Eminim 31 Aralık 2010'da konuşurken de, “hâlâ hazır değiliz” diyeceğiz. Ucu sonu olmayan bir iş bu. Avrupa Kültür Başkenti olmak, İstanbul'da yaşayan insanların hayatlarında biraz değişiklik yapacak bir dizi projenin gerçekleştirilmesi için iyi bir vesile.
Bu proje, İstanbul için muhteşem bir fırsat. Hem kendimiz hem de dünya açısından bir fırsat. Biz İstanbul'un bütün tarihi anıtlarını pırıl pırıl aydınlatabilirsek, şehrin tarihi mahallelerinin mesela Süleymaniye'nin elini yüzünü toparlarsak, insanların arasında keyifle dolaşabileceği eski İstanbul sokakları yaratabilirsek büyük bir iş başarmış olacağız aslında. Kısacası ne kadarını yapsak kardır diye düşünüyoruz.
Öncelikle 1950'lerde başlayan hızlı sanayileşmenin getirdiği iç göçün tahrip ettiği tarihi dokuyu mümkün olduğu kadar tamir etmeyi hedefliyoruz. Bunun dışında İstanbul'un son yirmi yıldır gelişen kültür sanat hayatını daha parıltılı birkaç olayla canlandırıp İstanbul'un, Avrupa'nın önemli ve güncel kültür sanat merkezlerinden biri olduğunun altının çizmek istiyoruz. Bu şehirde oturan, gazete okuyan, sinemaya giden herkesi kültür sanat tüketicisi kabul etseniz bile iki milyonu geçmeyen bir insan kitlesi var. Bir kere bu sayıyı artırmamız şart. Biz Laleli'de yayalaştırma projesi yaparken, Eminönü ve Sirkeci'yi yayalaştırmayı hedeflerken, Topkapı Sarayı'nı toparlamaya çalışırken, Ayasofya'nın haziresindeki türbeleri onarırken, Devlet Resim ve Heykel Müzesi'ne yeni bir salon kazandırmak için çalışırken, Yenikapı kazılarında ortaya çıkan ve İstanbul'un tarihini 10 bin yıl geriye götüren bulguların üzerine müze yapmaya çalışırken, yalnızca şehrin değil insanımızın da uluslararası bir vizyona kavuşmasını hedefliyoruz.
Bu saydıklarımın hepsi olacak. Bakın beni çok umutlandıran ve bu işe dört elle sarılmama yol açan bir şey var: İstanbul'un enerjisi. Dünyanın en eski yeraltı raylı sistemlerinden biri Paris ve Londra'yla aynı zamanda İstanbul'da kuruldu. Biz Karaköy ve Tünel arasında gidip gelen bir tren koyduk ve burada bıraktık. Ondan sonraki yüz sene İstanbul'a metro niye faydalı olur diye konuştuk. Sonra akıllının biri eline bir kazma aldı ve bir yerden kazmaya başladı. Şimdi İstanbul harika bir yeraltı raylı sistemine kavuşuyor. Derken Kadir Topbaş, İstanbul'un bir yerinden deldi bir tünel açtı, yakında hizmete girecek. Şimdi ben eminim iki sene içinde İstanbul'un her yeri tünellerle birbirine bağlanacak. Ben yaptığımız çalışmalarda esas olarak neyi tamamladığımıza değil neyi başlattığımıza önem veriyorum. İyi bir şeyi başlatıp yapılabilir olduğunu gösterdiğimizde, en büyük hedefimize ulaşacağımızı zannediyorum.
Bu çalışmayla İstanbul'u dolayısıyla Türkiye'yi en iyi biçimde tanıtarak, hükümetin AB üyeliği için yaptığı çalışmalara önemli bir destek veriyoruz. Çalışmalarımızın en önemli sonuçlarından biri de belirttiğiniz gibi sivil toplum, yerel yönetim ve merkezi hükümetin beraber karar aldığı yeni bir yönetişim modelini yerleştirmek olacak. Zaten bu mesajı hükümetimize de aktarabildiğimiz için başta Başbakan Yardımcısı Hayati Yazıcı olmak üzere hükümet kararlılıkla bunun arkasında duruyor. Maliye Bakanlığı gerekli maddi desteği sağlıyor. Vali ve İl Özel İdaresi çok ciddi destek veriyor. Büyükşehir Belediyesi ile zaten hep birlikte çalışıyoruz. Bu sayede iyi şeyler olacağını düşünüyorum.
Geçtiğimiz hafta Brüksel'de yani şu anki Avrupa Kültür Başkenti'ndeydim. 2013 yılına kadar Avrupa Kültür Başkenti seçilen tüm şehirlerin hazır bulunduğu bir toplantıya katıldım. Şu anda bu sürecin içinde olan İngiliz ve Norveç şehirleri hâlâ yapacak işlerinin olduğunu söylüyorlardı. Açıkçası diğer Avrupa şehirlerine baktıkça çok umutlu oluyorum. Bürksel'de geçen hafta başvurmayı düşünen bütün şehirler, “İstanbul'a gelebilir miyiz? Siz neler yapıyorsunuz bakabilir miyiz, çok iyi hazırlıklar yaptığınızı duyuyoruz. Bize danışmanlık yapar mısınız, akıl verir misiniz demeye başladılar. Avrupa Kültür Başkentleri'ne model bir şehir haline gelebiliriz. Çünkü biz Avrupa medeniyetinin, kültür mirasının bekçisi ve koruyucusuyuz. Avrupa medeniyetinin dayandığı bütün fikirler burada ortaya çıktı. 2010 bunun altını kalın bir şekilde çizecek.
Aslında ikisi çok örtüşüyor. İstanbul birçok eseriyle birlikte dünya kültürel miras listesinin en başında geliyor. Biraz bilgisizce, biraz da heyecanla yapılan bazı restorasyonlar yüzünden böyle bir durum oluştu. Yakın geçmişte İstanbul surlarını restore edeceğiz derken, belli yerleri Hollywood dekoru gibi yeniden inşa ettik. Bu durum dünyada müthiş panik yarattı. Çünkü restorasyon dediğiniz tarihi yapıların aynı usul ve malzemeyle yenilenmesi. Bu olay nedeniyle bir ihtar yedik ve tehlikedeki dünya kültür mirası listesine düşme tehlikesi belirdi.
2010 girişim grubu olarak son birkaç yıldır görüşmelere katılıyoruz. UNESCO heyetine bazı teminatlar verdik. Çok iyi yol aldığımız kanısındayım. Kanada'nın başkenti Ottawa'da yaptığımız toplantıda çok olumlu bir bakış oluştu. UNESCO'nun Dünya Kültür Listesi Başkanı İstanbul'a geldi ve olumlu izlenimler edindi. Tehlikenin ilgili bütün kamu kuruluşları tarafından kavrandığı kanısındayım. UNESCO ile sorun yaşanacağını düşünmüyorum ama tabi yapmamız gereken çok şey var.
Yenikapı kazı alanının geleceği ilgili tartışmalar sürerken Nuri Çolakoğlu, alanda bulunan tarihi kalıntıların sergilenmesiyle ilgili farklı bir proje öneriyor: “Yenikapı'da çok önemli iki kaygı var. Bir tanesi Marmaray projesinin bir an önce tamamlanması diğeri de İstanbul'un tarihini binlerce yıl geriye götüren neolitik buluntular. Bu durumla ilgili çok basit önerimiz var. Evvelki hafta TBMM Başkanı Köksal Toptan'la birlikte Macaristan'ın Peç şehrine gittik. Orada 14. yüzyıldan kalma bir yerleşimin üzerinin cam ve çelikten yapılmış bir kafesle kaplandığını gördük. Bunu üzerinde hem insanlar dolaşıyor hem de harabelerin arasında yapılan yürüyüş parkurlarıyla şehrin gezilmesi sağlanıyor. Aynen bunu yapmamız lazım. Türkiye'deki teknolojiyle bunu altı ayda yaparız. Kalıntılar hem yukarıdan izlenirken arkeologların rahat çalışması için de korunaklı bir alan oluşturulabilir.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.