Bu kesinlikle bir ekip işi. Kemal İlter Bey'in yönetimindeki Kurumsal İletişim Başkanlığı, Cumhurbaşkanımızın halkla ilişkilerini yürütüyor. Biz de Sosyal Medya Müdürlüğü olarak bu ekibin bir parçasıyız.
Cumhurbaşkanımız en baştan beri yeni medyaya ve o mecralarda oluşan sosyal ortama karşı ilgiliydi. Nitekim göreve geldiğinde ilk olarak Cumhurbaşkanlığının internet sayfasının yenilenmesi konusunda bizden çalışma istedi ve sayfa ilk açıldığı zaman, 2008 Ağustos ayında, 6–7 milyon hit aldığı günler oldu. Tabii burada daha şeffaf bir kamu, daha sivil bir devlet işleyişine katkıda bulunmak amacıyla yayımlanan video ve fotoğrafların büyük etkisi oldu.
Evet, oydu ama "Türkiye'nin Kalbi: Ankara" belgeseli aslında hukuken yasaklı filan değil. Atatürk'ün 1934'te Sovyet Yönetmen Sergei Yutkeviç'e yaptırdığı, Cumhuriyet'in kuruluşu, yeni bir başkent ve ülkenin inşası süreçlerini anlatan, sinematografik değeri yüksek bir belgesel. Fakat 1969'da TRT'de yayımlandığı zaman, dönemin Soğuk Savaş koşullarının da etkisiyle büyük tepki alıyor ve apar topar yayından kaldırılıyor. Oysa hiçbir mahkeme kararı, yazılı-imzalı bir 'yasaktır' belgesi yok. Bundan başka yine Cumhurbaşkanlığı arşivinde yer alan Atatürk'ün kimisi daha önce hiç yayımlanmamış fotoğraflarını albüm olarak internet sayfasına koyduk.
Öncelikle şunu belirteyim, Cumhurbaşkanlığına ait 3 Twitter hesabı var: tccankaya, tcpresidency ve cbabdullahgul. Cbabdullahgul, Cumhurbaşkanımızın şahsi hesabı ve tamamen kendisi tarafından yönetiliyor. Oradaki mesajlar, noktası, virgülüne kadar Sayın Cumhurbaşkanımıza ait. Diğer iki hesap ise, bizim tarafımızdan yönetiliyor. Pek tabii, cbabdullahgul'e gelen mesajların ve bu hesabın takibini de bizim ekip yapıyor.
Ekip içinde her sosyal medya mecrasından sorumlu bir kişi var. Facebook sayfasını da ekibimizden bir arkadaş takip ediyor.
Elbette. Çünkü bu sayfalar Cumhurbaşkanımızın kendisine ait. Zaten fotoğraf ve genel olarak sanatla yakından ilgili birisi. Cumhurbaşkanımız, Millî Türk Talebe Birliği'nde Tiyatro Müdürlüğü yapmış ve Fotoğrafçılık Kulübünü kurmuş.
Kendisi gerçek hayatında yapmadığı bir davranışı kamera ve objektif karşısında da sergilemez. "Bizi aldatan bizden değildir" sözünü yaşantısıyla hatırlatan bir duruşu var. Karda yürüdü, kartopu attıysa, bunu gerçekten istediği ve normalde de yaptığı için yaptı. Tabii, fotoğrafların yayımlanması konusunda Kemal İlter Bey'in yoğun ikna çabalarını da hesaba katmak lazım.
Bu soru hiç gündeme gelmedi. Ama tahmin ediyorum ki, kimi takip etse, bir başka birini niye takip etmediği sorusu sorulacak. Ülkenin en üst makamı olarak, herhalde, şimdilik böyle bir tercihi uygun gördü.
Mümkün olduğunca, diyeyim. Daha önce bahsettiğim gibi, Cumhurbaşkanımız teknolojiyle çok barışık, onu kullanmayı seven birisi. Hafta içi günün tamamına yakınını devlet işlerine ayırsa bile, hafta sonları fırsat buldukça sosyal medya ortamlarına giriyor. İPad ve iPhone'undan hesaplarına girip yorumları okuyor. Ama her yoruma cevap vermek istemiyor. Zira bazen bir dakika içerisinde bile yüzlerce 'mention' geldiği oluyor. Fakat bütün cevaplar, ekibimizdeki arkadaşlar tarafından okunup raporlanıyor ve aralarından mükerrer olmayanlar Cumhurbaşkanımıza arz ediliyor.
Aslında İletişim Fakültesi mezunu bir iletişimci olarak klasik medya ağırlıklı ve teorik bir eğitim aldık. Oysa iletişim, teknolojiye çok bağımlı ve değişime sürekli açık bir alan. Bu yüzden pek çok alanda güvendiğiniz tecrübe faktörü, burada insanı yanıltıp ona ayak bağı olabiliyor. Kendinizi daima yenilemeniz lazım. Örneğin, ben 2005 yılında mezun oldum; 2006'da Twitter ortaya çıktı ve kendine özgü bir karakteri olan bir sosyal paylaşım alanına dönüştü. Ahlaki kaygılar taşıyan ve mahremiyete önem veren biri olarak başta Facebook'a pek sıcak bakmamıştım, fakat araçların doğası kullanıcıya ve zamanla şekillenen kullanım alanlarına göre değişiyor. Yani insan unsuru, bir bakıma, iletişim aracının işlevini, fayda ve zararını belirlemede etkili oluyor. Bu bağlamda, Twitter, bizim gibi sözlü kültürle yakın ilişkisi olan toplumlar için cazip bir ifade alanı. Bence şu an Twitter, temel işlev olarak haber ile dedikodu arasında kritik bir sınırda duruyor. Onun yönünü biraz da kullanıcıların niteliği ve tavırları belirleyecek. Yani Twitter'ı aktif kullanıyorum, konumum gereği çok rahat yazamasam da, çok iyi bir takipçi ve gözlemci olduğumu söyleyebilirim.
Twitter'ın gelecekteki yönünü kullanıcıların niteliği ve tavırları belirleyecekse, liderlerin ve devlet adamlarının kesinlikle onu kullanmaları gerekiyor. Sosyal medyanın bir parça kontrolsüz ve anarşik olsa da, doğrudan demokrasiye yol açan karakterinden liderler öncelikle faydalanmalı. Düşünün ki, normal idari şartlarda onlarca bürokratik süreçten geçecek, masraflı ve zaman alan bir talep, Twitter'da anında en üst makama ulaşıyor. Siyaset bilimciler ve siyasal iletişimciler bunu mutlaka incelemeli ve doğrudan demokrasinin yeni medya araçlarıyla nasıl gerçekleştirilebileceği, oraya nasıl uyarlanacağı üzerine kafa yormalı.
Kamunun önemli kurum ve kuruluşlarının başındaki kişiler sosyal medyada yer almalı; ama kurumların birçoğu, toplumsal-siyasal şartların da etkisiyle henüz hazır değil. Bu bakımdan temkinli davranmak ama yine sosyal medyanın bir tarafında mutlaka bulunmak gerekiyor.
En çok dua, iyi niyet dilekleri, dertleşme, kendisine ve yakınlarına iş gibi talepler geliyor. Bütün talepler tek tek incelenip tasnif edilerek ilgili Cumhurbaşkanlığı birimlerine ve kamu kurumlarına yönlendiriliyor. Doğrudan Cumhurbaşkanımızın cevap verdiği talepler de oluyor tabii.
Şimdilik sosyal medya üzerinden bire bir diyaloğa girmiyor. Ama çok gerekli görürse, telefon açıp detaylı bilgi aldığı durumlar oluyor. Ya da ilgili danışmanına talimat verip konuyu onun üzerinden takip ediyor.
Cumhurbaşkanlığı Kurumsal İletişim Birimi, Sosyal Medya Müdürü Mücahit Küçükyılmaz, yakın bir tarihte çıkan 'Düzenin Normalleşmesi- Yeni Türkiye' isimli kitabıyla da adından söz ettirdi. Küçükyılmaz, kitabında Türkiye'nin normalleşme sürecinin devam ettiğini, Cumhurbaşkanı'nın şeffaflığının da bunun bir parçası olduğunu söylüyor. Küçükyılmaz "Ben normalleşmeyi bir 'norm'a, hukuka göre sistemin işlemesi olarak kullanıyorum ve o açıdan düzenin normalleşmesi devam eden bir süreçtir. 1950'den itibaren askeri vesayet ile toplum arasında bir "kurumsal çatışma" dönemi başladı. Bunların şiddetinin azalması bizim normalleşme sürecine girdiğimizin işaretleri, ama henüz bu gerçekleşmedi; zira öncelikle devlet-millet arasındaki hukukun sivil bir Anayasa ile yeniden tesis edilmesi gerekiyor. " diyor.
Yeni Türkiye kavramının konuşulmaya başlanması aslında yukarıda sözünü ettiğimiz devletin sivil-demokratik dönüşümü, sosyal medya araçlarının siyasal katılımın niteliğini değiştirmesi konularından bağımsız değil. Yeni Türkiye, Soğuk Savaş'ın sonuna doğru önce Yeni Dünya Düzeni, ardından küreselleşme kavramlarıyla izah edilen süreçlere bir cevaptır. Bu süreçlerin hem dışında kalmamak, hem de onların eksikliklerini tamamlayacak bir değerler dünyasını gündeme getirmek gerekiyor. Türkiye, 1990'ları iç çekişmeler, zayıf koalisyon yönetimleri ve terörle mücadele ederek geçirdi. 2000'li yılların hemen başında ise, bir anlamda kayıp zamanı telafi edecek bir diplomatik dinamizme ve demokratik, toplumsal dönüşüm hamlesine şahit olduk. Türkiye, bir yandan kendi vatandaşının onuru, insani standartlarının ve refahının yükseltilmesi; diğer yandan aynı şeyleri komşu ve çevre ülkelerin halkları için de talep etmesiyle, yerel, bölgesel ve küresel iddialara sahip oldu.
Bir durumun "yeni"liğini belirlerken pek çok değişken faktörün varlığı gerekiyor: Kamuoyu algısı, değişen siyasal-toplumsal pratikler, devlet ve milletin zihniyet yapısındaki dönüşüm, uluslararası gözlemcilerin yorumları gibi. Mesela 1990'larda Yeni Türkiye'den bahsetmek biraz geleceği öngörmek olduğu kadar, biraz da erken davranmak anlamına geliyordu. Çünkü ortada 'yeni' sıfatının altını dolduracak bir Türkiye yoktu; sadece 1980'lerde değişmeye başlamış bir Türkiye vardı. Ama bugün Yeni Türkiye dediğiniz zaman, kavram, üzerinde pek çok f/aktörün mutabık kaldığı sosyo-politik bir gerçekliği işaret ediyor. Bugün iktidar kavramının altını sadece vatandaşın oylarını temsil eden siyasal yapı dolduruyorsa, seçilmişler vatandaşlara, atanmışlar da seçilmişlere karşı sorumluysa, bu, iktidarın şizofrenik bölünmüşlüğü sorununun önemli ölçüde aşıldığını gösterir. Böylece Türkiye, iç ve dış paradigma değişikliklerine refleks gösterebilen, süreç üzerinde etkileyici ve yerine göre belirleyici olabilen ve bu nedenle sandıkta ödüllendirilen güçlü bir iktidar tarafından yönetiliyor. Ve İslam Dünyası'ndan Balkanlar'a, Orta Asya'dan Afrika'ya kadar eski Osmanlı coğrafyasında, biraz kıskançlıkla, ama özellikle halklar nezdinde heyecan ve ümitle takip edilen bir ülke haline geldi. Yeni Türkiye kitabı, benim "siyasal deneme" olarak adlandırdığım türde yazılardan oluşuyor. 2004–2011 yılları arasını kapsayan bu siyasal denemelerde hem eski Türkiye'nin izleri, hem de "Yeni Türkiye"nin işaretleri okunabilir. Bunlar arasında siyasetin demokratikleşmesi, devletin topluma ayak uydurması, sermaye yapısının çeşitlenmesi, medyada mülkiyet yapısının dönüşümü, hukukun öne çıkması ve askerî vesayetin güç kaybetmesi yer alıyor. Sivilleşme, şeffaflaşma, refahın yayılması, bölgesel güç olma ve ileri demokrasiye ulaşma bakımından kat edilen mesafeler hafife alınacak gibi değil. Artık Cumhurbaşkanı eşinin başörtülü olup olamayacağı, üniversitelerde kılık-kıyafetin niteliği, Kur'an kurslarına alt sınır yaş ve imam-hatip mezunlarına düşük katsayı uygulanması, EMASYA Protokolü, MGK'nın siviller aleyhine işleyen askerî karakteri, Kürt sorununun varlığı ve radikal çözüm önerileri… Bütün bunlar ülkede tabu konular olmaktan çoktan çıktı ama belirgin farklar henüz şekillenme sürecinde.
Küçükömer, altın vuruşu, ilerici-gerici, yenilikçi-gelenekçi, sağ-sol gibi kavramların ters yüz edildiği bir sosyo-politik ortamda literatürü esastan bozarak yaptı. Bunun bir bozma değil, taşları yerine oturtma girişimi olduğu 1960'lardan çok sonra, özellikle Özal ve AK Parti hükümetleri döneminde pratik olarak daha net anlaşıldı. Orta Anadolu'da 1960'larda fark edilen küçük sermaye birikimlerinin zamanla bir siyasal belirleyici faktöre dönüşeceği ve sistemin merkezine yerleşeceği öngörüsü tam da Yeni Türkiye'nin sosyo-politik kökenlerini işaret ediyor. Bir sosyal bilimci olarak döneminde fazla iddialı bulunan tezleri çok kısa bir sürede peş peşe doğrulandı. Yaşarken yok sayıldı, ama öldükten sonra bütün anonimleştirme girişimlerine rağmen, Küçükömer'in ruhu üzerimizde dolaşıyor. Küçükömer'i önemli kılan bir başka şey de şu: O, ülke gündemine hâkim olan entelijensiyanın özgürlük çığlıklarıyla karşıladığı 1961 Anayasası'nın siyaseti baskılayıcı, militarizme yol veren bir düzen kurduğunu çok erken fark etti ve 1968'de bunu Akşam Gazetesi'nde cesaretle dile getirdi.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.