Bebeğiniz yoğun bakımda. Onu kaybetme korkusu içindesiniz. Ağladığında kim onu pışpışlayacak, kim daha emmeyi bile bilmeyen ağzına süt verecek, anne sıcaklığını aradığında kim avutacak? Siz de bebeğinizden ziyade teselli bekler haldesiniz. O esnada yoğun bakım hemşiresi dışarı çıkıyor. Size bebeğinizin durumu hakkında bilgi veriyor, hatta teselli ediyor. Anlaşılan onlar da bebeğinize sizin kadar ihtimam gösteriyor, rahatlıyorsunuz. Anlıyorsunuz ki Yenidoğan Yoğun Bakım Hemşireleri erken doğan veya bir hastalık ya da anomaliden dolayı destek alması gereken bebeklerin hem bakımlarını hem de anneliklerini üstleniyorlar. Bebeklere gerekli tedaviyi uygulamanın yanı sıra ihtiyaç duyduğu ilgi ve şefkati de veriyorlar. Bebekler kendisine yaklaşan kişinin şefkatli mi hırçın mı olduğunu bile algıladıkları için, bütün problemlerini, dertlerini dışarıda bırakıp, işlerini sevgiyle ve şefkatle yapıyorlar. Ancak ince bir çizgi üzerindeler, bu şefkatin bebeğe yapılacak müdahaleleri de engellememesi gerekiyor.
Beyin ölümü gerçekleşen hamile annesi solunum cihazında yaşatılarak gelişimi sağlanan Sadi Rıza bebeğin yaklaşık 3 ay kaldığı İstanbul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi hemşireleri ile görüştük. Melek Altun, Safiye Doğan, Nurgün Can, Aruz Aziti, Hülya Bayazit, Yasemin Sayılar ve Hatice Koç yoğun bakım ünitesinde tansiyonun hep yüksek olduğunu söylüyorlar. Anne ve bebek arasındaki bağın ne kadar kuvvetli olduğunu anlatan Safiye Hemşire, “bebeği annenin göğsüne verebiliyorsak bebeğin iyileşmesi daha hızlı gerçekleşiyor” diyor.
Melek Hemşire, bebeklere annelerinin yokluğunda güvende hissettirebilmek için ellerinden geleni yaptıklarını, “destekleyici gelişimsel bakım” adı verilen uluslarası bir proje çerçevesinde durumu uygunsa bebeği giydirmek, ana kucağı denilen simitlerle sarmak gibi yöntemler kullandıklarını, ısı ve ışık ayarlamaları ile anne rahmi hissi vermeye çalıştıklarını anlatıyor. Bebeği mümkün olduğunca anneyle buluşturmanın ve tensel temas sağlamanın çok önemli olduğunu ifade ediyor. Bebek annesinin ona dokunduğunu ya da birinin onu şefkatle kucağına aldığını hissediyor.
Yoğun bakımda bazen aylarca kalan bebeklerle duygusal bağlarının oluştuğu anlatan Nurgün Hemşire, “Sonraki hallerini merak ediyoruz. Özellikle çok ciddi şeyler atlatan bebekleri daha da çok merak ediyoruz. Polikliniğe geldiklerinde haklarında bilgi almaya çalışıyoruz” diyor. Ailelerin bazen çocuklarının doğum günü partilerini burada düzenlemek istediklerini ifade eden Hatice hemşire, “bu bebekler kaybedildiğinde yaşanan hüzün ne kadar büyükse, kazanılan bebeklerin sevinci de o kadar büyük oluyor.” diyor. Bebeklerle ilgilenirken aileleriyle de ilgilenmek zorunda kaldıklarını ve bebeğe sadece bir hasta gözüyle bakamadıklarını anlatıyorlar. Çünkü bebek o aile ortamında büyüyecek. Böyle olunca aile sorunlarına varana kadar ilgilenmek zorunda kalıyorlar. Melek Hemşire “Böyle çok sevaba girdik” diyor. “Evlendirmeye varıncaya kadar yapıyoruz. Anne baba imam nikahlı oluyor. Parası yok, sigortası var. Apar topar bir nikah, işlemler halloluyor.”
11 Yıldır Duygu Hastanesi'nde Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinin başhemşireliği yapan Zülfiye Onat, anlık değişimler direk olarak bebeğin hayati bulgularına yansıdığı için sürekli dikkatli olmaları ve hızlı hareket etmeleri gerektiğini anlatıyor. Bebeğe her dokunduğunuzda hassasiyetinizi göstermeniz gerektiğini ifade eden Zülfiye Hemşire: “Kucağınıza sevgi ve şefkatle aldığınızda ya da dokunduğunuzda solunumu düzene girip, kalp atımları bile yavaşlıyor. Hele kucağına alan anneyse çok daha belirgin oluyor bu.” diyor. Yoğun bakıma alınan bir bebeğin vital bulguları sabitlendikten sonra ister istemez aralarında duygusal bir bağ oluştuğunu anlatan Zülfiye Hemşire, “Kaşına gözüne el hareketlerine kadar her şeyini tanıyıp biliyorsunuz, aileden çok daha fazla birliktesiniz. İlk siz almışsınız, dokunmuşsunuz ve tamamen size ait alt temizliği, beslenmesi. Anne olmadan annelik yapıyorsunuz.” diyor.
Aileler doğum sonrası kriz durumuna kadar gidebilen anksiyete ve bunalım yaşayabiliyorlar. Hatta bazıları bebeği reddediyor. Böyle durumlarda aileleri hazırlamak, bebekle buluşturmak yine hemşirelere düşüyor. Ailelere de mümkün olduğunca hassas davranıyorlar. Anne baba ile bebekleri arasındaki bağın kurulmasına yardımcı oluyorlar. Annelere “bebeğin seni tanıdı, sen gittikten sonra çok rahat uyudu, senin varlığını hissetti kalp atışları yavaşladı” gibi cümlelerle cesaret veriyorlar. Bebekleri göremiyorlarsa “gözleri ne renk?”, “kime benziyor?” gibi detayları bile ailelere anlatıyorlar. Bu dönemde anneler hemşireleri dert ortakları gibi görüp, tüm dertlerini, sıkıntılarını hatta sırlarını paylaşıyorlar. Yoğun bakımda yaşatmanın yanı sıra amaç kilo almasını sağlamak, dış hayata uyum sürecini başlatmak. Çünkü bir çoğu emme ve yutma refleksinden yoksun doğuyor. Bebekleri ailelerine sağlıklı olarak teslim ettiklerinde çok mutlu oluyorlar. Emek verip çok uğraştığınız bir bebeği kaybetmenin çok acı olduğunu anlatan Zülfiye Hemşire, bir yakınlarını kaybetmiş gibi etkilendiklerini söylüyor. Neyse ki bu durum çok nadir gerçekleşiyor. Ailelerine teslim ettikleri bebeklerle bağlarının kopmadığının altını çizen Zülfiye Hemşire, Enes bebeğin hastaneye her geldiğinde kendilerini ziyaret ettiğini anlatıyor.
Melek Hemşire'nin hiç unutamadığı Saral bebeği var. “Annenin yaşı 42'ydi. Çocuk için 8. denemesinde başarılı olmuştu, fakat atonisi gelişti. Rahmini almak zorunda kaldılar. Son şansı olan Saral bebek çok küçüktü, 600 gram doğdu. Belli bir süre kilo kaybetti 450 grama kadar düştü. Çok zor bir tedavisi oldu. Herkesin acaba dediği zamanlar çok oldu. Aile elinden geleni yapıyordu. Biz o bebek taburcu olduktan sonra yaşam kalitesinin nasıl olacağını çok merak ediyorduk. Beyninde bir hasar kaldı mı? Hayatını sağlıklı sürdürebilecek mi? diye. Sonra o çocuğu 2 yaşında ve 5 yaşında gördüm. Hiçbir sorunu yoktu sadece biraz paytak yürüyordu. Okula başladığında annesi babası, “bizim kadar sizin de emeğiniz var” diye okul üniformasıyla hastaneye görmem için getirdiler. Çok duygulanmıştım.
Zülfiye Hemşire, hiç unutamadığı bir olayı anlatıyor. “İstemeden oluşmuş bir 4. gebelik vardı. Erken doğumun yanı sıra bebeğin ciğerlerinde önceden bilinmeyen bir sorun oluştu. Yaşama şansı gerçekten yoktu. Aile buna rağmen hiçbir zaman umutsuz olmadı. Anne bebekle hep birlikte olmak istedi. Solunum cihazına bağlı ve uyuyan bir bebek olmasına karşın saatlerce bebeği ile konuştu. Böyle devam eden on gün sonunda bebeği kaybettik. Özellikle annenin metaneti çok ilginçti. Bugüne kadar kaybedilen bebeği görmek isteyen aile çok azdır. O anne bebeğini kucağına aldı ve yaklaşık 3 saat kucağında tuttu.
Yedi yıldır bebek yoğun bakımdayım. Oldukça zor ve dikkat isteyen bir bölüm ama bir o kadar da zevkli. Dikkatinizin hiçbir şekilde dağılmaması gerekiyor. Bebekler konuşamadıkları için dertlerini ancak ağlayarak ifade edebiliyorlar. Onların bir el hareketi bile bizim için çok şey ifade edebiliyor. Bebekleri çok sevdiğim için severek yapıyorum.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.