Şehir Tiyatroları'nın bu sezon sahneye koyduğu 'Divane Ağaç' isimli oyununun prömiyeri geçtiğimiz gün, Ümraniye Haldun Alagaş Sahnesi'nde yapıldı. Turgay Nar'ın memorat biçiminde kurgulayarak yazdığı oyun, Hüseyin Köroğlu'nun rejisiyle seyirciyle buluşuyor. Mistik sembollerle örülü 'Divane Ağaç', Yunus Emre ana motifi etrafında şekillenerek, Anadolu toprağının yetiştirdiği mutasavvıfların izini sürüyor. Oyun, Moğol işgalleri esnasında Yunus Emre'yi doğuran Kün Ana'nın Albastı'ya uğraması sonucu, olmayan bir zaman diliminde Yunus Emre'nin mezarını ve aslında onun şahsında gittikçe kaybolmaya yüz tutan kültürümüzü aramasını konu alıyor. Tomris İncer, Erhan Abir, Esin Karabağ, Eraslan Sağlam'ın başlıca rolleri paylaştığı, dekor tasarımını Hakan Atak, kostüm tasarımını Feyza Zeybek'in yaptığı Divane Ağaç'ı, yazar Turgay Nar ile konuştuk.
Türk tiyatro yazarlığına bu anlamda bir katkı sağlamayı amaçladığımı söyleyebilirim. Gerek ritüeli, gerek mistik sembolik dili farklı bir söyleyişle işleyişim oldukça ilgi ve beğeni gördü. Çok güç ve dikkat isteyen bir alanda oyun yazmak sahnelenmesi bağlamında risklere de oldukça açık. Oyunun sahnelenmesi aşamasında farklı bakışların, algılayış ve birikimlerin de doğal olarak girmesiyle oyun, yazarın yazdığının çok dışına da çıkabiliyor. Şansın varsa kaybın az olur, ya da tam tersi de olabilir.
Yunus Emre, oyunda “Kayıp Kültürü” imlemektedir. Anasının onu araması, öznelde kayıp kültürün peşindeki Anadolu'yu, genelde ise insanlığın yiten erdem ve insani değerlerinin peşinde olmayı anlatmaktadır. Yunus'un oyun içinde hiç gösterilmemesi, onun yüzüne ve cismine yani varlığına nesnel tanıklığın olmamasındaki büyüyü korumak içindir. Kün Ana, “Kün” yani “Ol!” emri ile ilahi varoluşu, “ana” ile de doğurganlığı, bereketi, dirliği, hayatı imlemektedir. Kün Ana'nın Yunus Emre'nin anası olarak adlandırılmasının nedeni, “güneş ana” kültüyle ilişkilendirmek ve yaradılışa ilişkin “ol!” (Kün!) emriyle doğurganlık edimi olan analık imgesini örtüştürmektir.
Oyunlarımda dile çok önem veririm ve bütün boyutlarıyla kullanmak isterim. Genelde bir çok yönetmenin korktuğu şey “seyircinin anlamaması” yönünde oluyor ve bilinçsizce budama yapılıyor. Ben kendi adıma söyleyeyim, seyirci biz yazarların çok çok önünde ve her şeyi de çok iyi anlıyor. Biz yazarlar, aydınlar, sanatçılar kendimizi bir şey sanıyoruz. Kendi öznel beğenimizi evrensel beğeni düzeyinde görmememiz gerekir. Oyunda, doğum - yaşam - ölüm - kozmik varoluş, gerek Asya uygarlıkları, gerek İslam tasavvufu gözetilerek, motifler, kullanılan semboller ve ilişkilendirmelerle bütün bir doğu ve Anadolu ritüel birikimi içinde verilmektedir. Dolayısıyla, sahnelenirken, oyunun yazınsal dili ve göstergelerindeki yapı gereği “Kadim Zaman Dili”, başka deyimle arkaik yapıda ritüel bir tiyatro anlatım dili oluşturulmalıdır. Yunus'a ait dil renklerini kullanmaya özen gösterdim.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.