Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
41

Bildirimler

Üçlü zirve ardından küresel gerilim

04:00, 21/11/2026, CumartesiG: Güncelleme: 04:02, 21/11/2026, Cumartesi
Yeni Şafak
Putin, Şi, Trump.

Shenzhen’deki üçlü zirvenin ardından uluslararası gündem, kritik gelişmelerle hareketlendi. Trump’ın Avrupa üzerindeki savaşı sona erdirme baskısını artırması, Rusya’nın Ukrayna saldırılarını şiddetlendirmesi, Washington’ın Çinli şirketlere yapay zekâ çipi ihracatına izin vermesi ve Pekin-Tokyo hattında Tayvan kaynaklı gerilimin yükselmesi, küresel siyasetin öne çıkan başlıkları oldu.

Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen üçlü zirvede ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bir araya gelmesinin ardından uluslararası gündem peş peşe gelen gelişmelerle şekillendi. ABD Başkanı Trump'ın Avrupa'ya yönelik savaşı bitirme baskısı, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik yoğun saldırıları, ABD'nin Çinli şirketlere gelişmiş yapay zekâ çipleri ihracatına onay verdiğinin ortaya çıkması ve Pekin-Tokyo hattında Tayvan üzerinden yükselen gerilim, zirvenin ardından dikkat çeken başlıklar oldu.

Trump'tan savaşı desteklemeyin telefonu

Beş Avrupalı yetkiliye dayandırılan bilgilere göre Trump, üçlü zirvenin ardından Air Force One uçağıyla ülkesine dönerken Avrupalı müttefikleriyle telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede Ukrayna'ya silah ve mali destek sağlanması için harcanan milyarlarca doları eleştiren Trump'ın, savaşın sona erdirilmesiyle hem ekonomik kaynakların korunabileceğini hem de can kayıplarının önlenebileceğini söylediği aktarıldı. Trump'ın, Berlin'de bir araya gelen Avrupalı liderlere Putin'in Ukrayna ile barış anlaşması müzakere etme konusunda ciddi olduğunu ilettiği belirtildi. Görüşmeye ilişkin bilgi veren bazı yetkililer, Trump'ın Avrupa'nın Kiev'e yönelik desteğini sert biçimde eleştirdiğini ifade ederken, diğerleri ABD Başkanı'nın her zamanki doğrudan üslubuyla konuştuğunu kaydetti. Görüşme hakkında bilgilendirilen bir yetkili ise Trump'ın esas olarak savaşın sona ermesi ve Avrupa'nın Ukrayna'ya yardım için kaynak ayırmak zorunda kalmaması durumunda bütün ülkelerin sağlayabileceği tasarrufa dikkat çektiğini söyledi.

Putin Avrupa'yı ayağına çağırdı

Rusya lideri Putin, Ukrayna'nın işgalinin sona erdirilmesine yönelik olası bir çözümü görüşmek üzere Avrupalı liderleri Moskova'ya davet etti. Ancak Putin'in daveti, Avrupa ülkelerine barış sürecinde resmi bir rol verilmesini öngören bir taahhüt içermedi. Bu durum, Rusya'nın Avrupa ile doğrudan temas kurma girişiminin kapsamına ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi.

Rusya'dan Ukrayna'ya geniş çaplı füze saldırısı

Üçlü zirvenin sona ermesinden sadece saatler sonra Rusya, Ukrayna'da başkent Kiev dahil olmak üzere kritik altyapı hedeflerine yönelik geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Ukrayna makamları, saldırılarda balistik ve seyir füzelerinin yanı sıra jet motorlu insansız hava araçlarının kullanıldığını, üç köprünün hasar gördüğünü ve en az üç kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise cuma günü yaptığı açıklamada Rusya'nın 110'dan fazla füze fırlattığını ve saldırıların savaşın başlangıcından bu yana gerçekleştirilen en büyük operasyonlardan biri olduğunu söyledi. Zelenski, saldırılarda en az sekiz kişinin hayatını kaybettiğini belirtti.

ABD'den Çin'e çip ihracatı onayı

ABD'de Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi tarafından perşembe günü yayınlanan belgeler, Washington yönetiminin Nvidia ve AMD şirketlerinin bazı Çinli kuruluşlara gelişmiş yapay zekâ çipleri göndermesine izin verdiğini ortaya koydu. Daha önce gizli tutulan kayıtlara göre ABD'li şirketler, aralık ayından itibaren altı aylık dönemde Alibaba, Tencent, Baidu ve BYD'nin de aralarında bulunduğu Çinli kuruluşlara 3,4 milyondan fazla çip gönderilmesi için izin başvurusunda bulundu. ABD Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), bu başvurular kapsamında 879 bin 868 çipin ihracatına, yeniden ihracatına veya transferine onay verdi.

Çin'den Japonya'ya rest

Çin ile Japonya arasında Tayvan üzerinden yaşanan diplomatik gerilim de Shenzhen'deki zirvenin ardından gündeme gelen gelişmeler arasında yer aldı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bölgesel bir toplantı sırasında Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile görüşmekten kaçınmasının ardından Pekin yönetimi Tokyo'ya yönelik açıklamalarını sertleştirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, cuma günü yaptığı açıklamada Japonya'nın Tayvan konusundaki yanlış ifadelerini ve tutumunu düzeltmesi gerektiğini söyledi. Guo, Japonya'nın öncelikli görevinin Tayvan meselesine ilişkin söz ve eylemlerini mümkün olan en kısa sürede düzeltmek olduğunu belirterek, tarihî konularda doğru bir yaklaşım benimsenmesi ve Çin'in tarihine ilişkin nesnel ve rasyonel bir anlayış geliştirilmesi çağrısında bulundu. Pekin yönetiminin açıklamaları, Çin ile Japonya arasındaki ilişkilerde Tayvan meselesinin önemini bir kez daha ortaya koydu.

Trump: Ülkemize saygı duyuyorlar

  • ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında Çin ziyaretini değerlendirerek görüşmenin olumlu geçtiğini söyledi. Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in kendisini uçaktan inişinde karşılamasına ilişkin, "Şi uçakta beni değil, ülkemizi karşıladı. Bu daha önce asla yapmadığı bir şey. Bu, ülkemize saygı duyduğu anlamına geliyor" dedi. Üçlü zirvenin tarihi olduğunu belirten Trump, "ABD, Rusya ve Çin, nükleer bir çatışmanın yaşanmasına asla izin verilmemesi konusunda mutabık kaldı" diye konuştu. ABD Başkanı, "Putin ile harika bir ilişkim var ve bu iyi bir şey, Şi ile de çok iyi bir ilişkim var ve bu da iyi bir şey. Ülkemiz şu anda güvendeyse sebebi budur" değerlendirmesini yaptı. ABD'nin yapay zeka alanında Çin'in önünde olduğunu savunan Trump, "Veri merkezleri için çok güçlü şekilde mücadele edeceğiz çünkü Çin'in bu alanda öne geçmesine izin vermeyeceğiz" dedi. Trump, ABD'li şirketlerin ülke dışında veri merkezleri kurmasına izin vermeyeceklerini vurgulayarak, "Eğer bunu yaparlarsa, yapabilirler ama onlara çok büyük bir vergi uygulayacağız" diye konuştu. Trump, veri merkezi yatırımlarının ABD'de kalmasının önemini vurgulayarak, şirketlerin ülkenin farklı eyaletlerinde yatırım yapabileceğini belirtti.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...