Saatçi Musa olarak bilinen Musa Çağıl, yakın tarihimizin önemli tanıklarından biri. Gerek siyaset, gerek edebiyat, gerekse akademik dünyadan pek çok sima ile bizzat tanışan, fikir sohbetleri yapan ve birlikte faaliyetlerde bulunan Çağıl, kendisi ile yapılan ve Saatçi Musa adıyla kitaplaşan nehir söyleşiyle yakın geçmişimizin arka planına kendi perspektifinden ışık tutuyor. Asım Öz tarafından hazırlanıp Beyan Yayınları tarafından yayınlanan kitapta, Musa Çağıl'la çocukluk ve gençlik anılarından tanıdığı siyasi simalara, Malatya ekolünden Türkiye'ye yön vermiş yazarlara değin pek çok durum, dönem ve kişiler konuşulmuş.
Ankara'daki 16 metrekarelik dükkanında Necip Fazıl, Sezai Karakoç, Necmettin Erbakan, Süleyman Demirel, Recai Kutan, Turgut Özal, Süleyman Arif Emre, Osman Yüksel Serdengeçti, Erdem Beyazıt, Rasim Özdenören, Fehmi Koru, Abdullah Gül gibi isimleri konuk etmiş olan Çağıl, kitabında dükkanını şöyle anlatıyor: “Cumhurbaşkanları, başbakanların, bakanların, yüksek bürokratların, akademisyenlerin, tanınmış şair ve yazarların, tüccarların, fabrikatörlerin ve de ömrü boyunca “Dava”dan başka bir şeyin ardınca olmadığı için bu saydığım kümeler içinde yer almamış alamamış isimsiz ama sahici dava adamlarının yer aldığı bu isimlerle bu küçük dükkanda oturulur konuşulur tartışılır kitaplar üzerine kritik yapılırdı.”
Musa Çağıl'ın anılarında anlattığı “heykel tartışması” modernleşme yolunda nasıl çileler çektiğimizi göstermesi açısından hem ilginç, hem de gülümseten bir örnek. “1947 yılında Malatya'da orduevinin bulunduğu yerde bir Atatürk heykeli vardır. Atatürk'ün yanında da elinde bayrak tutan çıplak bir genç. Malatyalı kadınlar meydandan geçerken heykele bakıp, şöyle derlermiş: “Uy anaaa. Bu da ne böyle? Ayıp ayıp edep yerleri görünüyor… Giyecek don mu bulamamış. Vay başımıza gelenler” İlçelerden gelenler heykeli görmemek için yollarını değiştirmek zorunda kalınca Musa Çağıl ve arkadaşları tepki gösterirler. Bunun üzerine Malatya Valisi, Malatya Lisesi Müdürüne telefon açıp “Heykel konusunda vatandaşı aydınlatın” der. Lise müdürü halkı toplayıp, Malatya Halkevi Konferans salonunda heykelin sanat olduğuna dair uzun bir konuşma yapar. Esas konuşmayı ise lisenin resim öğretmeni Hayri Bey gerçekleştirir. Halktan Bekir Hoca olarak bilinen biri kalkıp “Madem sanat böyle, o zaman bize sanat değeri olan bir kadın uzvu ile erkek uzvu çizer misiniz tahtaya” diye rica edince resim öğretmeni donup kalır. O zaman Bekir Hoca, “Siz bu kadar aydın olduğunuz halde çizemiyorsunuz, halkın gösterdiği tepkiye neden kızıyorsunuz” der. Bu tartışmalar sonucu heykelin önü bir yaprakla kapatılır.
Gençliğinde gazeteci Ahmet Emin Yalman'a yapılan suikastin planlayıcılarından olan ve bu nedenle başta Necip Fazıl olmak üzere suikastle ilişkilendirilen pek çok kişiyle birlikte hapis yatan Musa Çağıl, şimdi o günlere döndüğünde bunun bir gençlik hatası olduğunu düşünüyor. “Ben bu olayı kahramanlık olarak sahiplenmem. Gençlik heyecanıdır. İslam'a zarar verdiğini düşündüğümden dolayı da tövbe ediyorum. Çünkü benim akrabalarım, Büyük Doğu okuyanlar sorgulandı. O zaman herkes bir rehavet içindeydi. Ezanlar okunuyor, camiler açık. Bizim dünyadan haberimiz yoktu. Birkaç dergiden edindiğimiz bilgilerle bir eylem içine girdik. Oysa bu yanlıştı…..Boynumuza asılan suikastçı yaftası bizimle kaldı. Ne kadar çabalarsak çabalayalım, ne kadar görmezden gelirsek gelelim o hep bir biçimde karşımıza çıktı. Ve ne yazık ki aradan yıllar geçse de onun üzerine yazılanlar zamana yenilmiyor, eskimiyor, silinmiyor, yok olmuyor. Önce onları okuyor insanlar. Ve onların üzerinden değerlendiriyorlar sizi.”, diyor.
Milli Nizam Partisi'nin kuruluşunda da bulunan hatta dükkanı Milli Nizam'ın Ankara Merkezi olarak anılan Saatçi Musa, parti olayına karşı çıktıklarını anlatıyor. “Biz parti meselesine başta edebiyatçılar olmak üzere itiraz ettik. Mevcut rejimin esaslarını ilke edinerek parti kurmanın yanlışlığına değindik. Son toplantıda Erbakan konuşmasıyla toplantıya damgasını vurdu. Toplum bu partiyi istiyor dedi. Ben de konuştum. O zaman Mustafa Yazgan hemen atıldı “Bir şeyler yapmak gerek” dedi. Bunun üzerine Erbakan topu kaptı. Biz de onu sözcü seçmiştik. Böylece partiyi kurmaya karar verdi…. Sezai Karakoç bu işin Erbakan'la bu anlayışla olamayacağı kanaatindeydi. Özellikle yöntem olarak benimsemiyordu.” diyor. Çağıl Necip Fazıl'ın partiyle ilişkisini ise şöyle anlatıyor: “Milli Nizam Partisi kuruluşunda Erbakan'a danışmanlık yaptı. Partinin laiklikle ilgili anlayışını zülfüyare dokunmayacak şekilde Necip Fazıl'ın kaleme aldığını biliyorum”
Musa Çağıl, önemli tefsirlerden biri olarak kabul edilen Elmalılı Hamdi Yazır'ın tefsirinin halk tarafından anlaşılamadığını anlatıyor kitabında: “Elmalılı Hamdi Yazır'ın tefsiri halk tarafından ilgi görmedi. Bu kitaplar basılmış ama satılmıyor. Ardından THK'ya veriliyor. Yirmi lira getirene veriliyor bu tefsir. Arttırdığım paralarla fevkalade sevinçle bu tefsiri aldım”
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.