müslümanlar açısından baktığımızda ise adalet Rabbimizin emridir. Tüm dünya sathında hukukun hâkim kılınması ve adaletin sağlanması için çalışmak en büyük görevlerimizden biridir.

İslam dünyasından başlayıp, bütün dünyaya yayılacak hukuk ve yargı birliği çalışmalarımıza; dost, kardeş ve kader birliği yaptığımız Pakistan’dan başladık. 20 -25 Temmuz 2026 tarihleri arasında İstanbul 2 No’lu Barosu olarak, Pakistan İslam Cumhuriyeti’ne gerçekleştirdiğimiz resmî ziyarette; Pakistan Federal Hukuk ve Adalet Bakanı Sayın Azam Nazeer Tarar, Yargıtay Başkanı Sayın Yahya Afridi, Federal Anayasa Mahkemesi Başkanı Sayın Amin-ud-Din Khan, Adalet Bakanlığı Müsteşarı Sayın Raja Naeem Akbar, İslamabad Başkent Bölgesi Yüksek Mahkemesi Başkanı Sayın Sardar Muhammad Sarfraz Dogar, Pencap Barolar Konseyi Başkan Sayın Khawaja Qaisar Butt, Bağımsız Avukatlar Grubu Başkanı Sayın Muhammad Ahsan Bhoon, Barolar Birliği Başkanı Sayın Pir Muhammad Masood Chishti, Hukuk ve Adalet Bakan Yardımcısı Barrister Sayın Usama Malik, Barolar Birliği üyesi Lahore Yüksek Mahkemesi Barosu eski Başkanı Sayın Muhammad Maqsood Buttar, Barolar Birliği Üyesi, Ravalpindi Yüksek Mahkeme Barosu Başkanı Sayın Ghulam Mustafa Kandwal, Pencap Barolar Birliği Yürütme Kurulu Başkanı Sayın Fakhar Hayat, Sindh Yüksek Mahkemesi Barosu Başkanı Sayın Muhammad Haseeb Jamali, Sindh Yüksek Mahkeme Barosu Genel Sekreteri Sayın Fareeda Mangrio ile görüşmeler yaptık. Görüşmelerimiz; inancımız ve medeniyetimiz zeminindeki müşterek değerlerimizin, adalet anlayışımızın geleceğe taşınması, adalet arayışı içinde olan tüm insanlığa yayılması bakımından son derece önemli olmuştur.

Görüşmelerde:

- Hukuk ve yargı birliği,

- Ortak Tahkim Merkezi Kurulması,

- Avukatların hak ve adalet arayışında karşılıklı iş birliği ve barolarımızın meslektaşlarımıza destek olması,

- İş birliğinin artırılması ve ortak faaliyetler yapılması,

- Bu çalışmaları yapacak ortak mekanizmalar kurulması, konularında istişareler gerçekleştirilerek protokoller yapılmıştır.

Çok samimi misafirperverlikleri, yapıcı ve dostane yaklaşımları nedeniyle Pakistanlı kardeşlerimize bu vesileyle bir kez daha teşekkür ediyorum. Yüce Allah’tan ülkelerimiz arasındaki kardeşliğin, dayanışmanın ve ortak adalet idealinin daim kılmasını niyaz ediyorum.

Özellikle hukukçuların karşılıklı ziyaretleri, ortak bilimsel toplantılar, mukayeseli hukuk çalışmaları, uluslararası tahkim, ticaret hukuku, bilişim hukuku ve insan hakları alanlarında gerçekleştirilecek faaliyetler, iki ülke arasındaki hukuk köprüsünü daha da güçlendirecektir.

İstanbul 2 No’lu Barosu olarak Pakistan’daki barolarla, hukuk kuruluşlarıyla ve meslektaşlarımızla dayanışmamızı geliştirmeyi; hukuk ve adalet temelinde kalıcı ilişkiler kurmayı son derece kıymetli buluyoruz.

Türkiye ile Pakistan arasındaki tarihî kardeşliğin, devlet kurumlarımızın yanı sıra barolarımız, üniversitelerimiz, sivil toplum kuruluşlarımız, iş dünyamız, gençlerimiz ve bütün toplum kesimleri arasında güçlenerek devam etmesini diliyorum.

Büyük medeniyet projemizin bir parçası olan baromuzun küresel ve zamanları aşan hak ve adalet mücadelesi kesintisiz olarak devam edecektir.

Dost ve kardeş Pakistan halkının 14 Ağustos Bağımsızlık Günü’nü İstanbul 2 No’lu Barosu ve şahsım adına en içten dileklerimle tekrar kutluyor; Pakistan İslam Cumhuriyeti’ne barış, huzur, birlik ve refah dolu bir gelecek temenni ediyorum.

Türkiye ile Pakistan arasındaki sarsılmaz dostluk ve kardeşliğin ilelebet devam etmesini diliyorum.

Yaşasın Türkiye-Pakistan kardeşliği!