Biraz kışkırtıcı ve tuhaf, bütünüyle sivil, mizahın doğası gereği muhalif, yer yer amiyane, kesinlikle saçma, gülmekten yarılmayı amaçlamıyor ama gülümsemeye de açık. Birilerine ve bir şeylere dokunan farklı bir seyirlik…
Bu anlaşılmaz tarif, Avam Tiyatro'nun yönetmeni, ressam ve şair Sinan Dülger'in "Traş" adını verdiği tek kişilik gösterisini, onun pek hoşuna gitmese de "amiyane" tabirle "Stand up Show"unu anlatmaya çalışıyor. Fakat yıllar boyu izleyicinin kafasında bir "Stand Up" şablonu oluşturulduğu için Dülger'in gösterisini anlatmakta kelimeler kifayetsiz kalıyor. İmajların, kelimelerin önüne geçtiği yüzyılımızda, gösteriden önce göstericiyi tanımakta yarar var. Hem tanıdığımız bildiğimiz bir adamın sahnede yaptığı işler "bir özge temaşadır."
Sinan Dülger, alaylı bir oyuncu ve şair, bir parça mektepli bir ressam. Felsefe öğrenimi ardından girdiği Mimar Sinan Güzel Sanatlar'da Nesrin Baytok'un atölyesinde resim eğitimi alan Dülger, kendi tabiriyle "bilinçakışsal" resimler yapıyor yaklaşık on yıldır. Ancak kendisini de memnun edecek şekilde tiyatrocu olarak tanınıyor. Uzun yıllar Ortaköy Kültür Merkezi'nde İstanbul Deneysel Sahne Oyuncuları arasında görev alan Dülger, 2000 yılından bu yana Avam Tiyatro'nun sahibi ve yönetmeni olarak sahneye oyun koyuyor.
Avam Tiyatro'nun sahneye koyduğu iki oyundan biri olan Veda'da Atatürk'ün son 60 gününü anlatan Dülger, yatağa bağlı ve zaman zaman koma halinde olan bir Atatürk'ü anlattığı için sert tepkilere maruz kaldı. İşkenceyi konu alan Sorgu adlı oyunda ise gerçeğe çok yakın işkence sahneleriyle tiyatro dünyasında tartışma başlattı. Sıradışı oyunlarıyla bilumum delinin bir araya toplandığı süper eğlenceli ve arızalı bir tiyatro grubu olarak anılmaya başlanan Avam Tiyatro bugüne kadar tek kuruş devlet yardımı almayan bir topluluk olarak da kayıtlara geçti.
Hem özel tiyatro olup hem de devlet yardımı almamak aslında sürüm sürüm sürünmek anlamına geldiği için, Sinan Dülger tiyatrosunu çekip çevirmek amacıyla daha az maliyetli ve bireysel işlere yönelmiş bir süredir. Cem Yılmaz'dan bu yana tiyatrocuların yaptığı az maliyetli ve bireysel seyirliğin adına Stand up deniyor bizim memlekette de. Bir kişinin ayakta durduğu halde anlattıklarıyla izleyenleri güldürmeyi hedefediği bu gösteri türüne verilen isimler öyle bir hale geldi ki, kimin hangi meşrepten olduğunu da anlatıyor bir parça. Eğer Stand up derseniz okumuşlar tarafından popüler kültüre teslim olmuş bir sabun köpüğü olarak algılanmanız kaçınılmaz. Ama asıl sorun Stand up demeyince başlıyor. Ne diyeceksiniz? Ezel Akay Karagöz ve Hacivat Neden Öldürüldü" filminde, ikilinin yaptığı şeye "güldürüklü temaşa" demişti muzipçe ama gerçek hayatta bu işe ad bulmak hakikaten zor. Sinan Dülger de alaylı bir oyuncu ancak okumuş bir insan olduğu için ne diyeceğini şaşıranlardan. Ne dese olmamış o da "Traş" adını vermiş gösterisine.
Hem güldürüp hem düşündürmek bizdeki komiklik töresinin olmazsa olmazıdır. Güldürmek hafif ve uçucu olduğu için memleket insanına uymayacağı düşünülüp, düşündürmek gibi bir işlev de yüklenmiş. Sinan Dülger, politik ve muhalif bir mizahçı olarak düşündürme meselesine de yenilikler getirmiş. Dülger sahnede kırıcı ve agresif olmayı tercih ediyor. Ona göre kırıcı ve agresifin anlamı, görünür meselelerden çok arkada kalanları topa tutmak. Bir zamanlar Zeki Alasya ve Metih Akpınar'ın Devekuşu Kabare'si vardı. Reklamlar, Yasaklar, Deliler, gibi oyunlar politik taşlamanın yegane örnekleri arasındaydı. Levent Kırca'nın Olacak O Kadarı'ı da politik taşlamayı televizyonlara taşıdı. Ancak Dülger'e göre buradaki taşlama yalnızca görünürdekilere yönelikti. Hükümet, zamlar, yol, su, elektrik taşlamaya maruz kalıyordu ancak bu kadarlı sınırlı bir muhalefet zamları yapanlar tarafından da tebessümle karşılandığı için öyle korkulan bir şey değildi. Dülger'in farkı gösterilerindeki taşlamamın temel meselelere yönelik olması. Dülger'in sahnesinde militarizm de alıyor nasibini hak ihlalleri de. Yani Dülger, güldüren ama muhalefeti sulandırmayan bir mizahçı. Dülger bu tarzı 'sniper' yani keskin nişancı olarak tanımlıyor , mizahın sahneden attığını vurabilecek bir kalibreye sahip olması gerektiğini savunuyor.
90'ların ortalarından sonra stand up tarzı gösteri yapanlar bu işten ciddi paralar kazandılar. Sonra takliteri çıktı. Kel olanlar Cem Yılmaz'ı, şişmanlar Ata Demirer'i taklit etmeye başladı.
Gel zaman git zaman stand up da tüketilirek bir tarafa kaldırıldı. Eskinin "stand up"çıları artık başka işlere yelken açarken bu işe gönül indiren pek çokları savruldu gitti. Dülger bu tükenişi zenginliğin getirdiği, toplumdan beslenememeye bağlıyor. Ancak burada ölçü parayı bulup halktan uzaklaşmak değil. Mizahçı çok para kazansa da bir duruşa sahip olabilir ve bunu ömrü boyunca taşıyabilir. Ya da en azından öyle olmalı. Ben de ekonomik olarak tırmanmayı isterim diyor Dülger, ancak ekliyor: "Herkes hep birlikte gülüyorsa zaten sorun yoktur. Ama çok uzlaşma mizahı yaralıyor. Benim gönlümden geçen daha kırıcı bir mizah."
Sinan Dülger'in gösterisi her Perşembe saat 21.00'de Beyoğlu Hamam'da.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.