Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
23

Bildirimler

Darbe her zaman olabilir

Emeti Saruhan00:00, 14/10/2012, Pazar
Yeni Şafak
Darbe her zaman olabilir

12 Eylül Kazanında Bir Gazeteci kitabında 12 Eylül dönemindeki tanıklıklarını anlatan gazeteci yazar Nazlı Ilıcak, parti kurma çalışmalarını, Süleyman Demirel'le mektuplaşmalarını ve hapishane anılarını anlatıyor. Ilıcak kitabı yazma sebebinin 'Darbeyi destekledi' ithamlarına karşı, 12 Eylül'e karşı çıktığını, yazılarından dolayı gazetenin 2-3 kez kapatıldığını ve hapse girdiğini hatırlatmak olduğunu söylüyor. Darbeci gibi gösterilmesine sebep olan yazılarının da sansüre uğradığını anlatan Ilıcak'la evinde görüşüp, kahve eşliğinde darbeleri konuştuk.

12 Eylül'le ilgili bir kitabı şimdi yazmanızın sebebi ne? 12 Eylül'ün yargılanma sürecine katkı sunmayı mı hedeflediniz?

Şu anda darbe konuları çok tartışılıyor. Benim 12 Eylül'le ilgili notlarım vardı. Onları değerlendirmek istedim. Darbe sürecinin yargılanması da çok önemli, ona da katkı sağlayabilir ancak kitapta illa ki Evren'in yargılanmasına yönelik unsurlar yok. Benim şahit olduğum parti kurma çabaları var. Süleyman Demirel'le mektuplaşmalarım, Celal Bayar'la ilişkiler, kendi özel serüvenim diyebileceğim hapishane anılarım var. 12 Eylül öncesinde hep Tercüman'ın kusurlu olduğu, kutuplaşmanın bir parçası olduğu gibi söylemlere karşı da önsözde herkesin mesuliyeti olduğunu anlattım. Kimi Maocu, kimi Sosyalist Sovyet çizgisinde olan solun da birbirileriyle aralarında silahlı çatıştığını söyledim.

Kitabı yazmanızın bir nedeninin de sizin darbe yanlısı olduğunuzu söyleyenlere cevap vermek olduğunu söylüyorsunuz. Neden sizin 12 Eylül'ü desteklediğinize dair bir düşünce oluştu?

Balyoz davasında müdahil oldum. Açıkça hedef alınan gazeteciler arasındaydım. Hatta öldürülecek gazeteciler listesindeydim. Bundan sonra 'Nazlı Ilıcak 12 Eylül'de askeri destekledi' gibi bir tevatür çıktı. O dönem yazılarda gazete kapanmasın, yazı sansürlenmesin diye denge cümleleri kullanmak mecburiyetindeydik, çünkü hemen gazeteyi kapatıyorlardı. Bazen de bakıyordum eleştiri cümleleri ayıklanmış, sadece denge sağlansın diye koyduğum övücü cümleler kalmış. Böyle şeyler de başıma geliyordu. Halbuki tam aksine gazeteye sokabildiğim kadar 12 Eylül'e muhalif yazılar yazdım ve bunlardan dolayı hapse girdim. Bugün de cuntanın yargılanmasını onaylıyorum. O manada bana yönelik bir kara propaganda var.

MEDYA 12 EYLÜL'DE ASKERLE BİRLİK OLMADI
O dönem medyanın tamamında durum böyle değil miydi? Eleştiri yapmak mümkün müydü?

İktidara el konduğu için eleştirmek mümkün değildi, yasaktı. Gazete kapanıyordu. 28 Şubat'ta "Bu da darbeydi, korktuk sindik" deniyor ama aynı şey değil. 12 Eylül'de, 28 Şubatvari bir işbirliği yapmadı medya. Daha gazeteciydi insanlar, patronlar da öyleydi. Menfaat peşinde koşmak, büyük işbirlikleri yapmak, hükümet devirmek gibi bir durum yoktu. 12 Eylül'e herkes karşı çıktı ama belli edemedi. Buna mukabil halk kitlesi başta destekledi, bunu kabul etmek lazım. Çünkü çok büyük terör ve anarşi ortamı yaşanıyordu. Ben eleştirebildiğim ölçüde gazetede ve makalelerimde bunu eleştirdim. Zaten sansüre uğrayan yazılarımı da kitabımda yayınladım. Cüneyt Arcayürek, Uğur Mumcu gibi isimler darbeden sonra "Başka ne olabilirdi ki" gibi yazılar yazdılar ve Evren o yazıları beni destekleyen gazeteciler diye kendi kitabına aldı. O kitapta benim yazılarım yok.

12 Eylül'ü oluşturan şartları anlatırken kimin yaptığı hiç ortaya çıkarılamayan bazı hadiselerden söz ediyorsunuz. Ergenekon benzeri bir yapılanmanın o dönemde de var mıydı?

Ergenekon dediğimiz yapı 12 Eylül öncesinde de var. Fakat tek başına Ergenekon yaptı kolaylığına kaçmamak lazım. Orada herkesin bir kusuru var. Gerçek anlamda hem ülkücüler hem solcular çatıştılar. Üniversiteler işgal edildi. Herkesin kendi kurtarılmış bölgesi oldu. Sosyalist sol kendi içinde ağır bir şekilde kutuplaştı. Kontgerilla bu zemini kullandı. Ecevit'e yönelik kurşun atma olayı bence tamamen ülkeyi karıştırmak için bir tertipti. Bazı öğrencilere silahların verilip yönlendirilmesi, bazı yerlere bomba atılması... Sıkı yönetim bir çare olacakken tam aksine askerler bir adım atmış oldu.

DARBE ŞARTLARINA ORDU KATKI YAPTI
Kitapta darbe şartlarının olgunlaşmasının beklendiğini anlatıyorsunuz. Buradan darbenin gerçekten asayişi sağlamak için yapılmadığını düşünebilir miyiz?

Türkiye'de asker her zaman sözde "gerekiyor " iddiasıyla hareket ediyor. Ben iş başında kalayım diye hareket etmiyor. Şartlar oluşuyor. Kominizm tehlikesi var, anarşi var. Bir zaman geliyor meşru yollardan durdurmak istemiyor bunu. Biz müdahale edelim ülkeyi kurtaralım diyorlar. 1979'da darbe kararı almışlardı ancak ara seçimler, yeni iktidar onları durduruyor. Şartların olgunlaşmasını bekliyorlar. Biraz da şartların ağırlaşması için katkı sağlıyorlar. Ama kalıcı olmayı düşünmüyorlar.

EVREN'E KOLTUK SICAK GELDİ
1980 darbesinde de kalıcı olmayı düşünmüyorlardı. Sonra neden kaldılar?

Koltuk sıcak geliyor. Ayrılmayı o kadar da arzu etmiyorlar. Muhakkak bir ayrılma hedefleri var ama "Daha uzun süre kalalım, çekidüzen verelim. En doğrusunu biliriz. Cumhuriyeti koruyup kollamak bizim işimiz. Vatanı en çok biz severiz. Politikacıların kişisel hesapları vardır." diye inanıyorlar. Gençlikten beri okuyarak bu disiplin içinde yetişiyorlar. Bugünkü iktidarın harp okullarında okutulan müfredatı değiştirmesi çok önemli.

Sizce darbeler tamamen tarihe karıştı mı?

Hayır, darbe her zaman olabilir. Türkiye'de darbeler emir komuta zinciri ile olur. Ak Parti geldiğinde emir komuta zinciri içinde Hilmi Özkök ikna edilebilseydi kesin bir darbe olmuştu. O bakımdan böyle bir emir komuta heyeti meşruiyetçi düşüncelere sahip değilse pekala olur. Özel kuvvet komutanları bir de genel kurmay başkanı, herşeyi istedikleri gibi yönlendirirler. Bunu bir şekilde dağıtmak lazım. Harp okullarında okutulan müfredat önemli. Özel Harp dairesi, Genelkurmayın içinde bir de sonradan Bilgi Destek dairesi adını alan psikolojik harp dairesi var. Oralarda kara propaganda yapabiliyorlar. Çok sıkı bir denetim lazım.

Kemal sitem ederdi

Gazetenin kapatılmasına neden olan yazıları eşiniz yokken gazeteye koyuyormuşsunuz. Kemal Ilıcak size bunun için sitem eder miydi?

Kemal varken bazı yazılarımda münakaşalarımız olurdu. O yokken ben kimseyi dinlemezdim. Kemal hem benimle guru duyar hem de sitem ederdi. Gazete kapanırdı çünkü. "Doğru değil Nazlı bu" derdi. Neticede darbe şartları var gazete kapanıyor, mağdur oluyor.

Hapishanede sizi en çok ne etkiledi?

Benim kaldığım yerde yargılanan kadınlar kalıyordu. Cezaları kesinleşince başka cezaevlerine gidiyorlardı. Onlar ayda bir ya da iki ayda bir mahkeme önüne çıkarlardı. Onların hazırlıkları etkilerdi beni. Kapalı dünyadan dışarı çıkarken saçını yapıyor, boyuyor, makyaj yapıyor, en düzgün kıyafetini giyiyor ve insan içine çıkıyor. Gazetelerde yer alıyor. Siz dışarıdan okuyorsunuz cinayet vakalarını, orada içeriden görüyorsunuz. Bir Gaddar Fatma vardı manşetlerde yer alan. Sevgilisiyle bir olmuş, kocasına elektrik verip öldürmüşler. Haberden 3 gün sonra Gaddar Fatma geldi. Zavallı, kendi halinde, sürekli ağlayan bir kadın. Bunu yapmış ama gazetedeki Gaddar Fatma'yla alakası yok. Cinayet planlayacak bir kadın değil. Sevgilisi yönlendiriyor herhalde. O zaman boşanma zor, sosyal olarak bunu göğüsleyemiyor, öldürüyor. Kadının bu sosyal statüsü beni çok etkilemişti.



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...