90 yıl sonra yeniden kanatlandı

Türkiye’nin yerli uçak üretiminin öncülerinden Nuri Demirağ’ın 1936’da ürettiği “Nu.D-36” eğitim uçağının uçabilir replikası, 90 yıl sonra Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. Sivrihisar Havacılık Kulübü Derneğinin “Kültür Havacılığı Projeleri” kapsamında başlattığı çalışmada, Nuri Demirağ öncülüğünde Türkiye’nin ilk uçak mühendislerinden Selahattin Reşit Alan ve ekibi tarafından geliştirilen Nu.D-36 yeniden üretildi. Akrobasi pilotu Ali İsmet Öztürk liderliğindeki 11 kişilik Mach Teknik ekibi, yaklaşık 8 aylık çalışmanın ardından uçağın uçabilir replikasını sıfırdan inşa etti. Döneme ait teknik çizimlerin sınırlı olması nedeniyle çalışmada ağırlıklı olarak fotoğraflardan ve ulaşılabilen teknik verilerden yararlanıldı. Uçağın orijinalinde kullanılan 1930’lu yıllara ait motor yerine, uçuş güvenliği gözetilerek 1940’lı yıllara ait R670 motoru tercih edildi.Replikanın ilk test uçuşunu gerçekleştiren Öztürk, “İlk uçuşta gerçekten uçağın kapasitesi beni şaşırttı. Mükemmel kıvrak ve sandığımdan çok daha huzurlu uçan bir uçaktı” dedi. Tarihi uçağın birebir kopyasını yapma iddiasında olmadıklarını belirten Öztürk, benzerliğin yaklaşık yüzde 80 düzeyinde olduğunu söyledi.

YÜZLERCE PİLOT YETİŞTİRDİ

Türkiye’nin sanayileşme ve havacılık tarihinde önemli bir yere sahip olan Nuri Demirağ, demir yolu yatırımlarının yanı sıra yerli uçak üretimine de öncülük etti. 1936’da Beşiktaş’ta uçak fabrikası kurulması için girişimde bulunan Demirağ, Türk pilotların yetişmesi amacıyla Gök Okulu’nu kurdurdu. Okulda 1943’e kadar 290 pilot yetiştirildi. Aynı yıl ilk tek motorlu uçak üretildi ve Nuri Demirağ’ın adını simgeleyen “Nu.D-36” adı verildi. 1938’de ise çift motorlu, 6 kişilik “Nu.D-38” yolcu uçağı yapıldı.