Vergide yapay zekalı hesap

Dünyadaki yapay zekadaki gelişmelerinin varacağı son noktanın işletmelerin vergisini hesaplamaya, borcun çıkıp çıkmayacağına karar vermeye kadar bütün işleri tamamlayacağına dikkat çekiliyor.

İşletmeleri vergi alanındaki karmaşık sorunlardan kurtaran uzmanlar, dünyada gelişmeye başlayan yapay zekânın kendi alanlarına getireceklerini ve işletmelerdeki vergi fonksiyonunu irdeledi. Bu konuda Yeni Şafak’a bir değerlendirme yapan eski Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Bülent Taş ve eski Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Strateji Geliştirme Daire Başkanı Nazmi Karyağdı, yapay zekanın, insan gibi çalışan ve reaksiyon gösteren ‘bilgisayar bilim alanı’ olduğuna işaret ediyor.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/03/20/12/19/resized_1b6d0-f4f479fbbulent.jpg

ZAYIF YAPAY ZEKA BİTİYOR

Vergi uzmanları zayıf yapay zekanın yaşandığı şimdiki durumda excel dosyada faturaların girildiği, dört işlem hesapların yapıldığı, vergi beyannamelerin verildiği bir sistem durumunda olduğuna işaret ediyor. Uzmanlar, bu aşamada vergiye tabi kazancın tespitinde neyin gelir olduğuna, hangi maliyet unsurlarının gider olarak hangi maliyet unsurlarının amortisman yoluyla dikkate alınacağına, hangi kıymet için hangi amortisman süresinin uygulanacağına, hangi giderlerin indirim konusu yapılabileceği gibi işlemlere yine büyük ölçüde insan unsurunun karar verdiğine vurgu yapıyor.

HER İŞİ YAPACAK

Vergi sisteminin kanunlar, ikincil mevzuatlar, tebliğler, sirküler ve özelgeler ile yargı içtihatlarından oluştuğunu anlatan uzmanlar, yapay zekanın daha geliştiği ileri zeka döneminde artık işletmelerin vergi verip vermeyeceğine kadar hesaplama yapacağına işaret ederek, güçlü yapay zekânın kendisini yavaş yavaş vergi fonksiyonlarının makineleştirilmesinde hissettirmeye başlayacağını dile getiriyor.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/03/20/12/18/resized_bae60-3d7694bfnazmi.jpg

UZLAŞMA KARARINI BİLE ALABİLECEK

Daha çok e-fatura uygulamalarının vergi fonksiyonunun uçtan uca otomasyonuna insan faktörünün artık devre dışı bırakılmasının da önünü açmaya başladığını dile getiren Taş ve Karyağdı, yapay zekalı makinelerin sözleşmeleri okuyup, damga vergisine tabi olup olmayacağına, damga vergisi bazının ne olacağına karar vereceğine dikkat çekiyor. Taş ve Karyağdı; “Bundan da öte vergi fonksiyonunun bir vergi incelemesi sonrası yapılan tarhiyatlar sonrası uzlaşmaya gidilip gidilmemesi, gidilecekse nasıl bir strateji izlenmesi gerektiği, ihtilafın yargıya taşınması durumunda kazanılma ihtimalinin ne olacağı gibi bir konuda da makineler çok geniş bir veri setini değerlendirerek karar oluşturabilecek” tespiti yapıyorlar.

• VERGİSEL SİSTEMDE DEVRİM
• Yapay zekanın tüm imkanlarının vergi fonksiyonunun yerine getirilmesi, vergi profesyonellerinin çalışma sistematiği ve yeni ürünlerin geliştirilmesi bakımından devrim niteliğinde sonuçlar doğuracağını kaydeden Taş ve Karyağdı, işletmelerin özellikle Türkiye’de bunun çok farkına olmadıklarına dikkat çekiyor.

KÜRESEL FİRMALAR İŞE KOYULDU

Bülent Taş ve Nazmi Karyağdı, uluslararası denetim ve vergi danışmanlık firmalarının yapay zekanın vergi fonksiyonu üzerine etkileri ve bu alanda yeni ürün geliştirme çalışmalarını başlattığına da vurgu yaptılar. Ancak konu ile ilgili en önemli sıkıntının vergi uzmanlarının yapay zekadaki gelişmeleri bilmemesi ve nüfuz edememesi olduğunu kaydettiler. Taş ve Karyağdı, “Bu durum yapay zekadaki yeni gelişmeleri yavaşlatmaktadır” tespitini yaptılar.