Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
24

Bildirimler

Türkü söyleye söyleye kaynaştık

Emeti Saruhan01:00, 17/03/2013, Pazar
Yeni Şafak
Türkü söyleye söyleye kaynaştık

20. sanat yılını kutlayan Kardeş Türküler her yöreden, her dilden ezgiyi ve dansı dillendirebilmek için kalabalık bir ekiple çalışıyor. Türkülerin insanları kaynaştırma özelliğine dikkat çeken grup üyeleri gösterilerinin bir anlamda toplumsal barışa dönük kamuoyu oluşturmaya yarayan bir faaliyet olduğunu söylüyorlar.

Anadolu'da söylenen dinlenen, hemen hemen her dilden, kültürden, etnik kökenden ezgileri evlerimize taşıyan Kardeş Türküler, 20. sanat yılını kutluyor. Grup, hem geçen 20 yılda neler yaşandığını hatırlamak hem de geleceğe dair planlar yapmak arzusuyla, bir dizi konser vererek kardeşliğin sesini daha yüksek duyurmayı hedefliyor. Bu konserlerden ilki 09 Mart'ta Maslak TİM'de gerçekleşti. Kardeş Türküler'in 20 yılını konuşmak için Galatasaray'daki Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu binasında, kuruluşundan bu yana Kardeş Türküler'de ter döken Ayhan Akkaya, Levent Soy ve Burcu Yankın ile görüştük.

KONSERİN ADI GRUBUN ADI OLDU

Kardeş Türküler'in ilk ezgileri Boğaziçi Üniversitesi'nin salonlarında yankılanmıştı. Aslında Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü'nün bir etkinliğiydi bu. Kardeş Türküler'in nasıl doğduğunu Ayhan Akkaya şöyle anlatıyor: 'Müzikle hepimizin çeşitli düzeylerde ilişkisi vardı. Kimimiz bireysel olarak, kimimiz koroda, kimimiz liseden gelen bir ilgiyle… Folklor Kulübü'nde bir araya gelmiştik ve çalışmalar yapıyorduk. 1993 yılında dans ve müziğin bir arada olduğu bir gösteri yapmaya karar verdik. 'Neden tek kültür üzerinden gidelim, bizim çok zengin bir kültürümüz var' diyerek yola çıktık. Kardeş Türküler 1993'teki ilk gösterimizin adıydı. Yavaş yavaş üniversitenin dışında da duyulur olmaya başladı. Aslında öğrencilik yıllarında müzisyen olmak, bunu meslek olarak yapmak gibi bir düşüncemiz yoktu. Albüm, konser derken sanat bazılarımızın mesleği haline geldi. Bazılarımız ise iş hayatına atıldı, hem ona hem buna devam etti.'

TÜRKÜLERE ULAŞMAK ZORDU

Kardeş Türküler'in yola çıktığı yıllar farklı dillerde şarkı söyleme yasağının yeni yeni kalktığı dönemlerdi. Yasal açıdan bir sorun yaşanmasa da bazı zorlukların aşılması gerekmiş. Akkaya, '1991 yılında kalkan bir yasak var. Şunun şurası 20 sene öncesi. Birtakım şeylerin çok yasak olduğu bir dönemde, özgürlük talep eden çalışmalar yapmak birçok zorluğu içinde barındırıyor. O kaynaklara, o sözlere, yasaklamaya maruz kalmış kültürlere ulaşmak, ilgili insanlarla ilişki kurmak kolay değil' diyor. Projenin çıkış tarihinin 90'lı yıllar olmasının tesadüf olmadığını söylüyor Burcu Yankın ve 'Kimlik tartışmalarının yoğun olarak yürütüldüğü bir süreç. Farklı kimliklerden insanlar kendi dillerini, kültürlerini geliştirmeye ve duyurmaya dönük yayıncılık çalışmaları yapıyorlar. O dillere ve kültürlere özel albümler çıkmaya başlıyor. Bizim projemiz de böyle bir ortamda şekillendi' diyor.

Kardeş Türküler farklı kültürleri en iyi biçimde sahneye taşıyabilmek için o kültürlerin temsilcilerine ulaşıp kendilerinden dans-müzik repertuarı, şarkı sözlerinin telaffuzu, ilgili kültürlerin tarihsel-kültürel arka planı gibi konularda yardımlar almış.

TÜRKİYE'NİN AYNASI

Kardeş Türküler ilk çıktığı andan itibaren çok olumlu tepkiler almış. Dönem dönem bazı özel konulara yoğunlaşan grup, bir dönem Çingene bir dönem de Doğu müziğine ağırlık verebiliyor. Repertuarın oluşması ise ekibin içindeki eğilimlere, olanaklara, dönemsel konjonktürel gelişimlere bağlı olarak gelişiyor. Akkaya, 'Türkiye'de çok kültürlülüğün nasıl olduğuna, bundan sonra nasıl olacağına dönük birtakım işaretler bulabilir insanlar bizim konserimize geldiğinde' diyor. Burcu Yankın ise içeriğin önemli bir etken olduğunu, beğenilere de önem verildiğini ifade ediyor ve 'Şarkının neleri temsil ettiğine, şarkının hikâyesine bakıyoruz. Özellikle çeşitliliğin çok olduğu, 2 dilli 3 dilli şarkılar, halkların kardeşliği söylemini bire bir gösteren şarkılar olduğu için özellikle tercih ediliyor' sözleriyle anlatıyor repertuar seçimlerini. Şarkılar yeniden yorumlandığı için senaryosu oluşturuluyor. Türküleri derlemek için yeri geliyor bölge bölge geziyorlar, olmadı gezenlerden yardım alıyorlar. Kardeş Türküler'in geniş bir kadrosu var, çünkü bu çalışma dar bir grubun yapabileceği bir çalışma değil. Hatta onlar çalışmalarını grup değil proje olarak isimlendirmeyi tercih ediyorlar. Herkese açıklar. Dönem dönem katkıda bulunup başka işe geçenler de var. Ayhan Akkaya 20 yıldır devam eden beraberliğin sırrının grup olmamaktan geçtiğini söylüyor.

DÜĞÜN DÜĞÜN GEZDİLER

Projenin doğuşundan beri dans ayağı da işin içinde var. Grubun dansçılarından olan Levent Soy, tek tip, sabitlenmiş halk dansları yerine toplum içinde yaşayan ve değişmeye devam eden dansı aradıklarını ve bunun için ilk başlarda deyim yerindeyse düğün düğün gezdiklerini anlatıyor. Çünkü toplumun danslarını ancak düğünlerde izlemek mümkün. Bu tabii sonraları internetin gelişimiyle daha da kolaylaşmış. Bütün düğünler evlere gelmiş. Bu horon şu türküde oynanır gibi kalıpları da aştıklarını anlatan Soy, gerek halk danslarından figürler aldıklarını gerekse yeni figürler oluşturduklarını söylüyor. Ancak oluşturdukları senaryo içinde bu Kürt figürüdür, Laz figürünün yanında olmaz gibi saplantılarının da olmadığını ifade ediyor ve sahne neyi gerektiriyorsa onu verdiklerini anlatıyor.

Bazen eğleniyoruz bazen kızıyoruz

Kardeş Türküler konserlerinde bizim yöreden bu türküyü neden söylemiyorsunuz diye pankart açanlar oluyor. Bizim dilden bir şey söylemediniz diye sitemler gelebiliyor. Şarkısını gönderen, düzenleme önerisinde bulunan oluyor. Kardeş Türküler dinleyici tarafından sahiplenen bir grup ya da onların deyimiyle ortaklaşa oluşmuş bir proje. Çalışmalar sırasında çok eğlendikleri veya kızdıkları zamanlar oluyor. Bir nevi türkü neyi anlatıyorsa onu yaşatmak için onlar da havaya giriyorlar.

Türkiye değişti biz değiştik

Levent Soy, 20 yıldır Türkiye'yi değiştirmeye çalıştıklarını ve Türkiye değiştikçe kendilerinin de değiştiğini anlatıyor. Soy, 'Biz politika üretmek durumunda olan bir topluluk değiliz. Kültür-sanat grubuyuz. Ama yaptığımız iş muhalif bir çizgide durduğu için direkt olarak etkilenmiş oluyor. 90'lı yılların başında reddetme politikaları varken 2000'lerin başında diğer kültürleri bir altkültür olarak tanıma dönemine geçildi. Biz de daha çok kültürler arası geçişkenliği vurgulamaya başladık. Başta Kürt şarkısı, Ermeni şarkısı, Laz dansı gibi o kültürleri birbirinden ayrı gördüğümüz yaklaşımlarımız vardı. Fakat gittikçe böyle şeylerden de bahsetmenin çok mümkün olmadığını, Laz dansı dediğimiz şeyin Hemşinliler tarafından da, Türkler tarafından da oynandığını gördük. Hepimizin biraz Laz, biraz Kürt, biraz Çerkes olduğunu gördük. Artık etnik kimlikler olarak değil belli coğrafyalar içinde oluşmuş kültürel kimlikler olarak bakıyoruz. Yakın tarihe geldiğimizde ise, bu ülkenin ne kadar demokratik olduğu da önemli. Çalışmalarımız demokrasi mücadelesi içinde devam edecek, aşama aşama değişecek, onunla birlikte ilerleyecek bir kültürel faaliyet' diyor.

Barış sağlandıktan sonrası daha önemli

Barış sürecinden umutlu olduklarını söyleyen grup üyeleri, son sürecin en yolunda giden süreç gibi gözüktüğünü ifade ediyorlar ve 'Başarısız olsa bile umutla devam edeceğiz' diyorlar. Ancak onların dikkat çekmek istedikleri konu silahlar bırakıldıktan sonra yapılması gerekenler. Bu süreçleri yaşayan insanların bir araya gelip birbirine saygı duymasının biraz zaman alacağının ve orada da bu kardeşlik diline çok iş düşeceğinin altını çiziyorlar.

Ayhan Akkaya, 'Bunun hayata yayılması, kurumsallaşması lazım. Tahammülsüz insanların alışması lazım. Demokrasiye daha bir ihtiyacımız var' derken Burcu Yankın, insanların anadilinde yaşayabilmesinin çok önemli olduğunu, bunun gerçekleşebilmesi için bu dillerin eğitim dilleri olabilmesi, müfredat ve bir literatür oluşturabilmesi adına da desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Levent Soy ise 'Türkiye'nin neresinde doğmuş olursanız olun düğünlerde her şey çalar. İster zeybek, ister horon çalsın insanlar kendisini onun içinde hisseder. Bu aslında paylaşamayacağımız bir şey olmadığını anımsatır. İlk defa Kürtçe dinleyenlerden teşekkür mesajları aldığımızı biliriz. Aslında bizim gösterilerimiz bir anlamda toplumsal barışa dönük kamuoyu oluşturmaya yarayan bir faaliyet. Biz zaten bunu bile isteye yapıyoruz. Çünkü dansın, müziğin böyle bir etkisi var' diyor.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...