Türkiye, dünyada belki sol üzerine en çok yazılan, konuşulan konu olmasına rağmen, bütün bunların tersine solun siyaseten en güçsüz olduğu ülkelerden biri. Her seçimde sol partilerin başarısızlığı ve alternatif arayışlar gündeme gelir. 22 Temmuz sonrasında da tartışmalar ve arayışlar yine arttı. İşte önümüzde 2009'da yerel seçimler var ve sol açısından şimdilik parlak görünmüyor. Çünkü sol adına ortaya çıkan adaylar, fikir, proje ile değil toplumsal popülerlikle seçim kazanmayı umuyorlar. İşte bunlar bu kitabın ortaya çıkmasına yol açtı. Bu kitapta benim birkaç hedefim var.
İlki Türkiye'de soldaki arayışları kamuoyuna sunmak. Kimlerdir nasıl bir Türkiye okumaları vardır ve çözüm önerileri nedir? İkincisi, Türkiye'deki bu arayışlara model olabilecek Almanya'daki Sol Parti deneyimini paylaşmak. Üçüncüsü Türkiye ve dünyadaki hem ideolojik hem de toplumsal dönüşüme solun bakışının ne olacağını sunmak. Ve benim bu tabloyu nasıl okuduğumu paylaşmak.
Evet, var hem de büyük bir fark var. Tarhan Erdem, Türkiye için yeni bir siyasetin ismen “sol” olmak zorunda olmadığını hatta sol ile başlamanın dezavantajlı olduğu söylerken, Hasan Bülent Kahraman tam tersine temel ihtiyacın, özellikle sol olmak zorunda olduğunu ve bunun özellikle vurgulanması gerektiğini söylüyor. Diğer isimler, var olan alternatif arayışların doğrudan aktörleri ya da içinde olanlar. Her biri ile solun krizini, solun Türkiye serüvenini ve içinde oldukları arayışların nasıl bir sol tasavvur ettiklerini konuştuk. Çatı Partisi arayışını Ayhan Bilgen ile, Yeni Akıl Hareketini, Fuat Keyman ile, 10 Aralık Hareketini Burhan Şenatalar ile, Geniş Sol Birliği Ufuk Uras ve Erol Katırcıoğlu ile konuştuk.
Yeni Akıl Hareketi dışında solun kurtuluşunu CHP'de gören yok. Yeni Akıl Hareketi de CHP'ye yerel seçimlere kadar süre tanımış durumda. Bütün arayışların bir araya gelmelerinin zorunluluğu vurgulanıyor ama somut öneri yok. Bu konuda Hasan Bülent Kahraman'ın somut önerisi var: arama toplantısı yaparak sonuca ulaşmak. Tabi bir de herkes sola ihtiyaç var diyor.
Eğer siyasi partileri bir yelpaze içinde görürsek, Türkiye'deki siyasetin ve partilerin çoğunun yelpazenin sağında yer aldıkları. Yani Türkiye'de kısa geçmişi olan demokrasimizi siyasetin sağında konumlandıklarıdır. İkincisi, sol parti olarak anılan CHP'nin hiçbir zaman sol parti olmadığı. Ve sol parti olmayı denediği yıllarda bunun toplumda karşılığını gördüğü. Buna bağlı olarak bir diğer iddiam, yüzde 70 (sağ), yüzde 30 (sol) ya da 75/25 oranının anlamı olmadığı. Yani bu oranlar şimdiye kadar yapılmış seçimlerden çıkan rakamlar. Ancak sol söylemin kamusallaştığı her dönemde toplumun sol oy vereceğini ve bu oranın yüzde 40-50 olacağını düşünüyorum.
Tabi her iki ülkenin konteksleri farklı olsa da, evet. Çünkü Almanya'da Sol Parti, güçlü bir Sosyal Demokrat Parti ve Yeşiller/Birlik 90 Partisine rağmen ortaya çıkıp kendine yeni bir taban yaratıyor. Bu çok önemli. Çünkü Türkiye'de alternatif hiçbir arayış, CHP'yi küçültemedi. Ben bu yüzden CHP için “hayali engel parti” diyorum. Oysa Sol Parti kısa sürede hem yerelde hem de ulusalda başarı yakaladı. Bu açıdan doğrudan model olmasa bile, Türkiye'deki alternatif arayışların bence iyi okuması gereken bir deneyim.
Olması gereken kendine sol diyen hareketin sistemin mağdurlarını kapsayacak bir dil üretmesi ve bunu örgütlemesidir. Bunu ancak yeni bir siyasi hareket yapabilir. Ve bu hareketin aktörleri var olan kimliğin dışındakilerden oluşmalı. Yani, bu yeni sol partinin / hareketin kurucuları /sözcüleri arasında başörtüler olmalı, Kürtler olmalı, Aleviler olmalı. Kısaca bu siyaset ancak tüm mağdurları kapsadığı ölçüde sol olabilir.
CHP, kapanmadan solun kurtulması mümkün değil. Çarşaf açılımı CHP için geç kalınmış ancak sol için yetersiz bir hamledir. Kaldı ki, hepimiz Baykal'ın kişiliğinden hareketle bu açılımın samimiyetini tartışıyoruz.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.