Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
24

Bildirimler

Eşeğe semer vuran kalmadı

Emeti Saruhan00:00, 12/10/2008, Pazar
Yeni Şafak
Eşeğe semer vuran kalmadı

Yalova'nın son semercisi, Sadettin Usta mesleğini bırakmaya hazırlanıyor. Dedesi de babası da semerci olan ve kendine ehl-i hayvan terzisi diyen Sadettin Usta, doğduğundan beri haşır neşir olduğu mesleği hakkında bir kitap hazırlanmasına ön ayak olarak en azından kitaplarda yaşamasını sağlamış.

Köyümüzde ata, eşeğe binecek kadar şanslı olanlarımız dışında, semeri sadece atasözlerinde duyan ve ne olduğunu bilmeyen bir kuşağız. Bizden sonrakiler belki atasözlerinde bile duyamayacak. Ulaşım otomobillere, trenlere, yükler comboların, dobloların sırtına yüklendikçe, evin emektarları; doru atlar, boz eşekler de birer birer çekilip gitti hayatımızdan. Onlarla birlikte nalbantlar ve semerciler de… Son ustalar dükkanlarının kapısına kilit vurup giderken, bizse sadece onları değil, el emeği göz nuru sanatlarımızı da uğurluyoruz arkalarından. Çünkü geleceği olmayan bu sanatların, çırağı da yok. Ustalar mahzun ama yapabilecekleri bir şey de olmadığı için durumu kabullenmişler.


3 KUŞAK SEMERCİ

Yarın öbür gün göremeyeceğimiz semerci ustalarından biri Sadettin Aydın. Çünkü o da ekmek teknesi dükkanını kapattı kapatacak. 57 yaşındaki usta, kendini bildi bileli bu meslekle haşır neşir. Çünkü dedesi de, babası da, amcası da, amcasının oğlu da semerciymiş. Böyle bir ortamda doğan Sadettin Usta başka bir iş yapmayı hiç düşünmemiş. 'Kendimi bildim bileli bu işi yapıyorum' diyor. Küçükken babasına yardım etmiş. Lisedeyken de okulu bırakıp tamamen semercilik yapmaya başlamış. O zamanlar iş çokmuş. Sabahlara kadar çalıştıkları geceleri hatırlıyor Sadettin Usta.


EHL-İ HAYVAN TERZİSİ

Semerciliği hep severek yapmış usta. "Pis iştir aslında ama ben bunu yapmaktan haz alıyorum" diyor. Bazı insanlar tarafında hor görüldüğünü hissettiği mesleğinden de hiç utanmamış. Gençliğinde tanıştığı kızlara, "Ya mühendisiz diyelim, ne olacak!" diyen arkadaşlarına inat, yalan söylemezmiş. "Ne iş yapıyorsunuz?" diye soranlara "Ehl-i hayvan terzisiyim" dermiş. "Ehl-i Hayvan terzi mi?" diye soruyorum. Sadettin Usta "Evet ben Ehl-i hayvan terzisiyim. Beygir, eşek evcil hayvanlar. Ben de onların terzisiyim. Ölçülerini alır, keser biçer, onları giydiririm. Öyle değil mi ya? Terziyim bi yerde" diye gülüyor.


DOĞALGAZ GELDİ SEMERCİLİK BİTTİ

Sadettin Usta İstanbul'da hiç semerci kalmadığını söylüyor. Yalova'da da bir tek o kalmış. Anlattığına göre meslek asıl otomobillerden sonra değil, doğalgaz geldikten sonra bitmiş. Eşekler genelde odun getirmede kullanılıyormuş. Doğalgaz geldikten sonra eşeklere de ihtiyaç kalmamış, semercilere de. Şimdi ancak dağlık köylerde beygir ve eşekler kalmış. Bir semerin en az 5 yıl, iyi bakılırsa 10 yıl dayandığını düşünürsek, neden iş olmadığını da anlamak zor değil. Usta semerin tanesini 300 liraya yapıyor. 150 lirası masraf. Sabahtan akşama çalışarak 3 günde bir semer bitiyor. Alınan para günlük yevmiyeyi bile karşılamıyor. Zaten iş de yok. Eskiden gelen tamir işleri de gelmiyor. Sadettin Usta babadan kalan birkaç ev ve dükkanın kirasıyla geçiniyor. Onunki şimdilerde iş değil, gönül birlikteliği.


6 AYDIR İŞ YOK

Eski zamanlarda bir ayda 40 semer yaptıkları oluyormuş. Son 15 yıldır işler kötüymüş. Şimdi ayda 4 semer yaptığı günleri bile 'iyi zamanlardı' diye yad ediyor. Çünkü son 6 aydır tek bir semer siparişi bile gelmemiş. Bir ara hediyelik küçük semerler yapıp turistik bölgelerde satmayı düşünmüş ama çırak bulamamış. 'Geleceği yok ki işin, nasıl çırak olsun' diye soruyor. Kendi oğlu da Ege Üniversitesi Zıraat Mühendisliği'ne başlamış. Aile mesleği onunla sona erecek. 'İnsan yetişmedi, olay bitti. Emekli olduk biz artık, tamam. Allah'a şükrediyoruz. Cenab-ı Allah 'bitti senin kısmetin, başkası çalışsın' diyor.' sözleriyle özetliyor durumu.


MESLEKTEN SAYILMIYORMUŞ

Meslek bitiyor bitmesine ama Sadettin Usta, semerciliğin zaten hiç meslek olarak görülmediğinden yakınıyor. Bütün kitapları araştırmış, meslekler arasında semerciliğe rastlamamış. Üniversitede öğretim görevlisi olan komşusu Nuri Bey'e iletmiş durumu. O da araştırmış. Görmüşler ki gerçekten semercilik diye bir meslek geçmiyor kitaplarda. Bunun üzerine Nuri Bey semercilik üzerine bir araştırma yapmış ve bir kitapçık çıkarmış semercilikle ilgili. Bir tane de Sadettin Usta'ya hediye etmiş. Bu kitapla birlikte semercilik ilk defa el sanatı olarak geçmiş. Sadettin Usta mesleği bırakacak bırakmasına ama en azından gelecek kuşaklara bu kitap sayesinde mesleğinin inceliklerini aktarma

fırsatı bulmuş.


Semer Gürgen'den olur

Sadettin Usta semeri nasıl yaptığını şöyle anlatıyor. 'İki çeşit semer vardır. Uzun semer, çatal semer. Bizim buralarda uzun semer olur. Odun taşımak içindir daha çok. Çatal semer, Antalya taraflarında olur, kısa semerdir. Semeri yaparken önce yatağını yaparız. Keten çuval alıp içine yardığımız sazları koyarız. Bu semerin iç kısmıdır. İznik gölünden gelir sazlar bize. Sonra ağaçlarını yerleştiririz. Ağaç aksamını Gürgen ağacından yaparız. Çünkü hem hafif hem de dayanıklıdır. Bunları üstünü hakiki keçi derisi ile kaplar, sonra da yünden yapılma keçe koyarız. Semerin süslerini de boncuklarla yapıyoruz. Semer hayvanın sırtına şak diye oturur. Biz mesleği bırakınca bilmem kim oturtur.'



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...