Tıp Tarihi üzerine çalışan Prof. Dr. Ayten Altıntaş, son on yıldır özellikle ilgisini çeken Osmanlı Tıbbı üzerine yoğunlaşarak Osmanlı hekimlerini araştırdı. Bu ilginin sonucu olarak geçtiğimiz günlerde Altıntaş'ın Osmanlı Hekimlerinin Sağlık Kuralları isimli kitabı yayınlandı. Osmanlı tıbbının 'Eski Tıp' diye adlandırdığımız binlerce yıldır uygulanan tıbbın içinde olduğunu söyleyen ve özellikle Osmanlı tıbbında hekimlerin sağlıklı yaşamayı ön plana aldıklarını ve bu sebeple tıp kitaplarının yarısının sağlıklı yaşam bilgisine ayrıldığını ifade eden Prof. Ayten Altıntaş'la Osmanlı tıbbını konuştuk.
Osmanlı hekimleri tarafından sağlıklı yaşam için teneffüs edilen havaya önem verildiğini anlatan Prof. Altıntaş, iyi havanın özelliklerini şöyle anlatıyor: 'Hava çok sıcak ve çok soğuk olmamalıdır. İyi hava temiz, saf görünen, buruna rahatsız edici kötü kokuların gelmediği havadır. İnsan havayı soludukça safa buluyor, rahatlıyorsa, başı ağrımıyor, gündüz vakti uykusu gelmiyorsa böyle havalı yerler iyidir.' Altıntaş, Osmanlı tıbbında sıcak havanın, vücudu zayıflattığı, insanın hastalıklara karşı direncini azalttığını, vücudun dengesinin bozulmasına sebep olduğunun düşünüldüğünü söylerken diğer havaların etkilerini ise 'Nemli, rutubetli havalar vücutta birikmiş atılamayan maddelerin kokuşmasına ve insan tabiatının kirlenmesine sebep olur. Eğer havada fazla kuruluk var ise bu bedeni kurutur, kuru hava insanda denge halinde olan safra ve sevda hıltlarını arttırır ve sağlık bozulur' şeklinde sayıyor. Osmanlı tıbbında sağlıklı yaşamak için önem verilen şeylerden birinin de yaşanılan yer olduğunu anlatan Altıntaş, dağlık yerlerin havasının alçak yerlerin havasına ve soğuk havanın sıcak havaya tercih edildiğini söylüyor.
Osmanlı tıbbında sağlıklı yaşam için giyim kuşama da önem verilmiş. Prof. Altıntaş, kışın sıcak nitelikli, yazın soğuk nitelikli kumaşların tavsiye edildiğini anlatıyor ve 'Osmanlı tıbbında yünden yapılmış çok çeşitli dokumalar kışlık elbise yapmakta kullanılmış, pamuktan havlu gibi dokunmuş kalın iç giysiler giyilmiştir. Yazın ise keten ve pamuktan dokunan kumaşlar kullanılmıştır. İpekli kumaşlar ise ketenden sıcak fakat pamuktan soğuktur. Yaz sıcaklarında öncelikle keten, sonra ipek en son da pamuklu kumaşlar tercih edilmelidir. Kürk seçiminde soğuk havalar için samur ve tilki tercih edilmelidir. Keçi derisi ve kuzu derisi de tercih edilebilir. Sincap kürkü ve kakım kürkü ilk ve sonbaharda tercih edilmelidir. Kalın ve sert dokunmuş giysiler bedeni zayıflatır' diyor.
Osmanlı hekimlerinin sağlıklı yaşam için önem verdiği şeylerden biri de spordu. Prof. Altıntaş Osmanlı hekimlerinin sporun beden, özellikle sırt ısınıp kızıp, ter gelmeye başlayıncaya kadar yapılması gerektiğini söylediklerini anlatıyor. Ter derinin kıllarının dibinde fark edilmeli fakat bu ter gözeneklerden dışarı çıkıp damlamamalıdır. Osmanlı hekimleri bu şekilde yapılan spordan sonra insana bir sevinç, neşe geleceğini ve iştahının artacağını söylüyorlar. Ancak spor her istendiği zaman yapılamaz. Sporun yapılması gereken vakit konusunda bütün hekimlerin ortak kararı; Yiyeceğin hazmedilmiş olduğu, bağırsaklardan besinlerin fazlasının boşaltılmış olduğu vakittir. Prof. Altıntaş, Spora birden değil ısınılarak başlanması gerektiği konusunda hekimlerin uyardığını ve ata binmek, salıncağa binmek ve yavaş yavaş sallanmak, bunları yapamayacak durumdaysalar at arabasına binmek veya gemiye binmek gibi sporları tavsiye ettiklerini söylüyor. Altıntaş, 'Ata binmek dengeli itidalli yapılırsa tüm bedenin sporudur ve tüm bedeni besler takviye eder, atılamayan maddelerin ayrışması ve atılmasını sağlar. Salıncağa binmek ise özellikle hastalıktan yeni kalkanlar için uygundur. Hızlı sallanmak iyi değildir çünkü bedenin ısısı çok artar ve bedendeki yararlı birçok maddeyi de ayrıştırır' diyor.
Prof. Altıntaş, günümüzün detoksu sayılan arınma konusunda Türk Hamamının çok tavsiye edildiğini söylüyor. 'Sağlıklı yaşam için çok önemli olan kurallardan biri olan vücutta birikip atılamayan ve ileride hastalık yapabilecek maddelerin atılmasında hamam çok önemli bir yardımcıdır' diyen Altıntaş hamam için unutulmaması gerekenleri şöyle anlatıyor: 'Hamamda yıkanmak ömrü uzatmaz fakat sıhhatli olmaya, vücudun sağlığına ve tüm bedene faydalıdır. Hamamın insan sağlığına faydalı olabilmesi için hamam binasının eski olması, kubbelerinin geniş ve yüksek olması, tepesi de kil ile sıvanmış olması gerekir. Hamamda akan suyun tatlı kaliteli su olması ve hamam suyunun çok sıcak ve çok soğuk olmaması gerekir. Osmanlı hekimleri hamamın bölümlerine ve onların olması gereken özelliklerine önem verirler. Hamamda birbirine açılan başlıca üç bölüm olmalıdır; Dışarı kısım, Orta kısım ve İçeri evi (halvet) tir. Hamama dışarıdan girildiğinde her bölümde bir müddet kalarak girmeli, çıkarken de her bölümde bir müddet durarak çıkmalıdır. Osmanlı hekimleri mutedil sıcaklıktaki hamama girip fazla kalınmadan yıkanılıp çıkıldığında, insan ruhunu ferahlattığı, bedeni kuvvetlendirdiği, insanın kendini hafif hissettiği konusunda hemfikirdirler'
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.