Büyük şirketlerin ve bankaların milyon dolarlık bütçelerle düzenlediği sergiler size uzaksa sevineceğiniz bir haberimiz var. Zengin sponsorların desteğiyle şık döşenmiş salonlarda sergilenen eserler sokağa taştı. Pahalı semtlerin kapılarını kapadığı insanların da sanata ulaşabilecekleri adresler var artık. İzleyicinin yabancılık hissetmediği, sergilenen eserlerin bir parçası haline geldiği bu mütevazı mekânlar İstanbul dört bir yanında hem sanatseverlere hem de faaliyet gösterdikleri kıyıda kalmış semtlerin sakinlerine sanat eserleri sunuyor. İşin içinde büyük paralar olmayınca görsel sanatların her türünde eser veren onlarca bağımsız sanatçı da galerilerini açtıkları semtlerin sakinlerine gösterdikleri saygı dışında hiçbir kısıtlamayla karşılaşmadan özgürce sanat yapıyor.
AK Sanat, Sabancı, Garanti, Pera Müzesi gibi kurumsal ve yüksek bütçeli galerilere giremeyen ya da girmeyen bağımsız inisiyatifler, hiç paraları olmasa da bağımsız sanatçılarla düzenledikleri sergilerin neredeyse büyük galerilerle yarıştığını belirterek amaçlarının galeri dışı kalan sanatçılarla şehirdeki sanat ortamını dengelemek olduğunu söylüyor.
Adını Unkapanı İMÇ'nin 5. Bloğundaki kapı numarasından alan 5533'ün kurucuları Marcus Graf ve Nancy Atakan sanat ortamındaki endüstrileşmeyi aşarak bağımsız işler yapmak isteyenlerden. Yeditepe Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olan Graf, 7 yıldır Türkiye'de sanat yapıyor. Nancy Atakan'ın Türkiye'deki sanat macerası ise 40 yıl önce başlamış. Daha önce Boğaziçi Üniverstesi'nde ders veren Nancy Atakan şimdi bütün zamanını İstanbul'daki bağımsız grupların çalışmalarına ayırıyor. Sermayeye ve sponsorlara karşı olmadıklarını söyleyen Graf, amaçlarını şöyle anlatıyor: “Yerel sanat ortamına baktığımızda 80'lerde bir ticari galeri patlaması oldu. Buralarda genelde figüratif piyasa ressamların işleri sergilendi. Sanat ortamında üç tane oyuncu olması lazım: Biri devlet, ikincisi sponsorlar ve üçüncü olarak da bağımsız inisiyatifler. Gerçek bir sivil toplum yaratabilmek için bizim gibi inisiyatiflerin kurulması lazım. Böyle bir mekânda mümkün olduğu kadar deneysel ve özgün olabilirsiniz. Kimsenin kurumsal kimliğine dikkat etmek gerekmiyor. Ama büyük bir dezavantaj para eksikğimiz var. Şu anda biz kendi paramızdan harcıyoruz. Sergi açan sanatçılara ücret vermiyoruz. Ama avantajlarımız da var. Bizim gibi kuruluşlar açılışlarında kurumsal galerilerle aşağı yukarı aynı rakamlara ulaşabiliyor. Bunun dışında biz halka yakın mekanlar olduğumuz için ürettiğimiz sanatı bilmeyen insanlar çat kapı gelip sergimizi gezebiliyor. Unkapanı esnafıyla bu anlamda ilişkilerimiz çok iyi.”
Zaman zaman sponsorlu sergilere de ev sahipliği yapan Karşı Sanat kendi üretimlerinde kesinlikle sponsor desteği almıyor. Bu tür desteklerin sanat üretimine gölge düşürdüğünü belirten Karşı Sanat Galerileri Yönetim Kurulu Başkanı Feyyaz Yaman şunları söyledi: “Ayda ortalama bin kişi kapımızdan girip eserlerimizi izliyor. Karşı Sanat Çalışmaları sponsorluk sistemine karşıdır. Çünkü ekonomik olarak bir yapıya yaslanma eğilimi, özde sözün bağımsız yapısını etkileyen bir unsur. Özellikle objektif ve eleştirel bir dil üzerinden konumlanan yapılar taktiksel, stratejik oyunlarla ilgi değilse sponsor bulma şansına sahip değil. Kurumlaşmış bir yapıyı kar amacı gütmeden yaşatabilmek ciddi bir özveri gerektiriyor. Güçlü finans desteğine sahip, müze, kültür merkezi gibi yapılar reklam bütçelerinin büyüklüğü ile izleyici çekebiliyorlar. Ama sanatın kamusal alandaki bağımsızlığına, merkez ve çevre ilişkisi açısından uzak konumlanışları, seçicilikleri, üstten belirleyici -hegomonik bir dil oluşturuyor. Bize göre 'steril' alanlar. Picasso, Dali gibi büyük isimlere yaslanan sergiler nicel olarak sayı arttırabilir, ama bu bile 15 milyon nüfuslu bir kentin, bu coğrafyadaki kültürel talebinin çok uzağında.”
Galeri Splendid'in ortağı ve küratörü olan Derya Demir, sponsorluk kurumunun önemli olduğunu belirterek şunları söyledi: “Ticari olmayan vakıflara ait sanat merkezleri, Sakıp Sabancı Müzesi, Pera Müzesi gibi mekânların ziyaretçi sayı oranı ticari galerilere oranla çok daha yüksektir. Öte yandan ticari galerilerin izleyicileri daha sadık ve takipçidir. Aynı sadakat ve takipçilik kar amacı gütmeyen, Platform Garanti, GG, Yapı Kredi Kazım Taşkent Sanat Galerisi gibi sanat merkezleri izleyicileri için de gçerli. Galeri Splendid olarak biz her ay ziyaretçi sayısı tabloları hazırlıyoruz. En kalabalık geçen günlerde ziyaretçi sayımız 50-60 civarında oluyor. Sıradan bir hafta içi gününde ise bu rakam 15 ila 30 kişi arasında değişiyor. Galeri Splendid Ekim 2009 tarihinde açıldı. Şunu diyebiliriz ki, sponsorlarımız olmadan galerimizi ekonomik krizin başlangıç noktasında açamazdık. Bir kuruma bağlı mekanın sahip olduğu tanıtım araçlarının çeşitliliği ve gücü göz önüne alındığında sergiyi ziyaret edenlerin sayısını tabiki etkiliyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.