Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
24

Bildirimler

Hastaya söylemeseniz de kanser olduğunu biliyor

Emeti Saruhan00:00, 26/04/2009, Pazar
Yeni Şafak
Hastaya söylemeseniz de kanser olduğunu biliyor

Kanser hastalarına psikolojik destek veren Onkopsikolog Melek Yılmazer hastadan kanser olduğunun saklanmasının doğru olmadığını çünkü söylemekten çok nasıl söylendiğinin önemli olduğunu belirtirken, pek çok hastanın söylenmese de kanser olduğunu zaten anladığını ifade ediyor.

Kanser. En korktuğumuz kelimelerden biri. Geldiği zaman hem bedenimizi altüst ediyor hem de hayatımızı. Ama belki de kanserin kendisinden çok temsil ettikleri korkutuyor bizi. Kanser eşittir ölüm düşüncesi, en çok ihtiyacımız olan şeyi, moralimizi alıp götürüyor. Yakınlarımız tabi ki yardımcı oluyor ama onlara kim yardım edecek? Pek çoğumuzun bilmediği ise yalnız olmadığımız. Melek Yılmazer ve onun gibi pek çok onkopsikolog hastanelerde görev yapıyor. Bu zorlu savaşlarında, kanser hastalarının hayata tutunmalarına yardımcı olmaya çalışıyorlar. Mesleklerinin en zor dakikaları ise hastalarına kanser olduğunu söyledikleri anlar. Kanser Savaş Daire Başkanlığı Psikososyal Alt Dairesi Başkanı olan Yılmazer, “Bir hastaya kanser olduğunun söylenip söylenmemesi değil, nasıl söyleneceği önemlidir.” diyor.


KANSERİN ADI BİLE KORKUTUCU

1988 Hacettepe Tıp Fakültesi Psikoloji bölümünden mezun olan Yılmazer, SGK hastanelerinin pek çok bölümlerinde çalışan sağlık psikologlarından biri. Ankara Numune Hastanesi Radyasyon Onkolojisi bölümüne atandığında ne yapılabileceğini bilmediğini söyleyen Yılmazer, “Bir çok kişi 'Moral mi veriyorsun sadece?' diye soruyordu. Teorik bilgilerin ötesinde bir çok şeyi hastalarım ve hasta yakınlarından öğrendim. Kanserle baş etme açısından bir çok şey yapılabileceğini gördüm.” diyor. Halkın genelde psikolog desteğine dirençle yaklaştığını ifade eden Yılmazer, kanserden çok algısının korkutucu olduğunu bu nedenle önce hasta yakınlarına bilgilendirme yaptıklarını anlatıyor. Yılmazer, “Tedavi ekibi, hasta ve hasta yakını. Bu üçgenden hiç birini dışarıda bırakamayız. Kanser eşittir ölüm olmadığını, evet ölümle yüzleşme ama kesin ölüm olmadığını, tedavinin mümkün olabileceğini, geç evrelerde bile hastanın yaşam kalitesinin arttırılabileceğini anlatmaya çalışıyoruz.” diyor.


SÖYLENMESE BİLE BİLİYORLAR

Doğru olanın bir hastaya kanserli olduğunun söylenmesi olduğunu ifade eden Dr. Yılmazer, “Ama daha önemlisi nasıl ve ne zaman ve ne şekilde söylendiği. Bir kanser hastasıyla tanıyı paylaşmak bir sanattır. Bir hastaya doğrudan siz kansersiniz demek çok kolay. Gerçeği saklamak da hiç tasvip etmediğimiz bir şey. Aslında bütün hastalar kanser olduğu söylenmese bile etraftaki koşuşturmacalardan, itina ile koruma kollamadan, aile içinde fısıldaşmalardan, beden dilinden tanısını bir şekilde biliyor. Bunu yaptığım görüşmelerden anlıyorum. Onun için karşılıklı tiyatro oynanıyor bazen.” Amaçlarının kanser tanısını kabul etmesi olmadığını ancak hastalığını ve tedavinin artılarını eksilerini, durumla nasıl baş edebileceğini öğrenmesi olduğunu söyleyen Yılmazer, hasta yakınlarının da hasta ile kendisi arasında bariyer oluşturduğunun altını çiziyor.


FIRTINALI DENİZDE KÜREK ÇEKMEK

Bir hastaya kanser olduğunu anlatırken önce yaşadıklarını anlattırdığını, hastalığı hakkında ne kadar bilgisi olduğunu ve ne kadarını öğrenmek istediğini söylüyor Yılmazer. “Hastaya gereksiz bilgi vermemek lazım. Hasta hastalığını öğrenmek istemeyebilir. Bunu görüşmenin 5-10 dakikası içinde anlayabilirsiniz.” Yılmazer, kanser kelimesini kullanmadan önce hastalarına bir benzetme yapıyor: “Sizinle fırtınalı bir denizde bir sandala bineceğiz. İki kürek var. Bu küreğin birini siz çekeceksiniz birini biz çekeceğiz. Bir taraftan çekersek olduğumuz yerde döneriz. Birlikte asılırsak bu küreklere bu hastalık sürecinde kolayca yol alabiliriz.” Hastaya süre vermenin de çok yanlış olduğunun altını çizen Yılmazer ölecek denilen bazı hastaların uzun süre yaşadığı, yaşaması beklenen bazı hastaları ise daha erken kaybedebildiklerini söylüyor.


Çocuklarına öldüğünü nasıl söyleyeceğimizi konuşuyorduk

Dr. Melek Yılmazer bazı hastalarının onu şaşırttığını anlatıyor. Beyin tümörüne sahip bir hastam var. Hastalığı iki defa nüksetmişti. İngilizce öğretmeniydi ve hayatta en sevdiği şey öğretmenlikti. Hayatının sona erdiğini ve artık öğretmenlik yapamayacağını düşünüyordu. Birkaç görüşmede ciddi şekilde ölümü konuştuk. Ölüm anını, bunun çocuklarına nasıl anlatılabileceğini… Ama gözlerinde 'asla yenilmeyeceğim' pırıltısı vardı. İlk başta biraz kötü seyretti hastalığı. 4. görüşmemizde “Melek Hanım, ben bu hastalığa yenilmeyeceğim ve öğretmenliğe geri döneceğim” dedi. Oturduk bir program çizdik. O dönem kendisi için bir yıl gibi bir yaşam biçmişti. Şu anda 4 sene oldu. Öğretmenliğe geri döndü ve hastalığı kontrol altında. Hasta okullarına hasta olarak çağırıyoruz. O da “Ben yapabildiysem herkes yapabilir” diyor.


Beyin vazgeçmeden beden vazgeçmez

Bazı son dönem hastaların hayata tutunma güçlerine hayran kaldığını anlatan Yılmazer, inanç, maneviyat, aile desteği ve kişilik yapısının çok önemli olduğunu söylüyor. “Polyannacılıkla karıştırmamak lazım ama olumlu düşünmeye odaklanmak zorundayız. Pozitif düşüncenin gücü yadsınamaz. Yaşantının her anında olumlu bir şey bulabilen bir hastaysa zaten tedavi sürecinde de buluyor. Negatif karamsar hastalarımız daha çabuk yeniliyorlar.” diyen Yılmazer beyin vazgeçmeden vücudun yenilmeyeceğini söylüyor. Kanser hastalarıyla çalışırken bazen dengeyi koruyamayıp özel iletişimleri olan hastaları ile özdeşim yaptıklarını anlatan Yılmazer, “Kanser gibi yaşamsal krizlerle karşılaşan kişiler bir tehlikeyi fırsata dönüştürürler. Hayatın önceliklerini görebilmek, hayatı ertelememeyi öğrenmek, sevdiğiniz kişilerle daha çok bir arada olabilmeyi seçebilmek ve risk alabilmek. Kanser hayata başka bir bakış açısı kazandırdı bana.” diyor.



Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...