Araştırmacı Yazar Rıfat Bali, "Gayrımüslim Mehmetçikler Hatıralar- Tanıklıklar" kitabıyla gayrimüslim vatandaşlarımızın askerlik hizmetleri konusunda yapılmış ilk çalışmaya imza attı. Kitabın ana gövdesini teşkil eden hatıraların büyük çoğunluğu ilk kez yayınlanıyor. Rıfat Bali askerlikte yaşanan hatıralarını toplamak için internetteki forumlardan faydalanmış. Musevilerden cevap alırken, Ermeni forumlarından ancak bir kişiden cevap alabilmiş. Kitapta hatıralarını anlatan çoğu kişinin arzuları doğrultusunda bu kişilerin isimlerini ya tamamen değiştirmiş ya da sadece ad ve soyadlarının ilk harflerini belirtmiş. Günümüz toplumunda azınlıklara yönelik kanının, "vatan için kan dökmedikleri" olduğunu ve bu nedenle azınlıkların konunun açıldığı her fırsatta Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sırasında şehit verdiklerini beyan etmek zorunda hissettiklerini söylüyor Bali.
Kitapta yayınlanan hatıralar konuşulan azınlık mensubu kişilerin askerlikte yaşadıklarının birbirinden farklı olduğunu gösteriyor. Bazıları dosyalarında GM işareti konularak gayrimüslim olduklarının belirtildiğine şahit olmuş. Bu fişleme bazı durumlarda koruma ve kollamaya sebep olurken, bazı durumlarda da rütbenin arttırılmaması, kendisine güven duyulmaması, hatta askerliğin son bir ayında uzak bir yere sürülmesi gibi sonuçlara sebep olmuş. Bazıları ise sorun yaşamamak için Yahudi olduğunu gizleyerek askerliğini bitirmiş. Hatıralardan, davranış tarzlarının daha çok komutanların kişisel yaklaşımları ile alakalı olduğu görülüyor. Askerin gayrimüslim olduğunu öğrenen bazı komutanlar koruyup kollama, bazıları ise eziyet etme yolunu seçiyor. Azınlık mensubu olmayan askerlerin davranışları ise daha çok ilk karşılaştıkları bir azınlık mensubunu tanımaya yönelik oluyor ve Adın neden böyle?, Sen Türk değil misin? gibi sorular soruluyor. Hatıraların tarihinden eskiden gayrimüslimlere yaklaşımın daha sorunlu, günümüzde ise daha iyi olduğu düşünülebilir.
Aralık 2007 ve Mayıs 2008 dönemi arasında askerlik yapan M.A. Askerlik yaptığı dönemde Türkiye'de bir Yahudi olarak kabul görebileceğine inandığını, askerde Yahudi olduğunu hiç gizlememesine rağmen benliğinin kabul gördüğünü hissettiğini söylüyor. Ancak buna rağmen karşılaştığı bazı antisemit kabuller canını sıkmış. 1978 yılında askerliğini yapan Seferad Müziği Sanatçısı Jak Esim ise bulunduğu birlikte acemiliğinin bitmesine yakın bir yüzbaşı tarafından gayrimüslim askerlerin çağrılıp bazı sorular sorulduğunu ve daha sonra hepsinin dağıtımın Doğu illerine çıktığını anlatıyor. Burada onbaşı rütbesinin üstteğmen tarafından "Gayrimüslimden erbaş olmaz" diyerek alındığını, Albay tarafından kimsenin rütbesi mahkeme kararı olmadan sökülemez diye geri iade edildiğini ancak rezil olan üstteğmen tarafından tekme tokat dövüldüğünü anlatıyor. 1992 yılında askerliğini yapmış, ismini vermek istemeyen bir Süryani ise oda arkadaşları “dinci” olmasına rağmen bir Hristiyan olarak hiçbir sorun yaşamadığını, yılbaşında kimseye izin verilmediği halde dini bayramı olduğu için kendisine izin verildiğini söylüyor.
Hırant Dink'in de askerlikle ilgili kötü anıları var. "Ermeni olduğum için hayatımda birçok ayrımcılık yaşadım. Bunlardan biri de askerlik yaparken oldu. Devremdeki tüm arkadaşlarıma yemin töreninden sonra erbaş rütbesi taktılar ve bir tek beni ayırıp er olarak bıraktılar. İki çocuk sahibi koca bir adamdım, umursamam gerekiyordu belki amma velakin fena koymuştu bu ayrımcılık. Tören sonrasında herkes ailesiyle mutluluğunu paylaşırken, teneke barakanın arkasında tek başıma saatlerce ağladım. Elimde tuttuğum anahtarı, ağladığım duyulmasın diye oluklu tenekeden barakaya sürtüyordum yürürken bir o yana, bir bu yana yürüdüm, yürüdüm ve ağladım."
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.