İbadetlerimizi fazla fazla yerine getirmeye çalıştığımız Ramazan ayı, Peygamber Efendimizle buluşmak için de bir fırsat. Gerek Fatih Hırka-i Şerif camisinde, gerekse Topkapı Sarayı Müzesi'nde görebileceğimiz kutsal emanetler kendimizi Efendimize yakın hissedebilmemiz için vesile oluyorlar. Topkapı Sarayı Müzesi'nde bulunan kutsal emanetler sadece Peygamber Efendimiz'in değil, Ehl-i beyt ve diğer peygamberlerin de hatıralarını içerdiği için adeta bir dinler tarihi sunuyor. Kutsal Emanetleri ziyaret edemeyenler için Topkapı Sarayı Müzesi'ne gittik. Müze Başkanı Doç. Dr. Haluk Dursun ve Kutsal Emanetler Bölüm Sorumlusu Sevgi Ağca ile kutsal emanetleri konuştuk.
Topkapı Sarayı Müzesi Başkanı Doç. Dr. Haluk Dursun yersizlik nedeniyle Mekke'den gelen kutsal emanetleri sergileyebildiklerini, Fahrettin Paşa'nın Medine'den getirdiği kutsal emanetleri teşhir edemediklerini söylüyor. Fakat bir müjde de veriyor. 'İki yeni alan açacağız. Bunlardan biri kütüphane. 1 Ağustos'ta açıldı. Kutsal emanetlerin yan tarafında 'Silahtar emaneti' dediğimiz koğuş da boşalacak. Ben konsept olarak kutsal emanetlere direkt girmek yerine, Kur'an-ı Kerim'lerin sergilenmesini düşünüyorum. Burada Hz. Osman'dan itibaren sayısız Kur'an var. Oraya giren kişi önce bunun tarihi süreci içinde kültürel bir ısınma turu yapacak.' diyor. Kutsal emanetlerin sadece bizim dinimizin kutsiyet merkezi olmadığını söyleyen Haluk Dursun, diğer peygamberlerin kutsal eşyalarına da dikkat çekiyor ve pek çok din mensubu için kutsal bir yer olduğunu ifade ediyor.
Kutsal emanetlerle ilgili bazı yeni uygulamaları da bu sene başlatmış Haluk Dursun Hoca. Enderun avlusunun yarı kutsal bir mekan olduğunu anlatan Dursun, 'Burası bir eğitim alanı olduğu için ve kutsal emanetlerden dolayı yarı kutsal sayılmıştır. Tarih boyunca orada yüksek sesle bağırılmamış, yüksek sesle konuşulmamıştır. Orası için özel bir işaret dili bile geliştirilmiştir. Böyle bir yere turistimiz gelip avluda tam kutsal emanetlerin karşısında yatıyordu. Bu sene Ramazan'dan itibaren oraya kimsenin yatmasına müsaade etmiyoruz. Uzanarak dinlenmek isteyenleri de 5. avluya yönlendiriyoruz' diyor. Bu sene Ramazan'da başlayan bir yenilik de ziyaretçilerin şort, mini etek, askılı ve straples bluz giyiyorlarsa Kutsal Emanet Dairesi ziyaretleri esnasında şalla, Peygamberimize hürmeten örtünmeleri. Bunun için çok şık şallar alınmış. Kutsal emanetleri ziyaret esnasında ziyaretçiler bu şalları kullanıyor. Dursun, Vatikan, Kudüs, Haymana Manastırı gibi dünyanın bir çok kutsal mekanında benzer uygulamaların olduğunu ifade ediyor ve 'Umuyorum herkes doğru anlar bu uygulamayı' diyor.
Doç Dr. Haluk Dursun, Müslümanlarda Peygamberimize karşı sonsuz bir hürmetin olduğunu, Kutsal Emanetlere olan yaklaşımın ise mezhep, tarikatlar ve meşrebe göre değiştiğini anlatıyor. Şia, Caferi, İran'dan, Lübnan'dan, Azerbeycan'dan gelen ziyaretçilerin Haz. Ali ve ehli beyte verilen önemi görünce 'Allah razı olsun biz böyle bilmiyorduk' dediklerini kaydediyor. İslam ülkelerinden sırf Kutsal Emanetleri görmek için gelenlerin olduğunu da söyleyen Dursun Kuzey Afrika'nın iç kesimlerinden, Senegal'den, Çat'tan, Burkina Faso'dan gelenlerin gözlerinde o heyecanı gördüğünü anlatıyor. Kutsal Emanetlere en fazla ilginin Pakistanlı ve Hintli Müslümanlar tarafından gösterildiğini söylüyen Haluk Dursun bir anısı da şöyle paylaşıyor: 'Bir Hintli grup geldi. İçeriye girecekler. Bana 'Biz buraya ayakkabıyla girmeye utanıyoruz. Ayakkabılarımızı çıkarabilir miyiz' dediler. Normal uygulamada böyle bir şey yok ama o kadar samimi ve içtendiler ki. Çıkarabilirsiniz dedik. Ayakkabılarını çıkarıp öyle girdiler' Haluk Dursun için, ayrı yeri olan iki ziyaretçi grubu daha var. Biri Bosnalılar, diğeri de Anadolu'dan gelen teyzeler.
Topkapı Sarayı Müzesi Kutsal Emanetler Bölüm Sorumlusu Sevgi Ağca, Has Oda'nın Kutsal Emanetler Dairesine dönüşümünü şöyle anlatıyor: 'Yavuz Sultan Selim, Mısır'ı fethettiğinde Kahire'den ayrılmadan Mekke Şerifi Berekat, Kabe'nin ve Mekke'nin anahtarlarıyla birlikte Peygamber Efendimizin Şair Kab bin Zuheyr'e hediye etmiş olduğu Hırka-i Saadeti de gönderiyor. Hırka-i Saadet İstanbul'a geldiğinde şu an Hırka-i Saadet Dairesi dediğimiz Has Oda'ya konuyor. Has Oda padişahın günlük yaşamını geçirdiği ve tahta oturduğu mekânların olduğu daire. Fatih Sultan Mehmet tarafından kurulan Has Oda teşkilatı o dönem 32 mevcutluyken, Yavuz Sultan Selim döneminde 40'a çıkıyor. Sebebi Hırka-i Saadet'e yönelik hizmetlerin daha iyi yapabilmesi. Hırka-i Saadet geldikten sonra orada 24 saat Kur'an-ı Kerim okuma geleneği başlatılıyor. Haftalık, 21 günlük ve senelik temizlikleri, farklı usullerle ve farklı kademelerde yapılıyor. Padişahlar ise Pars temizliği denilen, Ramazan'da yapılan temizliğe şahsen katılıyorlar'
Şu an Kutsal Emanetler Dairesi'nde teşhirde 80'den fazla eser olduğunu söyleyen Sevgi Ağca, 'Kuzey Afrika'nın en ücra yerinden, Amerika'dan, Avusturalya'dan kalkıp kutsal emanetleri görmeye gelenler var. Bu insanlar Peygamber Efendimizin kılıçları, halife kılıçları, peygamberlere ait diğer emanetleri, geldiklerinde mutlaka görmek istiyorlar. 'Bunlar niye hiç değişmiyor' gibi şikâyetler alabiliyoruz ama adı üstünde kutsal emanet. Az sayıda olan şeyler. Var olan Kutsal Emanetlerin yüzde sekseni teşhirde zaten' diyor. Ağca bazı kutsal emanetlerin de yıprandığı için sürekli teşhirde tutulmadığını, ara ara konduğunu anlatıyor.
Topkapı Sarayı Müzesi'nde depolarda kalan eserleri teşhir etmek için farklı sergiler düzenlediklerini anlatan Doç. Haluk Dursun, daha önce Ehli beyt, Fatih Sultan Mehmet ve 2. Beyazıt sergileri yaptıklarını anlatıyor. Dursun, kutsal emanetleri ilk kez getiren Yavuz Sultan Selim'le ilgili de bir sergi düzenlemeyi düşündüğünü söylüyor ancak şunu da ekliyor: 'Son dönemde herkes birbirinin söylediğinin arkasında bir şey arıyor. O açıdan yanlış anlaşılma endişesi de taşıyorum'
qİstanbul'un bir kutsiyet dünyası olduğunu söylüyor Doç. Dr. Haluk Dursun ve şöyle sıralıyor: 'Topkapı, Kutsal Emanetler bir numaradır, Eyüp iki numara, Sümbül Efendi, Merkez Efendi, Yahya Efendi, Aziz Mahmut Hüdai hazretleri diye devam eder.' Peygamber Efendimizin iki hırkası olduğunu söyleyen Dursun, bir Nakşi tekkesinde de Peygamber Efendimize ait olduğu düşünülen bir gömlek olduğunu ifade ediyor. Dursun, sahihliği ve silsilenin takibi bakımından Topkapı Sarayı'ndaki Hırka-i Saadet'in çok farklı olduğunu söylüyor.
Hırka-i Saadet'in sadece Ramazan'ın 15'inde Padişah tarafından temizlenmesi esnasında açıldığını anlatan Haluk Dursun, bu sene 3 aylarda 100 yıl aradan sonra ilk defa tam temizlik yaptıklarını söylüyor. Dursun, '15 Ramazan'da Padişah bizzat gelir ve temizler. Sultan Reşat omuzunda taşıdığı için omzu çürümüş. En son tam temizlik Sultan Reşat tarafından yaptırılmış. Sonrasında araya seferberlik girdiği için yapılamamış. Biz 100 yıldan sonra ilk defa tam temizlik yaptık. Tam temizlikte bütün her taraf temizleniyor. Gümüşler temizleniyor. Çiniler siliniyor. Üç aylarda başladık. 3 ay sürdü. 15 tane uzman çalıştı. Bu uzmanlar Baldaken dediğimiz açık kubbeyi tamamen temizlediler. 4. Murat dönemine ait, mührü ortaya çıktı. Gümüş şebeke temizlendi, 2. Mahmut çıktı. Alttaki taban dediğimiz mahafaza 1. Ahmet çıktı. Genel temizlik bittikten sonra ziyaretçilere açtık' diyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.