Ülkemizde çocuk edebiyatının önemli kalemlerinden biri Gülten Dayıoğlu. Annelerin kendi okudukları Gülten Dayıoğlu kitaplarını, çocuklarına okuttuğu bir yazar o. Tüyap''ın bu seneki "Çocukluğum Yurdumdur/ Çocuk ve Gençlik Edebiyatı" teması kapsamında onur konuğu olan Dayıoğlu, böylece Çocuk ve Gençlik Edebiyatı''na kalemini adamış olanlarla tüm çocuk ve genç okurların onurlandırıldığını söylüyor. Son yıllarda çocuk kitaplarına okur ilgisinin yoğun olduğunu anlatan Dayıoğlu, bir taraftan da, rafları saran kitapların büyük bölümünün çalakalem yazılmış cicili bicili kitaplar olmasından dolayı endişeli.
Tüyap'ın bu seneki temasının "Çocukluğum Yurdumdur Çocuk ve Gençlik Edebiyatı" olmasını nasıl yorumluyorsunuz. Çocuk edebiyatının önemi anlaşılabildi mi?
Çocuk ve Gençlik Edebiyatının gelişimine fazla özen gösterilmiyor. Bu nedenle piyasada çocuk edebiyatına ilgi çekecek düzeyde nitelikli eser bulmak zor. Ortalık çalakalem yazılmış cicili bicili kitaplar tarafından kuşatmak altına alınmış durumda. Tüyap kurulalı beri, fuarlarda okurlarımla buluşurum. Son yıllarda çocuk kitaplarına okur ilgisi yoğun. Öyle ki, Altın Kitaplar standına benden imza almaya gelen çocuk ve genç okurlarım, uzun sıralar oluşturup , komşu standları zor duruma düşürüyorlar. Bu nedenle birkaç yıldır, okurlarımla ayrı bir imza salonunda buluşuyorum. Benim gibi başka yazarların okurları da azımsanamayacak düzeyde. Hal böyle olunca Tüyap yönetimi okurların bu ilgisini görmezlikten gelmedi besbelli. Tüyap tarihinde ilk kez "Çocuk ve gençlik edebiyatı " konulu ve "Çocukluğum Yurdumdur" temalı bir fuar düzenlendi. Böylece Çocuk ve Gençlik Edebiyatı''na kalemini adamış olanlarla tüm çocuk ve genç okurlar onurlandırıldı.
Tüyap'ın onur konuğusunuz. Çocuk edebiyatı açısından mı, yoksa kendi kişisel serüveniniz açısından mı daha heyecanlısınız?
Yazarlık serüvenimle yaşam serüvenim, şekerle su gibi bütünleşmiştir. Birbirinden ayrılamaz. Çünkü Kütahya 30 Ağustos İlkokulu''nda üçüncü sınıfta öğrenciyken öğretmenim, yazılı anlatım kurgularıma bakarak, "Sen doğuştan yeteneklisin Gülten. Gelecekte yazar olacaksın" demeye başladı. Sonra da "İyi bir yazar olabilmek için her şeyden önce iyi bir okur olman gerekir" diyerek beni Vahit Paşa kütüphanesine götürüp görevliye teslim etti. "Bu çocuğun kitapla beslenmesi gerek, yaşına göre kitaplar verin lütfen" dedi.
Son dönemde ticari getirisi nedeniyle çocuk kitaplarında büyük bir artış yaşandı. Gözlemlediğiniz kadarıyla, bu kitaplar nitelik açısından yeterli mi?
Kaygı içeren sorunuz çok yerinde. Yazık ki, rafları saran kitapların büyük bölümü, kuru kalabalık. Ancak, çalakalem yazılmış kitaplar yanında nitelikli çocuk kitapları var. Nankörlük etmemem gerek.
Üç kuşağın da kitaplarınızı okumasıyla biliniyorsunuz. Sizce hangi ortak noktalarda buluşuyorlar?
Sanırım her kuşak kitaplarımda kendinden, hayatından, yaşadığı ortamdan vb. bir şeyler buluyor. Çünkü ben eserlerimde çok geniş kitlelerin hayatlarını anlatıyorum. Köy, kent, zengin, yoksul, iyi kötü yanında, renk, dil, inanç ayrımı, ırk, cinsiyet ayrımı yapmıyorum eserlerimi yazarken. Ben herkesin, her kesimin yazarıyım. Yüreğim herkese açık. Bunun yanında yazarlığımı geliştirirken, olmazsa olmazlarımdan biri de çağa ayak uydurmak. Açıkçası bu bilince erişmesiydim, bugün böylesine geniş yelpazede okurum olmazdı.
Çocuk kitaplarının hep çocuğa öğüt vermemesi gerektiği söylenir. Ancak ebeveynlerin kitaptan beklentisi çocuğu geliştirmesi ve eğitmesidir. Bu dengeyi nasıl kuruyorsunuz?
Ben öğretmenim. Çocukları iyi tanıyorum. Gerçekten çocuk kesimi dobra dobra öğütten hoşlanmıyor. Öğüt almayı yetişkinler bile sevmez bilirsiniz. Ayrıca ödünç akıl cepten düşer, özdeyişini de göz ardı etmemek gerek. Kitaplar, zihnimizin besinidir. Ne tür kitap olursa olsun çocuğun gelişimine katkı sağlar. Ama iyi kitabın katkısı olumlu, niteliksiz, derme çatma, çalakalem yazılmış kitapların katkısı olumsuz oluyor. Üstelik bu olumsuzluğun izleri mezara kadar sürüyor. Çocuklara doğrudan öğüt vermek yerine hayatla, insanlarla, doğayla, dünyayla ,insan ilişkileriyle ve insanı insan kılan, iyi , güzel , doğru ilkelerle ilgili, ipuçları vermek daha uygun olur. Çocuk o ipuçlarından sezgi yoluyla yararlanacaktır.
Her ana baba yavrusunu beslemek için elinden geleni ardına koymaz. Çocuğu nasıl bedenen böylesine özenle besliyorsak, iyi kitaplarla da zihnen beslemek, boynumuzun borcudur. Onlara kitap, gazete dergi vb. okuyarak örnek olmak da borucumuzdur.
Yazmaya başladığınız dönemle şimdiki çocuklar arasında ne gibi farklar var?
1960''lı yıllardan bu yana aile yapımızda, toplumuzda, dünyada ne kadar gelişme olduysa hepsi de çocuklara yansıyor. Onlar da sürekli değişim sürecinde yaşıyorlar. Teknoloji özellikle çocukları kuşatmış durumda. Bu kuşatmanın iyi yanı olduğu gibi kötü yanları da var. Bilgisayar oyunları ve öteki olanaklar çocuğu adeta kucağımızdan, hatta yuvamızdan kapıp gitmekte. Teknoloji bir yandan da çocuğu çağının bilincine eriştiriyor. Aileler burada kantarın topuzunu sıkı tutmak durumunda.
Keşke yazabilseydim dediğiniz bir şey var mı?
Hayatın zorluklarıyla çok erken yaşlarda karşılaştım. O nedenle çabuk olgunlaştım diyebilirim. Bu olgunluk hali bana keşke demekten olabildiğince uzak durmayı öğretti. Ben de keşke dememek için hayatımda bu öz deyişi uygulamaya yatkınım. Bu yüzden keşkelerimin listesi kabarık değil. Özellikle yazarlıkta, çok çok az.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.