Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
23

Bildirimler

Ancak Makam Arabası'na sığıyorum

Emeti Saruhan00:00, 16/09/2012, PazarG: Güncelleme: 03:06, 16/09/2012, Pazar
Yeni Şafak
Ancak Makam Arabası'na sığıyorum

Konuklarını İstanbul gecelerinde Makam Arabası ile gezdiren İbrahim Paşalı, program yapması konusunda ısrar edilince, daha önce denenmemiş arabada program formatını önermiş. Yaratıcılığını ise uzun bacaklarını bir türlü nereye koyacağını bilemediği, bacak bacak üstüne atmayı da ayıp saydığı stüdyo programlarına borçlu.

Radyonun sizde nasıl bir anlamı var?

Bende seslerin ayrı bir yeri var. Günümüz şehir insanı tatile gittiğinde önce sakinlik iyi gelir, kuş sesleri, dere sesleri... Ama bir hafta sonra onlar senin başını oymaya başlar. Şehrin gürültüsünü, trafiğini, itiraf edemesen de, özlemeye başlarsın. Biraz duyuların gelişmişse her şey sana şunu söyler; 'Sen fanisin ve ormanın derinliklerinde kimsenin haberi olmadan ölen bir serçeden farkın yok.' Bu katlanılabilir bir şey değil. Ben yaz tatillerinde memlekete gittiğimde TRT dinlerdik. Gecenin içinden programı vardı. 00.55'de yayın sona eriyordu ve sessizlik başlıyordu. Ondan sonra uykun yoksa her şeyi duymaya başlıyorsun. Geriye doğru gittiğimde bunların bana tesir ettiğini çok rahat hatırlıyorum.

Radyoculuğa nasıl başladınız?

Özel radyolar kurulduğunda muhabir olarak işe başladım. Yayın yönetmenim sesimi hiç beğenmedi. Hatta incitmemek adına 'Senin de sesin benimki gibi kötü' dedi. O zaman 24 saat canlı yayın yapma gibi bir iddia vardı. Dolayısıyla muhabirlik fazla iş yoktu. Gece yayın yapan arkadaşa arkadaş olayım diye yanına eklenmiş oldum. Ondan sonra kendi kendine konuşmak diyebileceğimiz program başladı.

Programınızda jenerik olarak kullandığınız 'İyi günler ileride anneanne' şiirinin sizin için anlamı ne?

O şiir Birinci Körfez Savaşı'ndan sonra yazılmış bir şiir. Anneannesiyle dertleşen bir torunun hikayesi. O torun dünyaya bakıyor ve farklı şeyler görüyor. Hem eskiyi, hem yeniyi dikkat çekici bir üslupla bulabileceğimiz, bu yüzden bize çok yakıştığını, halimize çok uygun düştüğünü düşündüğüm bir şiir. Yoksa 'Programın başında bir şiir okuyayım' diye değil. Sanki ben şiir programı yapıyordum ve sürekli şiir okuyordum gibi yanlış bir algı oluşabilir. Ben altını çizdiğim bir kitaptan parçalar okuduğum gibi sevdiğim bir şiiri de okuyordum. Bir şiir bulayım da çok dokunaklı olsun diye bir şey yapmadım.

Hüseyin Atlansoy buna ne diyor?

Hiç karşılaşmadık. Her vesileyle şairin ve kitabının adını da söyledim ki manen bir telif ödeme çabası olsun diye. Ama hiç bir araya gelemedik.

Sizin programınızda gündeme geldikten sonra popüler olan şiir yazı vs. var mı?

Radyoda program yapanlar drivetime dediğimiz sabah ve akşam trafik saatlerinin en çok dinlenen saatler olduğunu düşünürler. Oysa gerçek radyo dinleyicisi drivetime diliminin dışında radyo dinleyenlerdir. Onlar radyosuz yapamayan insanlardır. Benim de programımda bir çığ gibi değil ama taş üstüne taş koyar gibi yıllarca bir şey birikti. Muhtemelen Türkiye radyolarında Feyruz'dan parçalar çalan ilk kişi benim. İnternetten şarkı indirmenin söz konusu olmadığı yıllardan bahsediyorum. Ben kendimce anlatmaya değer, hatırlatmaya değer bir şey varsa anlatmaya çalıştım. Nuri Pakdil'in piyasada olmayan fotokopi kitaplarından da bölümler okudum. Kıyıda kalmış söyleşiler de okudum. 'Ben çok çılgınım çok çılgın programlar yaptım' anlamında söylemiyorum bunu ama o şarkıyı dinlemek içimden geldiği için aynı gece bir şarkıyı yedi defa dinlediğimi ve dinlettiğimi hatırlarım. Konuşmayıp sadece şarkı çaldığım geceler de vardı. Bunalım trip falan değil o akşam konuşmak istemiyorum. Ne yapayım yani.

Makam Arabası programı nasıl başladı?

Fikri Cumhur beni aylarca program yapmam için taciz etti. Ben fotoğraf çektirmeyi, kamera karşısında olmayı sevmem. Rahatsız oluyorum. En basiti ben uzun boyluyum. Yayında bacaklarımı koyacak yer bulamıyorum. Bacak bacak üstüne atmam lazım. O da Türk toplumunda saygısızlık addedilen bir şey. Bunlar çok mübalağalı gelebilir ama yaşayan bilir. Konsantrasyonum dağılıyor. Beni tavanları seyrederken yakalıyorlar.

Makam Arabası bu sıkıntıdan mı doğdu?

Evet format bana ait. 'Adı da Makam Arabası olsun. Bir ironi yapalım' dedim. Hatta araba bulamazsak modifiye bir Şahin düşünüyordum. Belki iddialı ama her hafta ünlü konuk telaşına düşmeden doğallığımızı muhafaza etmeyi düşündük. Bu işleri bilen Süleyman Yaşar, kameraları tavsiye etti. Ben ümitli değildim açıkçası, 'TVNet haber kanalı. Niye benim için bu kadar zahmete girsinler ki' diyordum ama o kameralardan alındı. Araba da patronlarımızdan Kazım Albayrak'ın koleksiyonundan. Öyle başladık. Daha önce tecrübe edilmemiş bir şey. Çok zorluk çektik. Mesela kışın çok üşüdük.

Sizin arabalarla ilişkiniz nasıl?

Araba kullanmayı 35 yaşımda öğrendim ve ehliyet aldım. Bir erkek olarak araba kültürüm yok.

Hem konuşup hem araç kullanmak zor oluyor mu?

İlk günler çok zordu. Kamyon kullanıyormuşum gibi geliyordu. Koleksiyon bir araba bu. Aynaları da sirk aynası gibi. Dönemine göre çok iyi, çok lüks bir araba ama günümüz arabaları ile hiç alakası yok. Aynı sokakta karşıdan gelen araçla karşılaştığınızda, geri vitese takıp gitmek bir dert. Ya çizilirse, ya patron görürse kaygılarıyla. (gülüyor)

Bu kaygıların sohbetin önüne geçtiği hiç oluyor mu?

Ben hala televizyona alışmadım. Çok sınırlayıcı bir şey. Ara sokaklara giremiyorum çünkü ışık yeterli gelmiyor. Mecburum ana caddelerde gitmeye. Arkadan beni takip eden bir araba var. Güzergahtan sapacak olsam kaybediyorlar beni. Güzel bir muhabbet yakaladığında da kronometreye bakıyorsun. 23 dakikayı geçmemek lazım, çünkü reklam kuşağı girecek.

Normal araba ile klasik araba kullanmanın nasıl bir farkı var?

Bu arabalarda gerçekten araba kullandığınızı hissediyorsunuz. Her yaptığın şeyin karşılığını sana hissettiriyor. Otomatik arabalarda hız yaptığını bile anlamıyorsun. Çünkü yalıtılmış. Yüzü geçtin mi hala yavaş gidiyorsun gibi. Bunda hız yaptığında hissediyorsun.

Konuklar formata uyum sağlayabiliyorlar mı?

Başta biraz tedirginlik olsa da çok sorun olmuyor. Biz pek ünlü konuk almıyorduk. Onların da TV. tecrübesi yok. İş iki kere zorlaşıyor. Hem kameraya konuşuyor, hem de arabanın içinde. İki tane dikkat dağıtan şey. Bizim öyle konuklarımız oldu. Kaset bitti, konuk yeni açıldı.

Konuklarınızı nerelerde gezdirirsiniz?

Işık problemi yüzünden Avrupa yakasında ana arterlerde geziyoruz. Yazları daha zor çünkü gece de trafik oluyor.

Program esnasında hiç polis çevirdi mi?

Polisler biz geçerken dikkatlice bakıp anlamaya çalışıyorlar. Kameralar normal kamera gibi olmadığı için pek anlayamıyorlar.

Burnumla gurur duyuyorum
Rizeli bir ailede doğmuşsunuz...

Rize'de ocağın başında, ailenin 6. çocuğu olarak doğmuşum. Erken yaşta, göç dalgasıyla İstanbul'a geldik. İstanbul'da okudum ama orada akrabalar ve dönemin bir tür geleneği olarak yazları çay toplamaya gidilmesi vesileyle, 302 otobüslerle, pilot gibi giyinen şoförlerle ve arabesk şarkılarla epey memleket gördüm.

Rize'nin neleri size sirayet etti?

Her şeyden önce gururla yan profilden fotoğraf verdiğim burnum. Belki bu negatif bir sirayet olabilir, yağmurlu havaları sevmem. Rize'de yazın bile yağmur yağar. Sürekli saçağın altında bekleyerek geçen bir çocukluk hayal edin. Ben onu yaz tatillerinde yaşadım. Orada yaşayanlar açısından düşünürsek başka bir şey.

Karadenizliler biraz celallidir. Siz de celalli misiniz?

Rahmetli Celal amcam ideal bir Karadenizli portresidir. İmece usulü yol çalışmasına köyden kimsenin gelmemesi üzerine minareden sinkaflı dediğimiz, ana avrat gitmişliği vardır. (gülüyor) Ben nadirattan sinirlenirim. Aynı oda da çalıştığım insanlar senede bir ya da iki defa sesimi yükselttiğime tanık olurlar.

Küfretmeyi anneannenizden öğrenmişsiniz?

Rahmetli anneannem en lüks zenginlik hayalinin buğday ekmeğiyle helva yemek olduğu bir dönemde yaşamış. Üstüne kuma gelir, çaylığı toplarsın, ot kesersin, çocuk bakarsın. Elektrik, yol yok. Bu insanların en son çaresi küfür. Acziyetin öteki hali. Rahmetli anneannem yaşının büyük olması vesilesiyle erinmeden, çekinmeden dümdüz gidebilirdi. Karadeniz'de yaşlı kadınlar çok küfürbazdır gibi bir şey yok. Onlar genelde dua eder, nadiren küfrederler.

Küfür gerekli midir?

Tavsiye edilemez ama sözün bittiği bir yer vardır. Araya bir çizgi çizmek için, imanın alametlerinden olabilir. Hiçbir şey söyleyemiyorsun, yapamıyorsun ama bir küfür cümlesi olarak dışa vuruyorsun. Yoksa her şeye küfredenlerle işimiz olmaz.

Hakkımdaki algıların pek çoğu doğru değil
Siz bir gezgin misiniz?

Bu bir algı. Pasaportumda sanıldığı gibi bir sürü mühür yok. Hatta çok defa yola çıkacağımda bir şey olsa da iptal etsem sıkıntısı çekerim. Fakat ben Bosna'ya indiğimde ilk sorduğum soru 'Burası güvenli bir şehir mi?' oldu. Çünkü savaştan çıkmış, ilk defa gitmişim. 'Güvenli' dediler. Taktım kulaklığı, arka sokaklarında avare avare dolandım. Ben Japon turist değilim. İnsanlar turlarla yolculuk yapıyor. Önemli yerlerin önünde fotoğraf çektiriyorsun sonra Facebook'ta paylaşıyorsun. Eşe dosta 'Bakın ben ne kadar çok gezen bir insanım' diyorsun. Hayır sen bir turistsin. Ben az geziyorum ama gezdiğim zaman o fasit dairenin içine girmek istemediğim için anlatacak daha çok şeyim oluyor.

Bosna sevdiğiniz şehirlerden biri galiba değil mi?

Evet ama ben kolay kolay sıkılan bir insan olmamama rağmen Bosna romantizminden sıkıldım. Bosna dün Sırpların işgali altındaydı bugün romantizmin işgali altında. Bizim Boşnaklarla ortak yanlarımız da var, çok farklı yanlarımız da var. Boşnaklar Tanzimat Fermanı'ndan sonra, pantolon giymeyi gavur padişah adeti sayıp Osmanlı'ya karşı ayaklanmış, silahlanmış insanlardır. Bir tarafıyla Avrupalı bir tarafıyla Osmanlı diye hoşumuza gidiyor ya! Tarihi böyledir. Bizim çok güzel bir ilişkimiz vardır ama çok güzel kavgalarımız da vardır.

Ya Dino Merlin?

Allah'ından bulsun (gülüyor) O da ilginç bir hikayedir. Bir zamanlar çok uzak bir coğrafyadan dinlediğin birinin Türkiye'deki ilk konserini sen organize ediyorsun. Ben onu radyoda dinlerdim ve yayınlardım. Sonra tanıştık. Türkiye'deki ilk konserini Yusuf Armağan'la organize ettik. Şarkılarını dinlediğin adamla bir hafta berabersin. En son 'Dino artık git uyumak istiyorum. Ben seni CD'den dinlerim' dedim. Çünkü sürekli erken kalkmak zorunda kalıyordum. Aramızda böyle seviyeli bir ilişki oluştu

Sizinle sohbet etmek değil, ancak dinlemek mümkünmüş. Yani iyi hatiptir diyorlar sizin için?

Karşısındakini konuşturmamanın iki türü vardır. Gerçekten 'Ben bir şey anlatacağım' diye iki cümle kurmanıza izin vermez. Ya da siz kayda değer birşeyler söylüyorsunuzdur. Dinlerler. Baktığımızda burada da bir algıyı konuşuyoruz. Belki ben birilerine göre çok sosyal biriyim. Ama aslında hiç sosyal değilim. Görüştüğüm insan sayısı çok az.

Bu yanlış algılar nereden kaynaklanıyor?

Medyadan. Medya=abartı. Medyada tanınan bir figürden o abartıdan sen de payını alırsın. Hamam giren terler.

Entelektüeller dolduruşa geliyor
Müziğe özel bir ilginiz var...

Bunun bedeli çok ağır. Sürekli müzik dinlediğim için sağ kulağımda ağır bir işitme kaybı var . Müzik dinleyerek yürümeyi seviyordum. Biriyle tanıştığımızda 'Ben seni tanıyorum. Hep kulağında kulaklıkla buradan geçiyordun' derlerdi. Entellik olsun diye alıntılamıyorum, Feyerabend'in çok sevdiğim bir sözü vardır 'Dünyadaki her şey bir yana güzel bir insan sesi bir yana' der.

Müzik arşiviniz var mı?

Belki bazılarına ilginç gelebilir ama bir müzik arşivim yoktur. Geçenlerde önemli kulüplerde çalan bir DJ arkadaşla muhabbet ediyorduk. 'Ben işim gereği arşiv yapmak zorunda olduğum için senin kadar keyifli müzik dinleyemedim' dedi. Ben avcı değilim. İyi şarkılar avlamıyorum.

Müziği daha çok ne zaman dinlersiniz?

Sabahtan akşama kadar. Bu mübalağa değil hatta sağlıklı bir cümle bile olmayabilir ama sabah yataktan çıkmak için özlediğim bir şarkıyı dinlemekten daha iyi bir bahane bulamadığım günler oldu.

İlgi duyduklarınız sizin hayatınızın akışını belirliyor galiba...

Bana bu yaşına kadar ne öğrendin diyene şunu söylüyorum. 'Yapabiliyorsan kendi sorularının, kendi dertlerinin peşinden git.' Burnunu beğenmiyorsun, özgüven kaybın var. Bırak estetiğin felsefesiyle uğraşmayı, git parasını ver burnunu yaptır. Çünkü bunu yapmadığında seni hep rahatsız etmeye devam ediyor. O yüzden ben hep kendi sorularımın peşinden gitmeye çalıştım. Bana dışarıdan bakan biri fikr-i sabit, takıntılı diyebilir. Bir dönem bir vesileyle Ahmet Cevdet Paşa okumaya başlamıştım. Yüksek lisans ya da doktora öğrencisi belki o benim kadar şey okumamıştır.

Röportajın başından beri 'Entelektüellik olsun diye söylemiyorum' diyorsunuz. Ne derdiniz var entelektüellerle?

'Sabahtan akşama kadar 'öteki'leştirmenin kötülüğü üzerine konuşanlara/yazanlara yakından bakalım. Bu ülkeye, bu ülkenin tarihine, bu ülkenin anlam-değer dünyasına 'öteki' muamelesi yapanlar aynı kişilerdir. Entelektüeller Türkiye'yi 'öteki'leştirdiler. Biz sıradan insanlar için bu topraklar öteki değildir. Nefret suçlarına karşı mücadele ediyorlar, ama Türkiye ve tarihi hakkında konuşurlarken, gözlerine ve seslerine bakın, nefreti göreceksiniz. Bu toprakların birikimiyle, ahkam kesmeden, genellemeden, mütevazı bir ilişki kurmayı başaramıyorlar. Kulaktan dolma bilgisi olan insanları aşağılıyorlar, ama kendileri de 'kitaptan dolma' bilgilere sahipler, onlar da dolduruşa geliyorlar.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...